Մակամներ

Մակամը մեղեդիական համակարգ է, որը սահմանվում է որոշակի հնչյունաշարով (աստիճաններ և ինտերվալներ), կարարով, գյուչլուով և ընթացքով (սեյիրով), այսինքն՝ թե ինչպես է մեղեդին շարժվում հնչյունաշարի ներսում։ Նույն հնչյունաշարն օգտագործող երկու մակամներ կարող են իրարից տարբերվել իրենց ընթացքով։

Կարարը (տոնիկան) այն կանգառային աստիճանն է, որի վրա ավարտվում է մակամի մեղեդին։ Գյուչլուն (դոմինանտը) հնչյունաշարի երկրորդ կարևոր կանգառային աստիճանն է և հիմնականում գտնվում է այնտեղ, որտեղ միանում են հնչյունաշարի քառաձայն և հնգաձայն շարքերը։

Հնչյունաշարերը կազմվում են քառաձայն և հնգաձայն շարքեր կոչվող մասերի միավորումից, օրինակ՝ Ռաստ, Ուշշակ, Հիջազ, Քյուրդի, Բուսելիկ, Չարգյահ։ Ինտերվալները չափվում են կոմաներով՝ բաքիյեն 4 կոմա է, քյուչյուկ մյուջեննեբը՝ 5, բյույուք մյուջեննեբը՝ 8, թանինին՝ 9, մեծացված սեկունդան՝ 12–13 կոմա։

Մակամների հնչյունաշարերը կազմվել են Arel-Ezgi-Uzdilek տեսության համաձայն։ Քանի որ քանոնի վրա յուրաքանչյուր տառի համար օգտագործվում է մանդալի մեկ լարվածք, վերընթաց և վայրընթաց շարժման ժամանակ փոփոխվող աստիճանների համար ընտրվել է մակամի առավել բնորոշ տարբերակը։ Այս բովանդակությունը դեռ չի ստուգվել մասնագետի կողմից. եթե սխալ նկատես, կարող ես մեզ գրել կապի էջից։