Kısaca
Sesini dinle
Tarihçe
Yapısı
Nasıl çalınır
Makam müziğindeki yeri
Başlarken: çeşitleri, ölçüleri, akordu
Bu çalgıyla başla
Kayıtlardaki ustalar
Nota arşivindeki eserlerin icra kayıtlarında bu çalgıyı çalanlar (MusicBrainz).
Sanal çalgılar ve makam müziği çalgıları
Makam müziğinin çalgıları: bir kısmını tarayıcında gerçek ses kayıtları ve koma hassasiyetinde akortla çalabilirsin, diğerleri ailelerine göre tanıtılıyor ve sırayla çalınabilir hâle geliyor.
Telli çalgılar
- KanunOnline DeneYamuk biçimli yatay gövde üzerine gerilen üçer telli sıralardan oluşur; parmaklara takılan mızraplarla çalınır, perdeleri mandallarla küçük adımlarla ayarlanır.
- SanturOnline Deneİran müziğinin, yamuk kasa üzerindeki dörder telli sıralara hafif tokmaklarla vurularak çalınan telli çalgısıdır.
- Bağlama (Saz)Online DeneTürk halk müziğinin en bilinen telli çalgısıdır; uzun sapındaki perde bağlarıyla çalınır.
- KopuzYakındaTürk kültür tarihinin bilinen en eski telli çalgısıdır; ozanların sazı olarak anılır.
- TanburOnline DeneKlasik Türk müziğinde kullanılan, uzun ve perdeli saplı, yuvarlak tekneli telli çalgıdır.
- UdOnline DeneDerin, armut biçimli gövdeli ve perdesiz saplı, mızrapla çalınan telli çalgıdır.
- CümbüşOnline DeneMetal gövdesi ve deri kaplı yüzeyiyle banjoyu andıran, perdesiz saplı telli çalgıdır.
- TarYakındaÖzellikle Azerbaycan'da ve Doğu Anadolu'da çalınan, sekiz biçimli (çift tekneli) gövdeli ve perdeli telli çalgıdır.
Yaylı çalgılar
- Kabak kemaneYakındaSu kabağından yapılan gövdesi deriyle kaplı, yayla çalınan geleneksel halk çalgısıdır.
- Karadeniz kemençesiYakındaKaradeniz yöresine özgü, üç telli, dik tutularak yayla çalınan çalgıdır.
- Klasik kemençeOnline DeneArmut biçimli, diz üzerinde dik tutularak çalınan üç telli yaylı çalgıdır; İstanbul kemençesi olarak da bilinir.
- RebabYakındaHindistan cevizi kabuğu veya ahşap gövdeye deri gerilerek yapılan kadim bir yaylı çalgıdır.
- Yaylı tanburYakındaTanburun yayla çalınan türüdür; uzun perdeli sapı ve yuvarlak teknesiyle dik tutularak çalınır.
- KemanOnline DeneDört telli, omuzda tutularak yayla çalınan perdesiz çalgıdır; Batı'dan gelip Türk makam müziğinin en yaygın yaylılarından biri olmuştur.
- ViyolaOnline DeneKemandan biraz büyük ve daha pes sesli, dört telli yaylı çalgıdır; keman gibi omuzda tutularak çalınır.
- ViyolonselOnline DeneDizler arasında tutulup ucundaki çubukla yere dayanan, dört telli, pes sesli büyük yaylı çalgıdır; kısaca çello da denir.
- KontrbasOnline DeneYaylı çalgıların en büyüğü ve en pes seslisidir; ayakta ya da yüksek bir tabureye oturarak dik tutulur.
Üflemeli çalgılar
- NeyOnline DeneKamıştan yapılan, önde altı arkada bir delikli, üflenerek çalınan çalgıdır; tasavvuf ve klasik Türk müziğinin sesidir.
- ZurnaYakındaÇift kamışlı, gür sesli üflemeli çalgıdır; düğün ve şenliklerde çoğunlukla davulla birlikte çalınır.
- KavalYakındaÇoban müziğiyle özdeşleşen, dilli ve dilsiz türleri olan ağaçtan üflemeli çalgıdır.
- TulumYakındaKeçi derisinden yapılan hava torbalı, Karadeniz yöresine özgü üflemeli çalgıdır.
- SipsiYakındaKamıştan yapılan, küçük ve tiz sesli üflemeli halk çalgısıdır.
- MeyYakındaBalabana benzeyen, geniş çift kamışlı, yumuşak ve hüzünlü sesli ahşap üflemeli çalgıdır.
- KlarnetOnline DeneTek kamışlı ağızlıkla üflenen, klapeli, ağaç gövdeli çalgıdır; Türk müziğinde daha çok pes akortlu sol klarnet çalınır.
- AkordeonOnline DeneKörükle oluşturulan havanın serbest metal dilleri titreştirmesiyle ses veren, tuşlu ya da düğmeli, taşınabilir bir çalgıdır.
Vurmalı çalgılar
- DavulYakındaİki yüzüne deri gerilmiş büyük kasnağı tokmak ve çubukla vurularak çalınan temel ritim çalgısıdır.
- KösYakındaMadenî kazan biçimli gövdesine deri gerilmiş, mehterin en büyük ve en gür sesli davuludur.
- NakkareYakındaBiri daha küçük iki yarım küre biçimli davuldan oluşan ve zahme ya da tokmak denen ağaç çubuklarla çalınan kâse davuludur.
- ÇevgenYakındaUzun bir değneğin tepesindeki madenî başlıktan küçük çıngıraklar sarkan, sallanarak çalınan bir mehter çalgısıdır.
- DarbukaYakındaKum saati biçimli gövdeli, parmak ve avuç vuruşlarıyla çalınan vurmalı çalgıdır.
- BendirYakındaGeniş kasnağına deri gerilen, el ile çalınan büyük bir çerçeve davuludur.
- DaireYakındaKasnağının içine küçük ziller ya da halkalar takılan, geniş çerçeveli bir el davuludur; makam müziğinde usul tutar.
- TefYakındaKasnağında zilleri bulunabilen, el ile çalınan çerçeve davuludur.
- KudümYakındaDeri gerilmiş, yarım küre biçimli iki küçük bakır davuldan oluşan ve zahme denen çubuklarla çalınan usul çalgısıdır.
- HalileYakındaMetalden yapılmış iki zilden oluşan, Mevlevî âyinlerinde kullanılan vurmalı çalgıdır.
- ZilYakındaOrtasındaki tutamaklardan tutulup birbirine çarpılarak çalınan, genellikle pirinçten yapılmış yuvarlak metal çalgıdır.
- KaşıkYakındaİki tahta kaşığın parmaklar arasında birbirine vurulmasıyla ritim tutulan halk çalgısıdır.