Мазмұнға өту
Miras-ı Saz

Жоба туралы

Miras-ı Saz — мақам музыкасын браузерде ойнап, тыңдап және оқып үйренуге арналған веб-платформа. Мақсатымыз — ұрпақтан ұрпаққа жеткен осы мұраны цифрлық ортада сақтап, оны дүниежүзінің түкпір-түкпіріндегі үйренушілерге жеткізу.

Қалай дүниеге келді?

Miras-ı Saz — жылдар бойы бағдарламалауда жинаған тәжірибемізден, санамаған талпыныстан және мол қыңырлықтан туған нәрсе. Ұйықтамай өткен түндер, үстелде суынған шайлар, «бұл жолы дайын» деп жаңадан жазылған кодтар және қалтадан кеткен айтарлықтай қаржы дегендей, қазір өзіміз де нешінші нұсқада екенімізді санай алмай отырмыз. Ақыры, білмеймін нешінші нұсқада «мінеки, болды» деп айта алдық және Miras-ı Saz'ды сіз түрік музыкасын сүйетіндердің назарына ұсындық.

Не ұсынады?

  • Браузерде ойнауға болатын аспаптар: канун, сантур, уд, танбур, баглама, джумбуш, ней, классикалық кеменче және басқалары; көбі нақты дауыс жазбаларымен, октаваны 53 коммаға бөлетін Arel-Ezgi-Uzdilek жүйесіне сай.
  • Ноталар мұрағаты: авторлық құқық мерзімі біткен композиторлардың мыңнан асқан шығармасы; нақты нота жазуы, усул сүйемелі, деңгей туралы ақпарат және қадам-қадаммен «Шығарманы үйрен».
  • Мақамдар: жүз елуден асатын мақамның гаммасы, тірек және басым дыбыстары, әуен барысы.
  • Дәуірлер: ғасырлар бойғы композиторлар және олар өмір сүрген кезеңдер.
  • Оқу: есту жаттығуы, мақам музыкасының сөздігі және құралдар (усул метрономы, комма тюнері, перде және чешні табушы, нота қағазы және басқалары).
  • 16 тіл: Түркиядан Орталық Азияға, Таяу Шығыстан Балқанға дейін.

Кімдер үшін?

Студенттер, ғалымдар, орындаушылар және мақам музыкасына қызығатын барлық өнерсүйер жандар үшін. Қазіргі уақытта Miras-ı Saz тегін және 16 тілде барлығына қолжетімді. Жобаның жалғаса алуы үшін болашақта кейбір бөлімдер ақылы немесе жазылым арқылы қолжетімді құрылымға өтуі мүмкін; мұндай өзгеріс болса, алдын ала хабарлаймыз.

Дереккөздер мен алғыс

  • Нота деректері: SymbTr жинағы (Music Technology Group, Universitat Pompeu Fabra), CC BY-NC-SA 4.0.
  • Шығарма, композитор және жазба деректері: MusicBrainz және ListenBrainz (CC0), Wikidata.
  • Аспаптардың дауыс жазбалары: Freesound (CC0 және CC BY), University of Iowa Electronic Music Studios және VCSL; дереккөздер әр аспаптың жазба ақпаратында көрсетілген.
  • Аспаптардың фотосуреттері: Wikimedia Commons; әр фотосурет астында авторы мен лицензиясы жазылған.
  • Нота салу: Verovio (LGPL).

Тексеру

Мақам баптаулары, усул үлгілері және аудармалар әлі маман тарапынан тексерілген жоқ. Қате байқасаң немесе үлес қосқың келсе, байланыс бетінен бізге жаз.

Біздің сапарымыз

Miras-ı Saz-дың алғашқы шертпесі 2023 жылғы 15 қаңтарда естілді; ұзақ дайындықтан кейін 2026 жылғы 25 қыркүйекте mirasisaz.com сайтында жарыққа шықты. Сапар жалғасуда: әзірлеу күн сайын жүріп жатыр, мақам музыкасының ғасырлық мұрасына лайық болу үшін ілмек-ілмектеп тоқып келеміз. Бір нотаны түзеткен, қатені хабарлаған, ой бөліскен, дереккөздің есігін ашқан, осы саздың ішегіне шын жүректен қол тигізген әрбір адамға және ертең үлес қосатын барша жанға шын жүректен алғыс айтамыз. Бұл мұра — бәрімізге ортақ. Төменде сайттың нұсқа-нұсқа тарихы, ең астында күн-күн бойынша толық өзгерістер тізімі бар. Қате байқасаң немесе ұсынысың болса, бізге жаз.

2023 жылғы 15 қаңтар · Алғашқы шертпе

  • Miras-ı Saz идеясы туды: мақам музыкасын ойнап әрі тыңдап үйрететін, баршаға ашық, көптілді платформа.
  • Әлі аты да жоқ еді, тек бір сұрақ болды: қанунды браузерде ойнауға бола ма?

2023–2026 · Дайындық жылдары

  • Мақам музыкасының дереккөздері, Арел-Езги-Уздилек теориясы және 53 комалы дыбыс жүйесі бойынша оқу мен зерттеу.
  • Мақам қозғалтқышы мен браузерде ойнайтын виртуалды қанунның алғашқы сынақтары.
  • Талай сынақ, талай өшірілген жол. Бұл бөлікті ешкім көрген жоқ, көрмегені де жақсы.

v0.1 · 2026 жылғы 25 қыркүйек · Шымылдық ашылды: mirasisaz.com

  • Miras-ı Saz mirasisaz.com сайтында жарыққа шықты.
  • Браузерде ойналатын виртуалды қанун: нағыз қанун жазбалары, мандалдар және октаваны 53 комаға бөлетін мақам қозғалтқышы.
  • Алғашқы мақам сабақтары, есту жаттығуы, усул метрономы және күйге келтіру құралы.
  • Алғашқы күннің өзінде 16 тіл. Иә, жапон тілі де. Кішіпейілділік келесі нұсқаға қалды.

v0.2 · 2026 жылғы 26 қыркүйек · Нота сахнаға шығады

  • Ноталар мұрағатының алғашқы 28 шығармасы: нотаны оқып отырғанда қанун ойнайды, курсор жол бойымен ағады.
  • Әуеніңді сақта, сілтемемен бөліс; қанунды компьютер пернетақтасымен ойна.
  • Мақамдар саны 8-ден 28-ге жетті. Мұнымен тоқтайтын түрі жоқ еді.

v0.3 · 2026 жылғы 28 қыркүйек · Үлкен кеңею

  • Ноталар мұрағаты ұлғайды; усул, форма, сөздік және Дәуірлер беттері ашылды.
  • Нота жазғыш, мақам анықтағыш және «Бұл әуен қай шығармада?» құралы.
  • Усул метрономы жаңғақ ағашы мен алтын тор киді; бендирді түртсең, темпті ұстайды.

v0.4 · 2026 жылғы 29 қыркүйек · Нотаға мұқияттылық

  • Нота сызығын тексеру: 1079 шығарманың 442 мың нотасы дереккөзбен бір-бірлеп салыстырылды, нөл қате. Ноташының мұқияттылығы, машинаның шыдамы.
  • Қауымдастықтан нота жіберу; әр шығармаға бөлісу мұқабасы.
  • Усул ансамблі: кудюм, бендир, теф және дарбука бірге соғады.

v0.5 · 2026 жылғы 30 қыркүйек · Үйрену жолы

  • 4 бөлім, 19 сабақтан тұратын үйрену жолы; жетістігің браузеріңде сақталады.
  • Әр құралды телефонға жеке қосымша ретінде орнатуға болады; Мешк құралын қоса алғанда төрт жаңа құрал.
  • Қанун «сәнді» көрінісімен ай-жұлдыз гүлін тақты.

v0.6 · 2026 жылғы 1–2 қазан · Композиторлардың өмірі

  • 170 композитордың дереккөзі бар өмірбаяны, 16 тілде.
  • 1079 шығарманың PDF нотасын жүктеуге болады; шығармалар бастапқы, орта және жоғары деңгейге бөлінді.
  • 14 виртуалды аспаптың әрқайсысы жеке қосымша.

v0.7 · 2026 жылғы 3–4 қазан · Жинақтар

  • «Хиджаз шаркылары» сияқты мақам мен форма жинақтары; ең көп жүктелген ноталар витринасы.
  • Композиторлардың туған және қайтыс болған жылдары İSAM мақалаларымен бір-бірлеп тексерілді.
  • Жазбасы жоқ шығармада «тыңдау үшін іздеу» төте жолы.

v0.8 · 2026 жылғы 6–7 қазан · Ойна, айт, тап

  • Шығарманы виртуалды аспапта бақылай отырып ойна: нотаның әр пердесі аспаптың үстінде жанады.
  • «Сен қай мақамсың?» тесті және микрофонмен «Дыбыс қатарын айт».
  • Сайт жылдамдады; сөздікке 96 мақам қосылды.

v0.9 · 2026 жылғы 8 қазан · Дереккөзді және сыртқа ашық

  • Композиторлар естеліктері және Естеліктер беті; алғашқы қонақ — Танбури Джемиль бейдің өрмекшісі.
  • MIDI, abc және Scala экспорты; «Дәйексөз» (İSNAD және APA); қанунда бүгінгі 72 тең бөлікті күй.
  • 76 мақамға дереккөзі бар сейр; Жариялау қағидалары мен осы бет дүниеге келді.

v1.0 · 2026 жылғы 9 қазан · Хикая уақыты

  • Хикаялар сахна-сахнамен анимация арқылы көрсетіледі; қалаушыға браузердің дауысымен баяндаушы.
  • Сөздер тармақ-тармақпен; дереккөз көрсету бүкіл сайтта бір ережеге бағындырылды.
  • Мақам дыбыс қатарын қануннан сантурға дейін сегіз аспаппен тыңдау. Жалғыз қануннан басталған сайт үшін жаман емес.

v1.1 · 2026 жылғы 11 қазан · Нұсқалар

  • Сөз авторы бойынша сүзгі; шығарманың рұқсат етілген басқа жазылуларына сілтеме.
  • Нота мұқабалары Google Суреттер-де.

v1.2 · 2026 жылғы 12–15 қазан · Менің соңымнан ер

  • Шығарма бетінде «Менің соңымнан ер»: сен ойна, микрофон тыңдасын; дұрыс нотаны ойнасаң, келесісіне өтесің.
  • Усулдар нотаға түсті: үлгі бір сызықты нота жолында; 8 деңгейлі усул емтиханынан өткенге «Усул шебері» белгісі.
  • Есту жаттығуында «Қай шығарма?»; баптағышта мақам таңдау; виртуалды аспаптарда усул сүйемелі және тікелей MIDI шығысы.
  • Уд енді Miras-ı Saz-дың өз жазбаларымен ойнайды.

v1.3 · 2026 жылғы 16–20 қазан · Болаһенк пен кудүм

  • Ней, уд, танбур, қанун және түрік музыкасының басқа аспаптары енді Болаһенкте; бір удшының ескертуімен.
  • Жаңа құрал: Түрік музыкасының усулдары. Кудүм, бендир, теф, дарбука және дауыл дереккөздерге сай қол қойылысымен соғады.
  • Усул беттері қайта жасалды: ойнату жолағы, темп пен мертебе баптаулары, толық экран. Усулдар жоғарғы мәзірге шықты.
  • Маятникті классикалық метроном; құралдардың неше рет жүктелгені енді карталарда.

v1.4 · 2026 жылғы 22–24 қазан · Мешкхане ашылды

  • Мешкхане (3D): аула, шадырван және он шебердің бөлмесі; браузерде, телефонда, VR көзілдірікте.
  • Бөлмелерде авторлық құқығы біткен нағыз грампластинкалар (Франция Ұлттық кітапханасы, Gallica); Тамбури Джемиль бей өз тақсимін ойнайды.
  • Хаджы Ариф бейдің бөлмесінде қанун тартатын шәкірті Кануни Эймен Талха эфенди.
  • Усул соғуда құрылғының дыбыс кешігуі өлшеніп, шегеріледі; метроном құлып экранынан да тоқтатылады.

v1.5 · 2026 жылғы 25–28 қазан · Ней мен қабақ кемане

  • Ней симуляторы: тесіктерді жап, үрле, пердені тап; дереккөзге негізделген саусақ кестесімен.
  • Итридің бөлмесі күмбезі, плиткалары және ошағымен жаңарды; Алаэддин Явашджаның бөлмесінде шәкірті қабақ кемане тартады.
  • Нота жазғышта адам дауысымен сольфеджио, басулы қалатын байланыс, бір реттік нүкте: үшеуі де сіздің ұсыныстарыңыз еді.
  • Miras-ı Saz енді YouTube пен Facebook-та да.
  • Кезекте не бар? Бізге жаз, бірге шешейік.

Күн-күн бойынша толық өзгерістер

2026 жылғы 28 қазан

  • Нота жазғыш: аспаптар тізімінде «Сольфеджио»: ноталар адам дауысымен до, ре, ми деп айтылады. «Нүктелі» бір нота жазылғанда өзі алынады; «Байланыс» сен жапқанша қосулы қалып, жазған ноталарыңды тізбектей байланыстырады. Үшеуі де келушілердің ұсынысы.
  • Мешкхане: Алаэддин Явашджаның бөлмесіне граммофон, Стамбул радиосының тақтайшасы, банкир шамы, уд витринасы және нақты уақытты көрсететін маятникті қабырға сағаты; бөлмелер тезірек ашылады.
  • Сөздік: «Мешкхане» мақаласынан 3D Мешкханеге сілтеме. Төменгі бөлік: Facebook бетіміз.
  • Құралдар тізімінде жүктеу сандарының біраз уақыт бос көрінуі түзетілді.

2026 жылғы 27 қазан

  • Мешкхане: Алаэддин Явашджаның бөлмесі; шәкірті Кеманезен Әли Енсар эфендиге тиіп кетсең, қабақ кемане тартады, қара тақтада Хиджаз сабағы.
  • Мешк құралы: A–B циклі қойынды фонда тұрғанда да айналады.

2026 жылғы 26 қазан

  • Ней симуляторы: виртуалды нейде «Тесіктер» көрінісі; тесіктерді толық не жартылай жап, «Үрле»-ні басып тұр, тыныспен обертондарды ауыстыр; мақам перделері және мақсатты перде жаттығуы.
  • Мешкхане, Итридің бөлмесі: қабырғаның жартысына дейін Изник плиткасы, қалам ісі күмбез, бұрыштағы камин, ілулі жайнамаз және хилье; нейзен дәстүрлі ұстаумен ойнайды.
  • Нота жазғыш: әртүрлі перделерді байланыстыратын «~» енді легато ретінде жазылады, ноталар бөлек ойналады.

2026 жылғы 25 қазан

  • Мешкхане: Тамбури Джемиль бейге тисең, өзі ойнаған Хиджаз тақсимі; Итридің бөлмесінде ней тақсимі.
  • Усулдар құралы: ойнап тұрғанда усул ауысқанда ойнатудың тоқтауы түзетілді.

2026 жылғы 24 қазан

  • Мешкхане: Хаджы Ариф бейдің бөлмесінде қанун тартатын шәкірті Кануни Эймен Талха эфенди.
  • Усул соғу: «Кешігуді өлшеу» арқылы құрылғының дыбыс кешігуі бір рет өлшеніп, әр жанасудан шегеріледі. Метроном мен усулдар құралын құлып экранынан қосып, тоқтатуға болады.
  • Аспап галереялары: 13 аспапқа жаңа суреттер; скрипкаға жаңа жазбалар.
  • Компьютерде оң жақ төменде шағын «Жұмыс үстеліне қосу» картасы; төменгі бөлікте Instagram мен YouTube.

2026 жылғы 23 қазан

  • Мешкхане ашылды: Кітапхана > «Мешкхане (3D)». Ауладан шеберлердің бөлмелеріне кір; бөлмелерде авторлық құқығы біткен нағыз грампластинкалар ойнайды. Композитор беттерінен де бөлмеге баруға болады.
  • Алғашқы кіруде төрт қадамды нұсқаулық: қара, жүр, есікке тиіп көр, шеберге тиіп көр.

2026 жылғы 22 қазан

  • Мешкханенің алғашқы нұсқасы: аула, шадырван, Итридің бөлмесі және сегіз шебердің бөлмесі.
  • Іздеу жүйелері үшін MIDI және abc файлдары индекстен тыс; зиянды краулер сұраныстарына ерте тосқауыл.

2026 жылғы 20 қазан

  • Шығарма ойнатқышы: телефон көлденең тұрғанда және шағын планшетте жолақ бір қатар.
  • Усул беті: төменгі жолақтағы темп түймесі дыбыс деңгейі сияқты ашылады; телефонда ең көбі екі қатар.

2026 жылғы 18 қазан

  • Жаңа құрал: Түрік музыкасының усулдары. Усулдар кудүм анимациясымен; темп, велвеле, толық экран, қолданба ретінде орнату.
  • Усул беттері: үлгінің сол жағында ойнату түймесі, жабысқақ жолақтар; аспап ауысса, анимация да ауысады (кудүм, бендир, теф, дарбука, дауыл).
  • Метроном: маятникті классикалық метроном (/araclar/metronom/): жылжымалы жүк, өлшем мен екпін, дыбыс түрі.
  • Мәзір: Усулдар жоғарғы мәзірде, Құралдар Кітапханада. Мақам бетінде «Мақамның отбасы». Құралдар тізімінде орнату сандары.
  • Келушілер ұсыныстары: усул алдындағы санау қысқарды; усул соғуда дүм оңда, тек солда; сүйемелде қарар пердесін таңдау.

2026 жылғы 17 қазан

  • Болаһенк: ней, уд, танбур, қанун, сантур, жүмбүш және классикалық кеменче әдепкі бойынша түрік музыкасының негізгі бабында (Нева = Ля 440) ойнайды; бір удшының ескертуімен.
  • Нота түзетуі: «Бир Гонджа-фемин»-дегі үш қате октава бір келушінің хабарламасымен түзетілді.

2026 жылғы 16 қазан

  • Виртуалды аспаптар: перде пернетақтасында екі октавалық перне қатары және октава жылжыту; ойнау баптауларында ахенк таңдау.
  • Мұрағатқа Құл Мехмедтің Хүсейни пешреві; қауіпсіздік және көрініс түзетулері.

2026 жылғы 15 қазан

  • Менің соңымнан ер: шығарма бетінде микрофонмен; белгіленген нотаны ойнасаң, нота алға жылжиды.
  • Есту жаттығуы: «Қай шығарма?» ойыны және жаңарған жаттығу карталары. Баптағыш: мақам таңдау.
  • Виртуалды аспаптар: усул сүйемелі және тікелей MIDI шығысы. Мақам және усул беттері: үйрену ретіне сай жаңа құрылым.
  • Дыбыстар: уд өз жазбаларымызбен, скрипка жаңа жазбалармен; сольфеджиода нағыз адам дауысы.

2026 жылғы 14 қазан

  • Усул беті: үлгі нотамен (бір сызықты нота жолы, велвеле), усул төлқұжаты, уақыт саны бірдей басқа усулдар.
  • Усул емтиханы: усул соғу құралында 8 деңгей; бәрінен өткенге үйрену жолында «Усул шебері» белгісі.

2026 жылғы 12 қазан

  • Сөздік: термин беттерінде мұрағаттан мысал шығармалар.

2026 жылғы 11 қазан

  • Сөз авторы бойынша сүзу: ноталар мұрағатын енді сөз авторы бойынша да сүзуге болады (композитор сүзгісі сияқты іздеумен).
  • Басқа нұсқа: шығарма бетінде сол шығарманың рұқсатпен пайдаланылатын басқа дереккөздегі жазылуына сілтеме және айырмашылықтардың қысқаша мазмұны беріледі. Алғашқы мысал — Тамбури Джемиль бейдің Никриз лонгасы (neyzen.com, Мехмет Юджелдің рұқсатымен).
  • Виртуалды аспаптарда пернетақта: перде пернетақталы аспаптар енді латын емес және түрік F пернетақталарында да сол пернелермен ойнайды.
  • Жүктеу картасында алдын ала көрініс: шығарма бетіндегі жүктеу картасында енді нотаның алғашқы жолдары бар мұқаба суреті көрсетіледі.

2026 жылғы 9 қазан

  • Сөздікте «Ән мәтінінің тілі»: әңгімелерде кездесетін көне ән сөздері (mutrıb, zevk-âşinâ, gonca-fem, ankebut…) сөздікке қосылды; әңгімедегі сөзді басқанда мағынасы ашылады, сөздік мақаласынан әңгімеге оралуға болады.
  • Әңгіме анимациялары: Чешмидилбер, Bir Gonca-femin, Ey Mutrıb және Geçti o gamlı eyyâm әңгімелерін енді сахна-сахна анимация түрінде көруге болады; әңгімеші дауысы қалауыңызша, динамик түймесімен қосылады.
  • Әңгімелердегі дереккөз зерттеуі: Чешмидилбер, Bir Gonca-femin, Ey Mutrıb және Geçti o gamlı eyyâm әңгімелерінің дереккөздері қайта зерттелді; сенімділік белгілері мен мәтіндер түзетілді. Карталардағы жаңа «Дереккөздер не дейді?» бөлімі құжаттарда барды, өмірбаяндарда айтылғанды және белгісізді ажыратады.
  • Әңгімеші: әңгіме анимациялары енді дауыстап айтылады; әңгімешіні терезенің жоғарғы жағындағы динамик түймесімен қосып-өшіре аласың.
  • Нотаны жүктеу: мұрағаттағы әр шығарманың MIDI (AEU бапталуы) және abc файлы енді дайын файл ретінде жүктеледі.
  • Ұсақ түзетулер: мәзірде Естеліктерге «Жаңа» белгісі; ноталар мұрағаты мен мақам салыстыру беттерінде бөлім аралықтары.
  • Дереккөздер беттің соңында: дереккөз көрсетілген әр жерде мәтіннің жанында кішкене белгі бар; дереккөздер беттің ең төменгі жағында ұсақ әріппен, бірнешеу болса нөмірленіп беріледі.
  • Дыбыс қатарын аспаппен тыңдау: мақам бетінде дыбыс қатарын қанун, ней, ұд, танбур, кеманча, бағлама, скрипка не сантур дыбысымен тыңдауға болады.
  • Мақам атауының айтылуы: түрік тілінен басқа тілдерде мақам атауы буын-буынға бөліп жазылады және тыңдауға болады.
  • Соңғы жаңарту: мақам, сөздік, композитор және тұлға беттерінде мазмұнның соңғы жаңартылған күні көрсетіледі.
  • Қанун күйлеу нұсқалары: әдепкі 72 тең бөлікке (жарты тонға 6 мандал) қоса, жарты тонды 5 не 7 мандалға бөлетін қанундарды да таңдауға болады.

2026 жылғы 8 қазан

  • Жылдам есту тесті: есту жаттығуында жаңа бөлім; 5 сұрақ, 2 минут. Соңында қай жаттығудан бастау ұсынылады; оқу жолы бетінен де ашылады.
  • Жариялау қағидалары: жаңа бет (төменгі бөлімде): дереккөздер реті, әңгімелердің сенімділігі, авторлық құқық ережесі, жасанды интеллектті қолдану және түзетулер. Мақам атласындағы оқу жолы: жолдағы мақамдар сақинамен белгіленген, алға жылжыған сайын сақина толады. Мақам бетінде abc жазбасындағы кілт белгілері.
  • Естеліктер мен әңгімелер: жаңа бет (мәзірде Кітапхана ішінде); 18 әңгіме, 10 композитор. Әрқайсысының дереккөзі мен сенімділігі көрсетіледі (Құжатталған · Естелік · Аңыз); шығарма тарихы шығарма бетінде, естеліктер композитор бетінде. Сөздік мәзірден Құралдар бетіне көшті.
  • Естеліктер: композитор беттерінде жаңа «Естеліктері» бөлімі; алғашқысы — Танбури Джемиль бейдің өрмекші туралы әңгімесі, көріністер бойынша анимациямен (аңыз ретінде, дереккөздерімен).
  • Жаңа: басты бетте «Соңғы қаралғандар» жолағы; мақамдар тізімінде әріп көрсеткіші; 53 комма шеңберінде 53 комманы 12 тең бөлікпен салыстыратын кесте (цент, ең жақын Батыс дыбысы, ауытқу); сөздікте Пифагор коммасы, Холдер коммасы, дыбыс жүйесі, орта екілік және икемді перде.
  • Ноталар мұрағаты: сүзгілерде әр нұсқаның қасында шығармалар саны көрсетіледі; бірнеше ғасырды бірге таңдауға болады.
  • Шығарма беті: «Дәйексөз» арқылы тұрақты мекенжай, ISNAD 2 ескертпесі мен әдебиеттер тізімі, APA 7 сілтемесі; нотаны MIDI (AEÜ күйімен) және abc түрінде жүктеу; композиторы даулы 14 шығармаға дереккөзі бар ескертпе; Хиджаз тобындағы 17 шығармаға сарапшы пікірі.
  • Мақам беті: дыбыс қатарындағы әр перденің батыс нотасынан цент айырмасы, Scala күй файлы (.scl), «Мұрағаттағы перделер» графигі.
  • Композитор беттері: ұстаздары, шәкірттері және отбасы (мешк тізбегі; Wikidata және TDV Ислам энциклопедиясы).
  • Қанун: төменгі қатарлар (Ля2–Ми3) нақты жазбамен ойнайды; жазбалардың соңындағы сыбдыр тазартылды; әдепкі күй — қазіргі қанундардағы 72 тең бөлік (жарты тон 6 мандал), қаласаң AEÜ 53 кома.
  • Усулдар: 17 усулға И. Х. Өзканның дереккөзі бар велвеле үлгілері.
  • Сөздік: Эбджед нотасы түзетілді; Кантемир нотасы қосылды; ахенг кестесі мансур негізінде түзетілді.
  • Аспаптар: 20 аспапқа XVI–XVII ғасырлар мәліметтері (Эвлия Челеби, Ревани); Уикипедия сілтемелерінің орнына мәліметтер енді беттің өзінде.
  • Мақамдар: 76 мақамға дереккөзі бар сейір; 34 мақамның гючлюі дереккөздер бойынша түзетілді.
  • Усул беттері: «Үлгіні тыңдау». Үйрену жолы: сабақтарда сабақ жазбасы. Мұрағат: 188 шығарма атауының жазылуы түзетілді.

2026 жылғы 7 қазан

  • Шығарманы виртуалды аспапта қадағала: шығарма сен таңдаған аспаптың нақты перделерінде ойналады; қанунда мандал көрсеткіші.
  • «Сен қай мақамсың?» тыңдап таңдайтын шығу тесті; «Дыбыс қатарын айт»: мақамның дыбыс қатарын өз дауыс аумағыңда айт, микрофон арқылы ұпай ал.
  • Усул метрономында сақталған жаттығулар; күйлегіште дайын эталондар (415, 432, 440, 442, 466 Hz).
  • Сөздікке 114 мақам және 16 аспап мақаласы қосылды; Ирак және Хисар перделерінің жазылуы түзетілді.

2026 жылғы 4 қазан

  • Мақам мен форма бойынша жинақтар (мысалы, Хиджаз шаркылары); ең көп жүктелген ноталар; нотадағы қате туралы хабарлау.
  • İSAM мақалаларын қарап шығу арқылы 9 композитордың жылдары дереккөздер бойынша түзетілді.

2026 жылғы 2 қазан

  • Барлық шығарманың PDF нотасы дайын; ғасыр және деңгей жинақтары; өлең авторларының беттері.
  • 151 композиторға дереккөзі бар қысқа өмірбаян (16 тіл); 17 композитордың жылдары дереккөздер бойынша түзетілді.

2026 жылғы 1 қазан

  • Әр виртуалды аспапты және әр құралды бөлек қолданба ретінде орнатуға болады; қанунда жақын көрініс және жаңартылған тақта.
  • Сөздікке усул мен формаға қатысты 46 термин қосылды.