Online Santur çal

İran müziğinin tokmakla çalınan telli çalgısı; dörder telli sıralar, uzun ve parlak tını.

Dizi

Klavyede A S D F G H J K tuşları dizinin sekiz perdesini çalar.

Önerine açığız.

Telefonu yan çevirirsen veya tam ekrana geçersen enstrüman daha büyük görünür.

Karar perdesi Güçlü perdesi Kendi mandal ayarı olan sıra

Klavye: yukarı ve aşağı ok sıra seçer, Boşluk veya Enter çalar, artı ve eksi seçili sıranın mandalını bir koma oynatır.

Sağ taraftan dokun veya kaydır; soldaki etiketlere dokununca sıra seçilir. iPhone'da ses gelmiyorsa sessiz modu kapat.

Mandallar

Her perdeyi koma koma pestleştir veya tizleştir. Ayar, kendi ayarı olmayan bütün sıralara uygulanır.

Sıra mandalı

Tek bir sırayı perde ayarından ayrı ayarla. Ayarlanmayan sıralar perde ayarını izler.

Santur hakkında

Kısaca

Ailesi: Telli, vurmalı; yamuk kutulu, tellerine tokmakla vurulan çalgı
Kökeni: Orta Doğu ve İran; adı Farsça sentûr sözünden, Osmanlı'da 16. yüzyıldan beri anılır
Gövde ve malzeme: İkizkenar yamuk ahşap kutu; bugünkü İran santurunda çoğunlukla ceviz
Teller ve köprüler: 3–5 telli sıralar köprülere oturur; kalın teller bronz, ince teller çelik
Akort: Oynak köprüler kaydırılarak makama göre düzenlenir; İran santurunda 18 sıra, 27 ayrı ses
Çalınışı: Her elde üç parmakla tutulan tahta tokmaklarla; Türk tokmağı ağır, İran mızrabı hafif
Akraba çalgılar: Kanun (mızraplı akrabası), Yunan santuri, Hint santoor, Macar cimbalom, Çin yangqin
16.–17. yüzyıl: Evliyâ Çelebi Seyahatnâme'de santurun adını anar ama nasıl bir çalgı olduğunu anlatmaz^{[1, 2]}

Tarihçe

İran'da yüzyıllardır çalınan santur, Fars klasik müziğinin (dastgâh) başlıca çalgılarındandır. Aynı ailenin çalgıları Irak'ta, Hindistan'da (santoor) ve Doğu Avrupa'da (cimbalom) yaşar.

Yapısı

Yamuk biçimli ahşap kasa üzerinde, hareketli köprülere oturan dörder telli sıralar bulunur; klasik İran santurunda iki dizi köprü ve yaklaşık 72 tel vardır. Ara sesler köprüler kaydırılarak akort edilir; bu sanal santurda ise mandal düğmeleriyle ayarlanır.

Nasıl çalınır

Teller, iki elde tutulan hafif ahşap tokmaklarla vurularak çalınır. Tokmak uçları keçeyle kaplanarak daha yumuşak bir ses elde edilebilir.

Çalışırken işine yarar

Santur: tarihçe, yapı ve ses örnekleri Nota arşivi: eserleri dinle, birlikte çal Koma akort aleti Türk Mûsıkîsi Usûlleri Öğrenme yolu

Makam dersleri Hicaz Rast Uşşak Nihavend Hüseyni Segâh

Proje notları

Ses sistemi: Arel-Ezgi-Uzdilek perdeleri, oktavı 53 eşit parçaya (Holder koması, ≈22,6 sent) bölen bir ölçekte gösterilir; bu, kuramın Pisagor oranlarına dayanan perdelerinin yakın bir karşılığıdır. Her perde, harf konumu artı mandal kaydırması olarak hesaplanır; referans La4 = 440 Hz.
Aralık kısaltmaları: B = bakiye (4), S = küçük mücenneb (5), K = büyük mücenneb (8), T = tanini (9), A = artık ikili (12–13 koma).
Mandallar: perde bazında ayar varsayılandır; istenen sıra ayrıca ayarlanabilir. Makam ön ayarları perde bazındadır.
Bilinen sınırlar: perde adları Rast (Sol) referanslı; makam ön ayarları uzman doğrulaması bekliyor.

Santur hakkında sık sorulan sorular

Santur hangi müziklerde çalınır?

Başta İran klasik müziği (dastgâh) olmak üzere Irak müziğinde yaygındır; aynı ailenin çalgıları Hindistan'da (santoor) ve Doğu Avrupa'da (cimbalom) kullanılır.

Sanal santuru nasıl çalarım?

Telleri parmağınla veya fareyle tara ya da tek tek dokun. Bir makam seçince ara sesler kendiliğinden ayarlanır; dizi panelinden makamın dizisini dinleyebilirsin.

Santur sesi gerçek bir kayıt mı?

Henüz değil: santur sesi şimdilik sentezle üretiliyor. Gerçek santur kayıtları eklendiğinde bu enstrüman da kayıtla çalacak.

Kaynaklar

TDV İslâm Ansiklopedisi
ozanyarman.com