Түрік музыкасының усулдары
Усулды таңдап, ойнатыңыз: кудүм орындаушы отырған жерден көрінеді; экранның сол жағы — сіздің сол жағыңыз. Алдыңызда кудүм болса, экранға қарап, сол қолмен сол кудүмді ұра аласыз. Темпті реттеңіз немесе велвелемен ойнаңыз.
Усулдың беті → Метрономмен ойна
Бос орын: ойнату / тоқтату · ← → алдыңғы / келесі усул
Басты экранға бөлек қолданба ретінде қос: бір түртумен ашылады, интернетсіз де жұмыс істейді. Тегін.
Усул деген не, кудүм қалай ойналады?
Усул — түрік музыкасында әуенге ілесетін, күшті (düm) және әлсіз (tek, ke) соққылардан құралған ырғақ үлгісі; үлгінің бір рет толық орындалуы деврі деп аталады. Кудүм — былғарымен қапталған екі мыс тостағанға түйе терісі керілген ұрмалы аспап; усул әсіресе Мәулеви музыкасында онымен ұсталады. Орындаушының оң жағындағы үлкен (жуан) кудүмге оң таяқпен düm, сол жағындағы кіші (жіңішке) кудүмге сол таяқпен tek пен ke соғылады; оң таяқ кіші кудүмге өткенде шығатын соққы te болады. Бұл құралда кудүм орындаушы көзімен салынған: алдында кудүмі бар адам экранға қарап сол қолды сол кудүмге апара алады.
Қалай қолдануға болады?
- Тізімнен усул таңдаңыз не ‹ › көрсеткіштерімен ауысыңыз; өлшемі мен düm-tek ұяшықтары бірден көрінеді.
- Ойнату түймесін не аспаптың суретін басыңыз; соққылар орындаушы көзімен жанданады.
- Темпті жүгірткімен реттеңіз; қаласаңыз Велвеле таңдап, аспапты ауыстырыңыз (кудүм, бендир, деф, дарбука, давул).
- Толық экран түймесімен сахнаны үлкейтіңіз; бос орын ойнатады және тоқтатады, ← → усулды ауыстырады.
Усулдар және дүм-тек үлгілері
Усул атын бассаңыз құралда ашылады; «Шығармалар» сол усулдағы шығармаларға апарады.
| Усул | Өлшем | Дүм-тек үлгісі | Шығармалар |
|---|---|---|---|
| Ним софьян | 2/4 | Дүм · Тек | 15 шығарма |
| Семаи | 3/4 | Дүм · Тек · Тек | 44 шығарма |
| Софьян | 4/4 | Дүм (2) · Тек · Ке | 51 шығарма |
| Түрік ақсағы | 5/8 | Дүм (2) · Тек (2) · Тек | 22 шығарма |
| Йүрүк семаи | 6/8 | Дүм · Тек · Тек · Дүм · Тек (2) | 51 шығарма |
| Деври хинди | 7/8 | Дүм · Тек · Тек · Дүм (2) · Тек (2) | 30 шығарма |
| Ақсақ | 9/8 | Дүм (2) · Тек · Ке · Дүм (2) · Тек (2) · Тек | 156 шығарма |
| Джурджуна | 10/8 | Дүм (2) · Тек · Ке (2) · Дүм (2) · Тек (2) · Тек | 41 шығарма |
| Дүйек | 8/8 | Дүм · Тек (2) · Тек · Дүм (2) · Тек (2) | 89 шығарма |
| Ағыр дүйек | 8/4 | Дүм · Тек (2) · Тек · Дүм (2) · Тек (2) | 15 шығарма |
| Ағыр ақсақ | 9/4 | Дүм (2) · Тек · Ке · Дүм (2) · Тек (2) · Тек | 81 шығарма |
| 2+3+2+2+2+3 | 14/8 | — | |
| Нимевсат | 13/8 | Тек · Ке · Тек · Ке (2) · Дүм (4) · Дүм (4) | 2 шығарма |
| Дүйек | 8/4 | Дүм · Тек (2) · Тек · Дүм (2) · Тек (2) | 89 шығарма |
| Деври Кебир | 28/8 | Дүм (2) · Дүм (2) · Тек (2) · Дүм · Тек · Ке · Дүм · Тек (2) · Тек (2) · Тек (2) · Дүм (2) · Дүм (2) · Ке (2) · Дүм (2) · Тек · Ке … | 32 шығарма |
| Ақсақсемаи | 10/8 | Дүм (2) · Тек · Ке (2) · Дүм (2) · Тек (2) · Тек | 104 шығарма |
| Деври Кебир | 28/4 | Дүм (2) · Дүм (2) · Тек (2) · Дүм · Тек · Ке · Дүм · Тек (2) · Тек (2) · Тек (2) · Дүм (2) · Дүм (2) · Ке (2) · Дүм (2) · Тек · Ке … | 32 шығарма |
| Зенджир | 120/4 | Дүм (2) · Тек (4) · Тек (2) · Дүм (2) · Дүм (2) · Тек (2) · Тек · Ке · Дүм (2) · Дүм · Дүм · Тек (2) · Тек (2) · Тек (2) · Дүм (2) · Ке (2) … | 8 шығарма |
| Йүрүксемаи II | 6/8 | — | 36 шығарма |
| Мухаммес | 32/4 | Дүм (2) · Тек · Ке · Дүм (2) · Тек (2) · Дүм (2) · Дүм (2) · Тек (2) · Тек · Ке · Дүм (2) · Тек (2) · Тек · Ке · Дүм (2) · Ке (2) … | 21 шығарма |
| Йүрүксемаи | 6/4 | Дүм · Тек · Тек · Дүм · Тек (2) | 51 шығарма |
| Рақсақсағы | 9/8 | Дүм (2) · Тек (3) · Дүм (2) · Тек (2) | 2 шығарма |
| Деври Хинди | 7/8 | Дүм · Тек · Тек · Дүм (2) · Тек (2) | 30 шығарма |
| Мевлеви Евфери | 9/4 | Дүм (2) · Тек · Ке · Дүм (2) · Тек · Тек (2) | 2 шығарма |
| Ақсақ | 9/4 | Дүм (2) · Тек · Ке · Дүм (2) · Тек (2) · Тек | 156 шығарма |
| Мүсеммен | 8/8 | Дүм (3) · Тек (2) · Тек (3) | 25 шығарма |
| Фахте | 20/4 | Дүм (2) · Дүм · Дүм · Тек (2) · Тек (2) · Тек (2) · Дүм (2) · Ке (2) · Дүм (2) · Тек · Ке · Тек · Ке | 7 шығарма |
| Қапалы Джурджуна | 10/8 | Дүм (5) · Дүм (2) · Тек (3) | 24 шығарма |
| Хави | 64/4 | Дүм (2) · Тек · Тек · Дүм (2) · Тек · Ке · Дүм (2) · Тек · Ке · Тек · Ке · Дүм (2) · Тек · Ке · Тек · Ке … | 2 шығарма |
| Айин Деври Реваны | 14/8 | Дүм (3) · Дүм (2) · Тек (2) · Дүм (3) · Тек (2) · Тек (2) | 1 шығарма |
| Ағыревфер | 9/4 | Дүм (2) · Тек · Ке · Дүм (2) · Тек · Тек (2) | 13 шығарма |
| Қапалы Джурджуна | 10/16 | Дүм (5) · Дүм (2) · Тек (3) | 24 шығарма |
| Ағыр Ақсақсемаи | 10/4 | Дүм (2) · Тек · Ке (2) · Дүм (2) · Тек (2) · Тек | 10 шығарма |
| Хафиф | 32/4 | Дүм · Тек · Тек (2) · Дүм · Тек · Тек (2) · Дүм (2) · Тек · Ке · Дүм · Тек · Тек (2) · Дүм (2) · Тек · Ке · Дүм … | 18 шығарма |
| Нимдевир | 18/4 | Дүм (2) · Дүм (2) · Тек (2) · Дүм (2) · Дүм (2) · Ке (2) · Дүм (2) · Тек · Ке · Тек · Ке | 1 шығарма |
| Дурақ Евфери | 21/4 | Тек · Ке · Тек · Ке (2) · Дүм (4) · Дүм (4) · Тек (4) · Тек (4) | 3 шығарма |
| Дарбы Фетих | 88/4 | Дүм (2) · Тек · Ке · Дүм (2) · Тек · Ке · Тек · Ке · Дүм (2) · Тек · Ке · Дүм (2) · Тек (2) · Дүм (2) · Тек (2) · Дүм (2) … | 5 шығарма |
| Чифтесофйан | 9/8 | Дүм (2) · Тек (2) · Дүм (2) · Тек (3) | 7 шығарма |
| Шарқы Деври Реваны | 13/4 | — | 5 шығарма |
| Френкчин | 12/8 | Дүм · Дүм (2) · Дүм · Дүм (2) · Тек · Ке · Тек · Ке · Тек · Ке | 1 шығарма |
| Сенгинсемаи | 6/4 | Дүм · Тек · Тек · Дүм · Тек (2) | 44 шығарма |
| Софйан | 4/8 | Дүм (2) · Тек · Ке | 51 шығарма |
| Евфер | 9/8 | Дүм (2) · Тек · Ке · Дүм (2) · Тек · Тек (2) | 9 шығарма |
| Деври Реваны Хинди | 14/8 | Дүм (3) · Дүм (2) · Тек (2) · Дүм (3) · Тек (2) · Тек (2) | 25 шығарма |
| Ағырченбер | 24/2 | Дүм (2) · Тек · Ке · Дүм (2) · Дүм · Дүм · Тек (2) · Тек (2) · Тек (2) · Дүм (2) · Ке (2) · Дүм (2) · Тек · Ке · Тек · Ке | 7 шығарма |
| Хафиф | 32/2 | Дүм · Тек · Тек (2) · Дүм · Тек · Тек (2) · Дүм (2) · Тек · Ке · Дүм · Тек · Тек (2) · Дүм (2) · Тек · Ке · Дүм … | 18 шығарма |
| Нимхафиф | 16/4 | Дүм · Тек · Тек (2) · Дүм · Тек · Тек (2) · Дүм · Тек · Дүм · Дүм · Тек (2) · Тек · Ке | 1 шығарма |
| Айдын | 9/8 | — | 6 шығарма |
| Деври Хинди II | 7/8 | — | 1 шығарма |
| Фиренги Фер | 28/4 | Дүм (2) · Дүм (4) · Дүм (2) · Дүм (4) · Дүм (2) · Тек (2) · Дүм (2) · Дүм (2) · Ке (2) · Дүм (2) · Тек · Ке · Тек · Ке | 1 шығарма |
| Хафиф | 32/8 | Дүм · Тек · Тек (2) · Дүм · Тек · Тек (2) · Дүм (2) · Тек · Ке · Дүм · Тек · Тек (2) · Дүм (2) · Тек · Ке · Дүм … | 18 шығарма |
| Йүрүксемаи II | 6/4 | — | 36 шығарма |
| Ағырсенгинсемаи | 6/2 | Дүм · Тек · Тек · Дүм · Тек (2) | 2 шығарма |
| Ченбер | 24/4 | Дүм (2) · Тек · Ке · Дүм (2) · Дүм · Дүм · Тек (2) · Тек (2) · Тек (2) · Дүм (2) · Ке (2) · Дүм (2) · Тек · Ке · Тек · Ке | 9 шығарма |
| Деври Кебир | 14/2 | Дүм · Дүм · Тек · Дүм (2) · Тек (2) · Тек (2) · Дүм · Тек (2) · Тек · Ке | 32 шығарма |
| Евсат | 26/8 | Тек · Ке · Тек · Ке (2) · Дүм (2) · Тек (2) · Дүм (2) · Дүм (2) · Тек (2) · Тек · Ке (2) · Дүм (4) · Дүм (4) | 5 шығарма |
| Деври Туран II | 7/16 | Дүм (2) · Тек (2) · Тек (3) | 1 шығарма |
| Бекташи Рақсы | 16/8 | Дүм (3) · Дүм (2) · Тек (2) · Дүм (2) · Тек (2) · Дүм (3) · Тек (2) | 1 шығарма |
| Деври Туран | 7/8 | Дүм (2) · Тек (2) · Тек (3) | 1 шығарма |
| Берефшан | 32/8 | Дүм (4) · Тек (2) · Дүм (4) · Тек (2) · Дүм (4) · Дүм (2) · Тек (2) · Дүм (2) · Дүм (2) · Ке (2) · Дүм (2) · Тек · Ке · Тек · Ке | 3 шығарма |
| Қатиқофти | 8/8 | — | 1 шығарма |
| Түркдарбы | 14/4 | — | 1 шығарма |
| Нимевсат | 13/4 | Тек · Ке · Тек · Ке (2) · Дүм (4) · Дүм (4) | 2 шығарма |
| Чифтедүйек | 16/4 | Дүм (2) · Тек (4) · Тек (2) · Дүм (2) · Дүм (2) · Тек (2) · Тек · Ке | 6 шығарма |
| Ремел | 28/2 | Дүм (2) · Тек · Ке · Дүм (2) · Тек · Ке · Тек · Ке · Дүм (2) · Тек · Ке · Дүм (2) · Дүм (2) · Тек (2) · Дүм · Тек … | 2 шығарма |
| Дарб | 6/4 | Дүм (2) · Тек (4) | 5 шығарма |
| Мүреккеп ним софиян | 6/8 | Дүм (3) · Тек (3) | |
| Ырақсақ | 9/8 | — | 1 шығарма |
| Ақсақсемаи Евфери | 10/8 | Дүм (2) · Тек (3) · Дүм (2) · Тек · Тек (2) | 2 шығарма |
| Икиз Ақсақ | 12/8 | — | 1 шығарма |
| Мүреккеп Софйан | 12/8 | — | 1 шығарма |
| Семаи | 3/8 | Дүм · Тек · Тек | 44 шығарма |
| Ойнақ | 9/8 | Дүм · Тек · Тек · Дүм (2) · Тек (2) · Тек (2) | 2 шығарма |
| Ленк Фахте | 10/4 | Дүм (2) · Тек (3) · Дүм · Тек (2) · Тек · Ке | 2 шығарма |
| Фери Мухаммес | 16/8 | — | 1 шығарма |
| Нимсақил | 24/4 | Дүм (2) · Тек · Ке · Дүм (2) · Тек · Ке · Тек · Ке · Дүм (2) · Тек (2) · Тек (2) · Ке (2) · Дүм (2) · Тек · Ке · Тек … | 1 шығарма |
| Бесте Деври Реваны | 26/4 | — | |
| Ремел | 28/4 | Дүм (2) · Тек · Ке · Дүм (2) · Тек · Ке · Тек · Ке · Дүм (2) · Тек · Ке · Дүм (2) · Дүм (2) · Тек (2) · Дүм · Тек … | 2 шығарма |
| Мухаммес | 32/8 | Дүм (2) · Тек · Ке · Дүм (2) · Тек (2) · Дүм (2) · Дүм (2) · Тек (2) · Тек · Ке · Дүм (2) · Тек (2) · Тек · Ке · Дүм (2) · Ке (2) … | 21 шығарма |
| Нимберефшан | 16/8 | Дүм (2) · Тек · Дүм (2) · Тек · Дүм (2) · Дүм · Тек · Дүм · Дүм · Тек (2) · Тек · Ке | 1 шығарма |
| Дарбейн | 28/4 | — | 1 шығарма |
| Евсат | 26/4 | Тек · Ке · Тек · Ке (2) · Дүм (2) · Тек (2) · Дүм (2) · Дүм (2) · Тек (2) · Тек · Ке (2) · Дүм (4) · Дүм (4) | 5 шығарма |
| Ченбер | 12/2 | — | 9 шығарма |
| Сақил | 48/4 | Дүм (2) · Тек · Ке · Дүм (2) · Тек · Ке · Тек · Ке · Дүм (2) · Тек · Ке · Дүм (2) · Тек (2) · Тек (2) · Дүм (2) · Дүм (2) … | 2 шығарма |
| Френкчин | 12/4 | Дүм · Дүм (2) · Дүм · Дүм (2) · Тек · Ке · Тек · Ке · Тек · Ке | 1 шығарма |
| Деври Реван | 14/8 | Дүм (3) · Дүм (2) · Тек (2) · Дүм (3) · Тек (2) · Тек (2) | 3 шығарма |
| Бекташи Деври Реваны | 13/8 | — | 1 шығарма |
| Фер | 16/4 | Дүм (2) · Тек · Ке · Дүм (2) · Тек (2) · Дүм · Тек · Дүм · Дүм · Тек (2) · Тек · Ке | 1 шығарма |
| Түрқақсағы | 5/4 | Дүм (2) · Тек (2) · Тек | 22 шығарма |
| Мүреккеп семаи | 9/8 | Дүм (3) · Тек (3) · Тек (3) | |
| Ченг-и харби | 10/8 | Дүм · Тек · Дүм · Тек · Дүм · Тек · Тек · Дүм · Тек · Тек | |
| Тек вуруш | 11/8 | Дүм (2) · Тек (2) · Тек · Дүм (2) · Тек (2) · Тек (2) | |
| Ним ченбер | 12/4 | Дүм (2) · Тек · Тек · Дүм (2) · Тек (2) · Тек (2) · Тек · Ке | |
| Бекташи Раксаны | 15/8 | Дүм · Тек · Тек · Дүм (2) · Тек · Ке (2) · Дүм (2) · Тек (2) · Тек · Ке (2) | 1 шығарма |
| Хезедж | 22/4 | Дүм (2) · Дүм · Дүм · Тек (2) · Дүм · Дүм · Тек (2) · Дүм (2) · Тек (2) · Дүм (2) · Тек (2) · Тек · Ке · Тек · Ке |
Жиі қойылатын сұрақтар
Бұл метрономнан несімен ерекшеленеді?
Метроном әр соққыны бірдей шертумен береді. Бұл құрал усулдың düm-tek үлгісін ойнайды: düm жуан әрі күшті, tek жіңішке әрі жеңіл, ke аралық соққы. Ақсақ усулдарда ұзын және қысқа уақыттар орнында естіледі. Тек темп ұстау үшін сайттың метрономын пайдаланыңыз.
Ақсақ усул деген не?
Уақыттары тең топталмайтын усулдар: 9/8 Ақсақ 2+2+2+3, 7/8 Деври Һинди 3+2+2, 5/8 Түрік Ақсағы 2+3. Сахнадағы düm-tek ұяшықтары бұл топтарды енімен көрсетеді.
Велвелелі усул деген не?
Велвеле — усулдың ұзын уақыттарын ұсақ соққыларға бөліп, әшекейлеп соғу. «Велвелемен» таңдалғанда ұзын дүмдер мен тектер «te-ke» аралық соққыларымен толтырылады; Деври-кебир сияқты велвеле формуласы дереккөздерде бар усулдар дереккөздегідей ойналады.
Аспап неге орындаушы көзімен салынған?
Алдында аспабы бар адам экранға қарап сол қолды сол жерге апара алсын деп: экранның сол жағы — орындаушының сол жағы. Кудүмде оң жақтағы үлкен кудүмге оң қолмен düm, сол жақтағы кішісіне сол қолмен tek пен ke соғылады.
Тегін бе, интернетсіз жұмыс істей ме?
Тегін, тіркелгі қажет емес. Қолданба ретінде қоссаңыз толық экранда ашылады және байланыссыз да жұмыс істейді.