Сабақ 19 / 19 · Жаңа мақамдар
Махур
Тоникасы Раст (Соль), доминантасы жоғарғы Гердание (Соль) болатын; Батыс музыкасындағы мажор гаммасына ұқсайтын, жарқын әрі шабытты мақам.
Мақам бетін оқы
Гаммасы, тоника мен доминанта перделері, құрылымы және сейірі.
Гамманы тыңда
Көтерілетін және түсетін гамма: тониканы құлағыңда ұста.
Құлағыңды сына
Бес сұрақ: ойналған гамма қай мақамға жатады? Кемінде төртеуін дұрыс тап.
Ойна да бағала
Микрофонды қосып, гамманы тоникадан тоникаға дейін баяу ойна не айт. Әр перденің неше коммаға ауытқығаны өлшенеді; 70% және одан жоғары болса, өтесің.
Осы мақамда бір шығарма ойна
Ноталар мұрағатынан бір шығарма ойнап, нотаны қадағала.
Сабақ жазбасы
Құрылымы
Раст пердесіндегі Чаргах пентахорды (T T B T) мен Нева пердесіндегі Чаргах тетрахордынан (T T B) тұрады; Махур пердесі (Фа диез) қолданылады.
Әуен барысы (сейір)
Төмендеу бағытымен дамиды; жоғарғы Гердание маңынан басталып, Растта аяқталады.
Сөздікте
Карар пернесі Раст, гючлюсі тиз Гердание болатын мақам. Гаммасы Расттағы Чаргах пентахорды мен Невадағы Чаргах тетрахордынан тұрады; сейірі төмендеу түрінде және мажор гаммаға ұқсайды. Сөздік мақаласы
Мұрағаттан мысал шығармалар (барлығы 48)
- Yine Zevrâk-i Derûnum · Hammâmîzâde İsmâil Dede Efendi
- Mâhur Peşrev · Rauf Yekta Bey
- Mâhur Sazsemâîsi · Gazi Giray Han
- Mâhur Peşrev · Tanbûrî Cemil Bey
- Aldı Aklım · 2. Mahmut
Махур мақамының беті: дыбыс қатары, сейір және барлық шығармалары
Байланысты ұғымдар
- Махур: Хусейнидің бір танини жоғарысындағы аралық перне; Фаның 5 кома жоғарысы (Фа кіші мүженнеб диез), Герданиенің 4 кома төмені. Махур мақамының тән пернесі; бір октава төмені Гевешт деп аталады.
- Чаргах тетрахорды: Екі танини мен бір бакийеден (T T B: 9 + 9 + 4 кома) тұратын тетрахорд; Чаргахта Чаргах–Нева–Хусейни–Аджем перне лерін береді. Батыс музыкасындағы мажор тетрахордқа ұқсас.
- Төмендеу сейірі: Әуеннің гамманың жоғары аймағынан басталып қадам-қадаммен карарға қарай түсетін сейір түрі. Махур және Мухайер сияқты мақамдар осы түрге жатады.