Мазмұнға өту
Miras-ı Saz

Мақамдар

Әр мақамның гаммасын тыңда, тоника мен доминанта перделерін үйрен, қанунда өз мандал баптауыңмен ойна.

Нихавенд

Тоникасы Раст (Соль), доминантасы Нева (Ре) болатын, Батыс музыкасындағы минор гаммасына ұқсас құрылымымен танылатын мақам.

Хиджаз

Өзіне тән үлкейтілген секунда интервалымен танылатын, тоникасы Дүгах (Ля), доминантасы Нева (Ре) болатын мақам.

Раст

Түрік мақам музыкасының негізгі мақамдарының бірі; тоникасы — Раст (Соль), доминантасы — Нева (Ре) пердесі. Көптеген мақамдарды үйрену Раст мақамынан басталады.

Күрдилихиджазкар

Тоникасы Раст (Соль), доминантасы Чаргах (До) болатын; Раст пердесіне көшірілген Күрди бояуымен танылатын, сезімді әндерде жиі қолданылатын мақам.

Ушшак

Тоникасы Дүгах (Ля), доминантасы Нева (Ре) болатын, халық және классикалық музыкада аса сүйікті мақам.

Хусейни

Тоникасы Дүгах (Ля), доминантасы Хусейни (Ми) болатын, Ушшакқа жақын, бірақ жоғарырақ регистрде айналатын мақам.

Сегах

Тоникасы Сегах (Си комма бемоль), доминантасы Нева (Ре) болатын; тоникасының коммалы пердеде болуымен түрік музыкасына ғана тән мақам.

Мухайеркүрди

Тоникасы Дүгах (Ля), доминантасы Нева (Ре) болатын; Күрди гаммасын жоғарғы Мухайер пердесінен бастап өрбітетін мақам.

Саба

Тоникасы Дүгах (Ля), доминантасы Чаргах (До) болатын; мұңды, әсерлі бояуымен танылатын, азанда да оқылатын мақам.

Махур

Тоникасы Раст (Соль), доминантасы жоғарғы Гердание (Соль) болатын; Батыс музыкасындағы мажор гаммасына ұқсайтын, жарқын әрі шабытты мақам.

Аджемкүрди

Тоникасы Дүгах (Ля), доминантасы Нева (Ре) болатын; Күрди бояуын Аджем пердесімен біріктіретін мақам.

Буселик

Тоникасы Дүгах (Ля), доминантасы Хусейни (Ми) болатын; құрылымы Батыс музыкасындағы минор гаммасына ұқсайтын мақам.

Хуззам

Тоникасы Сегах (Си комма бемоль), доминантасы Нева (Ре) болатын; Сегах тоникасына Хиджаз бояуын қосатын, терең әрі салмақты мақам.

Султанийегах

Қарары Йегах (төменгі ре), күштісі Дүгах (ля) мақам; Нихавенд дыбыс қатарының Йегахқа көшірілген түріне ұқсайды, жоғарғы аймағында Хиджаз реңі бар.

Күрди

Тоникасы Дүгах (Ля), доминантасы Нева (Ре) болатын; алғашқы интервалы бакийе болып келетін Күрди тетрахордымен танылатын мақам.

Бейати

Тоникасы Дүгах (Ля), доминантасы Нева (Ре) болатын; гаммасы Ушшакқа ұқсайтын, әуендік дамуы Невадан басталатын мақам.

Эвич

Тоникасы Ирак (Фа бакийе диез), доминантасы Дүгах (Ля) болатын; Хуззам гаммасының Ирак пердесіне көшірілген түрі саналатын мақам.

Шехназ

Тоникасы Дүгах (Ля), доминантасы жоғарғы Мухайер (Ля) болатын; Дүгахта да, Невада да Хиджаз бояуы бар мақам.

Ферахнак

Тоникасы Ирак (Фа бакийе диез), доминантасы Дүгах (Ля) болатын; Сегах бояуының Ирак пердесіне көшірілуінен түзілген мақам.

Карджыгар

Тоникасы Дүгах (Ля), доминантасы Нева (Ре) болатын; Ушшак пен Хиджаз бояуларын біріктіретін мақам.

Исфахан

Тоникасы Дүгах (Ля), доминантасы Нева (Ре) болатын; Бейати мен Раст бояуларын қатар қолданатын көне мақамдардың бірі.

Сузинак

Тоникасы Раст (Соль), доминантасы Нева (Ре) болатын; Раст бастамасына Хиджаз бояуын қосатын мақам.

Йегах

Тоникасы төменгі Йегах (Ре), доминантасы Раст (Соль) болатын; Раст гаммасының төменгі аймағында аяқталатын мақам.

Нева

Тоникасы Дүгах (Ля), доминантасы Нева (Ре) болатын; атауын доминанта пердесінен алған мақам.

Бестенигар

Тоникасы Ирак (Фа бакийе диез), доминантасы Дүгах (Ля) болатын; Саба бояуын Ирак тоникасымен біріктіретін мақам.

Эвджара

Тоникасы Ирак (Фа бакийе диез), доминантасы Раст (Соль) болатын; Раст пердесіндегі Хиджаз бояуымен танылатын мақам.

Аразбар

Тоникасы Сегах (Си комма бемоль), доминантасы Нева (Ре) болатын; Бейати әуендік дамуын Сегах тоникасымен аяқтайтын мақам.

Хисар

Тоникасы Дүгах (Ля), доминантасы Хусейни (Ми) болатын; Нева орнына Хисар пердесін (Ми кіші мүженнеб бемоль) қолдануымен танылатын мақам.

Хиджазкар

Хиджазкар мақамының тірек дыбысы (карар) — Раст (Соль), басым дыбысы (гючлю) — Гердание (Соль). Нота мұрағатында бұл мақамда 53 шығарма бар.

Аджемаширан

Acemaşîrân мақамының тірек дыбысы (карар) — Аджем аширан (Фа), басым дыбысы (гючлю) — Чаргах (До). Нота мұрағатында бұл мақамда 37 шығарма бар.

Мухайер

Мухайер мақамының тірек дыбысы (карар) — Дүгах (Ля), басым дыбысы (гючлю) — Мухайер (Ля). Нота мұрағатында бұл мақамда 26 шығарма бар.

Хиджаз-Хумаюн

Hicaz-Hümâyûn мақамының тірек дыбысы (карар) — Дүгах (Ля), басым дыбысы (гючлю) — Нева (Ре). Нота мұрағатында бұл мақамда 24 шығарма бар.

Хисарбуселик

Hisarbûselik мақамының тірек дыбысы (карар) — Дүгах (Ля), басым дыбысы (гючлю) — Хусейни (Ми). Нота мұрағатында бұл мақамда 15 шығарма бар.

Сузидил

Sûzidil мақамының тірек дыбысы (карар) — Хусейни аширан (Ми), басым дыбысы (гючлю) — Буселик (Си). Нота мұрағатында бұл мақамда 14 шығарма бар.

Ферахфеза

Ферахфеза мақамының тірек дыбысы (карар) — Йегах (Ре), басым дыбысы (гючлю) — Аджем (Фа). Нота мұрағатында бұл мақамда 13 шығарма бар.

Шедарабан

Шедарабан мақамының тірек дыбысы (карар) — Йегах (Ре), басым дыбысы (гючлю) — Нева (Ре). Нота мұрағатында бұл мақамда 11 шығарма бар.

Сузинак-Зиргүле

Sûzinâk-Zirgüle мақамының тірек дыбысы (карар) — Раст (Соль), басым дыбысы (гючлю) — Нева (Ре). Нота мұрағатында бұл мақамда 11 шығарма бар.

Хиджаз-Уззал

Hicaz-Uzzâl мақамының тірек дыбысы (карар) — Дүгах (Ля), басым дыбысы (гючлю) — Хусейни (Ми). Нота мұрағатында бұл мақамда 9 шығарма бар.

Нишабурек

Nişâburek мақамының тірек дыбысы (карар) — Дүгах (Ля), басым дыбысы (гючлю) — Хусейни (Ми). Нота мұрағатында бұл мақамда 10 шығарма бар.

Никриз

Nikrîz мақамының тірек дыбысы (карар) — Раст (Соль), басым дыбысы (гючлю) — Нева (Ре). Нота мұрағатында бұл мақамда 8 шығарма бар.

Шевкефза

Шевкефза мақамының тірек дыбысы (карар) — Аджем аширан (Фа), басым дыбысы (гючлю) — Гердание (Соль). Нота мұрағатында бұл мақамда 6 шығарма бар.

Рехави

Rehâvî мақамының тірек дыбысы (карар) — Раст (Соль), басым дыбысы (гючлю) — Нева (Ре). Нота мұрағатында бұл мақамда 5 шығарма бар.

Тахир

Тахир мақамының тірек дыбысы (карар) — Дүгах (Ля), басым дыбысы (гючлю) — Мухайер (Ля). Нота мұрағатында бұл мақамда 5 шығарма бар.

Аджем

Қарары Дүгах (ля), күштісі Ажем (фа) мақам; Баяти дыбыс қатарында Эвичтің орнына Ажем пердесін қолданады.

Бейати-Арабан

Бейати-Арабан мақамының тірек дыбысы (карар) — Дүгах (Ля), басым дыбысы (гючлю) — Мухайер (Ля). Нота мұрағатында бұл мақамда 4 шығарма бар.

Дүгах

Dügâh мақамының тірек дыбысы (карар) — Дүгах (Ля), басым дыбысы (гючлю) — Чаргах (До). Нота мұрағатында бұл мақамда 4 шығарма бар.

Гүлизар

Гүлизар мақамының тірек дыбысы (карар) — Дүгах (Ля), басым дыбысы (гючлю) — Хусейни (Ми). Нота мұрағатында бұл мақамда 4 шығарма бар.

Сузидилара

Sûzidilârâ мақамының тірек дыбысы (карар) — Раст (Соль), басым дыбысы (гючлю) — Чаргах (До). Нота мұрағатында бұл мақамда 4 шығарма бар.

Шехназбуселик

Шехназбуселик мақамының тірек дыбысы (карар) — Дүгах (Ля), басым дыбысы (гючлю) — Мухайер (Ля). Нота мұрағатында бұл мақамда 5 шығарма бар.

Завил

Завил мақамының тірек дыбысы (карар) — Раст (Соль), басым дыбысы (гючлю) — Гердание (Соль). Нота мұрағатында бұл мақамда 4 шығарма бар.

Ирак

Irak мақамының тірек дыбысы (карар) — Ирак (Фа), басым дыбысы (гючлю) — Дүгах (Ля). Нота мұрағатында бұл мақамда 3 шығарма бар.

Хусейниаширан

Хусейниаширан мақамының тірек дыбысы (карар) — Хусейни аширан (Ми), басым дыбысы (гючлю) — Хусейни (Ми). Нота мұрағатында бұл мақамда 3 шығарма бар.

Мүстеар

Müstear мақамының тірек дыбысы (карар) — Сегах (Си), басым дыбысы (гючлю) — Нева (Ре). Нота мұрағатында бұл мақамда 3 шығарма бар.

Песендиде

Pesendîde мақамының тірек дыбысы (карар) — Раст (Соль), басым дыбысы (гючлю) — Нева (Ре). Нота мұрағатында бұл мақамда 3 шығарма бар.

Саба-Земземе

Sabâ-Zemzeme мақамының тірек дыбысы (карар) — Дүгах (Ля), басым дыбысы (гючлю) — Чаргах (До). Нота мұрағатында бұл мақамда 3 шығарма бар.

Тахирбуселик

Тахирбуселик мақамының тірек дыбысы (карар) — Дүгах (Ля), басым дыбысы (гючлю) — Мухайер (Ля). Нота мұрағатында бұл мақамда 3 шығарма бар.

Аджембуселик

Acembûselik мақамының тірек дыбысы (карар) — Дүгах (Ля), басым дыбысы (гючлю) — Чаргах (До). Нота мұрағатында бұл мақамда 2 шығарма бар.

Бесте-Исфахан

Beste-Isfahan мақамының тірек дыбысы (карар) — Ирак (Фа), басым дыбысы (гючлю) — Сегах (Си). Нота мұрағатында бұл мақамда 2 шығарма бар.

Чаргах

Çargâh мақамының тірек дыбысы (карар) — Чаргах (До), басым дыбысы (гючлю) — Гердание (Соль). Нота мұрағатында бұл мақамда 2 шығарма бар.

Дилкешхаверан

Дилкешхаверан мақамының тірек дыбысы (карар) — Ирак (Фа), басым дыбысы (гючлю) — Хусейни (Ми). Нота мұрағатында бұл мақамда 2 шығарма бар.

Хиджаз-Зиргүле

Хиджаз-Зиргүле мақамының тірек дыбысы (карар) — Дүгах (Ля), басым дыбысы (гючлю) — Хусейни (Ми). Нота мұрағатында бұл мақамда 2 шығарма бар.

Хиджазаширан

Hicazaşîrân мақамының тірек дыбысы (карар) — Хусейни аширан (Ми), басым дыбысы (гючлю) — Дүгах (Ля). Нота мұрағатында бұл мақамда 2 шығарма бар.

Мухайерсүнбүле

Мухайерсүнбүле мақамының тірек дыбысы (карар) — Дүгах (Ля), басым дыбысы (гючлю) — Мухайер (Ля). Нота мұрағатында бұл мақамда 2 шығарма бар.

Невесер

Nev'eser мақамының тірек дыбысы (карар) — Раст (Соль), басым дыбысы (гючлю) — Нева (Ре). Нота мұрағатында бұл мақамда 2 шығарма бар.

Нишабур

Nişâbur мақамының тірек дыбысы (карар) — Буселик (Си), басым дыбысы (гючлю) — Нева (Ре). Нота мұрағатында бұл мақамда 2 шығарма бар.

Нүхүфт

Нүхүфт мақамының тірек дыбысы (карар) — Хусейни аширан (Ми), басым дыбысы (гючлю) — Нева (Ре). Нота мұрағатында бұл мақамда 2 шығарма бар.

Сазкар

Сазкар мақамының тірек дыбысы (карар) — Раст (Соль), басым дыбысы (гючлю) — Нева (Ре). Нота мұрағатында бұл мақамда 2 шығарма бар.

Сегах-Мае

Segâh-Mâye мақамының тірек дыбысы (карар) — Сегах (Си), басым дыбысы (гючлю) — Нева (Ре). Нота мұрағатында бұл мақамда 2 шығарма бар.

Шевк-ы Дил

Şevk-ı-Dil мақамының тірек дыбысы (карар) — Раст (Соль), басым дыбысы (гючлю) — Нева (Ре). Нота мұрағатында бұл мақамда 2 шығарма бар.

Шевкавер

Şevkâver мақамының тірек дыбысы (карар) — Аджем аширан (Фа), басым дыбысы (гючлю) — Чаргах (До). Нота мұрағатында бұл мақамда 2 шығарма бар.

Зирефкенд

Zîrefkend мақамының тірек дыбысы (карар) — Хусейни аширан (Ми), басым дыбысы (гючлю) — Раст (Соль). Нота мұрағатында бұл мақамда 2 шығарма бар.

Аджемтараб

Acemtarab мақамының тірек дыбысы (карар) — Хусейни аширан (Ми), басым дыбысы (гючлю) — Дүгах (Ля). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Арабан

Arabân мақамының тірек дыбысы (карар) — Нева (Ре), басым дыбысы (гючлю) — Гердание (Соль). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Аразбарбуселик

Аразбарбуселик мақамының тірек дыбысы (карар) — Дүгах (Ля), басым дыбысы (гючлю) — Гердание (Соль). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Аширан-Мае

Aşîrân-Mâye мақамының тірек дыбысы (карар) — Хусейни аширан (Ми), басым дыбысы (гючлю) — Сегах (Си). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Ашкефза

Aşkefzâ мақамының тірек дыбысы (карар) — Хусейни аширан (Ми), басым дыбысы (гючлю) — Буселик (Си). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Бахр-и Назик

Bahr-i-Nâzik мақамының тірек дыбысы (карар) — Дүгах (Ля), басым дыбысы (гючлю) — Нева (Ре). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Бенд-и Хисар

Бенд-и Хисар мақамының тірек дыбысы (карар) — Каба ним хисар (Ре), басым дыбысы (гючлю) — Дүгах (Ля). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Бейати-Арабанбуселик

Beyâtî-Arabânbûselik мақамының тірек дыбысы (карар) — Дүгах (Ля), басым дыбысы (гючлю) — Чаргах (До). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Бейатибуселик

Beyâtîbûselik мақамының тірек дыбысы (карар) — Дүгах (Ля), басым дыбысы (гючлю) — Чаргах (До). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Буселикаширан

Bûselikaşîrân мақамының тірек дыбысы (карар) — Хусейни аширан (Ми), басым дыбысы (гючлю) — Дүгах (Ля). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Бүзүрк

Бүзүрк мақамының тірек дыбысы (карар) — Раст (Соль), басым дыбысы (гючлю) — Хусейни (Ми). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Джанфеза

Canfezâ мақамының тірек дыбысы (карар) — Хусейни аширан (Ми), басым дыбысы (гючлю) — Дүгах (Ля). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Дилкешиде

Dilkeşîde мақамының тірек дыбысы (карар) — Йегах (Ре), басым дыбысы (гючлю) — Дүгах (Ля). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Дилкүша

Dilküşâ мақамының тірек дыбысы (карар) — Нева (Ре), басым дыбысы (гючлю) — Эвич (Фа). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Дилнишин

Dilnişîn мақамының тірек дыбысы (карар) — Раст (Соль), басым дыбысы (гючлю) — Чаргах (До). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Дүгах-Мае

Dügâh-Mâye мақамының тірек дыбысы (карар) — Дүгах (Ля), басым дыбысы (гючлю) — Нева (Ре). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Эски-Сипихр

Eski-Sipihr мақамының тірек дыбысы (карар) — Дүгах (Ля), басым дыбысы (гючлю) — Хусейни (Ми). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Эвичбуселик

Eviçbûselik мақамының тірек дыбысы (карар) — Дүгах (Ля), басым дыбысы (гючлю) — Нева (Ре). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Ферахнүма

Ferahnümâ мақамының тірек дыбысы (карар) — Йегах (Ре), басым дыбысы (гючлю) — Раст (Соль). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Гердание

Гердание мақамының тірек дыбысы (карар) — Дүгах (Ля), басым дыбысы (гючлю) — Гердание (Соль). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Герданиебуселик

Герданиебуселик мақамының тірек дыбысы (карар) — Дүгах (Ля), басым дыбысы (гючлю) — Гердание (Соль). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Гонджа-и Рана

Gonca-i-Rânâ мақамының тірек дыбысы (карар) — Нева (Ре), басым дыбысы (гючлю) — Аджем (Фа). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Гүлдесте

Гүлдесте мақамының тірек дыбысы (карар) — Раст (Соль), басым дыбысы (гючлю) — Хусейни (Ми). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Гүлшен-и Вефа

Gülşen-i-Vefâ мақамының тірек дыбысы (карар) — Йегах (Ре), басым дыбысы (гючлю) — Дүгах (Ля). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Гүлзар

Gülzâr мақамының тірек дыбысы (карар) — Йегах (Ре), басым дыбысы (гючлю) — Дүгах (Ля). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Хиджаз-Земземе

Hicaz-Zemzeme мақамының тірек дыбысы (карар) — Дүгах (Ля), басым дыбысы (гючлю) — Хусейни (Ми). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Хиджазбуселик

Hicazbûselik мақамының тірек дыбысы (карар) — Дүгах (Ля), басым дыбысы (гючлю) — Хусейни (Ми). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Хиджазкар-Күрди

Hicazkâr-Kürdî мақамының тірек дыбысы (карар) — Раст (Соль), басым дыбысы (гючлю) — Нева (Ре). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Хусейнигүлизар

Hüseynîgülizâr мақамының тірек дыбысы (карар) — Дүгах (Ля), басым дыбысы (гючлю) — Хусейни (Ми). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Хуззам-ы Джедид

Хуззам-ы Джедид мақамының тірек дыбысы (карар) — Ирак (Фа), басым дыбысы (гючлю) — Нева (Ре). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Исфаханек

Isfahânek мақамының тірек дыбысы (карар) — Дүгах (Ля), басым дыбысы (гючлю) — Нева (Ре). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Күчек

Kûçek мақамының тірек дыбысы (карар) — Дүгах (Ля), басым дыбысы (гючлю) — Чаргах (До). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Күрди-Гердание

Kürdî-Gerdâniye мақамының тірек дыбысы (карар) — Дүгах (Ля), басым дыбысы (гючлю) — Чаргах (До). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Махурбуселик

Mâhurbûselik мақамының тірек дыбысы (карар) — Дүгах (Ля), басым дыбысы (гючлю) — Хусейни (Ми). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Мавераүннехр

Mâverâünnehr мақамының тірек дыбысы (карар) — Раст (Соль), басым дыбысы (гючлю) — Нева (Ре). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Мухалиф

Muhâlif мақамының тірек дыбысы (карар) — Раст (Соль), басым дыбысы (гючлю) — Чаргах (До). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Мухайербуселик

Мухайербуселик мақамының тірек дыбысы (карар) — Дүгах (Ля), басым дыбысы (гючлю) — Мухайер (Ля). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Мүреккеп-Исфахан

Mürekkep-Isfahan мақамының тірек дыбысы (карар) — Йегах (Ре), басым дыбысы (гючлю) — Дүгах (Ля). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Невабуселик

Nevâbûselik мақамының тірек дыбысы (карар) — Дүгах (Ля), басым дыбысы (гючлю) — Нева (Ре). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Невакүрди

Nevâkürdî мақамының тірек дыбысы (карар) — Дүгах (Ля), басым дыбысы (гючлю) — Нева (Ре). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Невруз

Nevrûz мақамының тірек дыбысы (карар) — Дүгах (Ля), басым дыбысы (гючлю) — Чаргах (До). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Нигар

Nigâr мақамының тірек дыбысы (карар) — Раст (Соль), басым дыбысы (гючлю) — Чаргах (До). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Нихавенд-и Кебир

Nihâvend-i-Kebîr мақамының тірек дыбысы (карар) — Раст (Соль), басым дыбысы (гючлю) — Нева (Ре). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Нихавенд-и Руми

Nihâvend-i-Rûmî мақамының тірек дыбысы (карар) — Раст (Соль), басым дыбысы (гючлю) — Нева (Ре). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Пенчгах

Pençgâh мақамының тірек дыбысы (карар) — Раст (Соль), басым дыбысы (гючлю) — Нева (Ре). Нота мұрағатында бұл мақамда 2 шығарма бар.

Пенчгах-ы Асл

Pençgâh-ı-Asl мақамының тірек дыбысы (карар) — Раст (Соль), басым дыбысы (гючлю) — Нева (Ре). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Пенчгах-ы Заид

Pençgâh-ı-Zâid мақамының тірек дыбысы (карар) — Раст (Соль), басым дыбысы (гючлю) — Нева (Ре). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Рахатфеза

Râhatfezâ мақамының тірек дыбысы (карар) — Ирак (Фа), басым дыбысы (гючлю) — Чаргах (До). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Рахатүлервах

Рахатүлервах мақамының тірек дыбысы (карар) — Ирак (Фа), басым дыбысы (гючлю) — Нева (Ре). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Раст-ы Джедид

Rast-ı-Cedîd мақамының тірек дыбысы (карар) — Раст (Соль), басым дыбысы (гючлю) — Нева (Ре). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Раст-Мае

Rast-Mâye мақамының тірек дыбысы (карар) — Раст (Соль), басым дыбысы (гючлю) — Нева (Ре). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Ревнакнүма

Ревнакнүма мақамының тірек дыбысы (карар) — Ирак (Фа), басым дыбысы (гючлю) — Нева (Ре). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Руй-и Ирак

Руй-и Ирак мақамының тірек дыбысы (карар) — Ирак (Фа), басым дыбысы (гючлю) — Нева (Ре). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Сабабуселик

Sabâbûselik мақамының тірек дыбысы (карар) — Дүгах (Ля), басым дыбысы (гючлю) — Чаргах (До). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Сипихр

Sipihr мақамының тірек дыбысы (карар) — Дүгах (Ля), басым дыбысы (гючлю) — Хусейни (Ми). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Султан-ы Ирак

Sultan-ı-Irak мақамының тірек дыбысы (карар) — Дүгах (Ля), басым дыбысы (гючлю) — Нева (Ре). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Шевк-ы Джедид

Şevk-ı-Cedîd мақамының тірек дыбысы (карар) — Дүгах (Ля), басым дыбысы (гючлю) — Нева (Ре). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Шевкутараб

Şevkutarab мақамының тірек дыбысы (карар) — Аджем аширан (Фа), басым дыбысы (гючлю) — Чаргах (До). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Шивенүма

Шивенүма мақамының тірек дыбысы (карар) — Ре (Ре), басым дыбысы (гючлю) — Чаргах (До). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Тарз-ы Джедид

Тарз-ы Джедид мақамының тірек дыбысы (карар) — Аджем аширан (Фа), басым дыбысы (гючлю) — Нева (Ре). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Тарз-ы Невин

Tarz-ı-Nevîn мақамының тірек дыбысы (карар) — Раст (Соль), басым дыбысы (гючлю) — Чаргах (До). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Веджх-и Аразбар

Веджх-и Аразбар мақамының тірек дыбысы (карар) — Сегах (Си), басым дыбысы (гючлю) — Гердание (Соль). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Веджх-и Шехназ

Vech-i-Şehnâz мақамының тірек дыбысы (карар) — Дүгах (Ля), басым дыбысы (гючлю) — Хусейни (Ми). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Зевк-и Дил

Zevk-i-Dil мақамының тірек дыбысы (карар) — Раст (Соль), басым дыбысы (гючлю) — Нева (Ре). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Зевк-и Тараб

Zevk-i-Tarab мақамының тірек дыбысы (карар) — Дүгах (Ля), басым дыбысы (гючлю) — Нева (Ре). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Аширан-Земземе

Аширан-Земземе мақамының тірек дыбысы (карар) — Хусейни аширан (Ми), басым дыбысы (гючлю) — Хусейни (Ми). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Эвдж-Хүзи

Эвдж-Хүзи мақамының тірек дыбысы (карар) — Дүгах (Ля), басым дыбысы (гючлю) — Нева (Ре). Нота мұрағатында бұл мақамда әзірге шығарма жоқ.

Ферахнак-Аширан

Ферахнак-Аширан мақамының тірек дыбысы (карар) — Ирак (Фа), басым дыбысы (гючлю) — Дүгах (Ля). Нота мұрағатында бұл мақамда әзірге шығарма жоқ.

Гевешт

Гевешт мақамының тірек дыбысы (карар) — Гевешт (Фа), басым дыбысы (гючлю) — Дүгах (Ля). Нота мұрағатында бұл мақамда әзірге шығарма жоқ.

Хиджази-Ушшак

Хиджази-Ушшак мақамының тірек дыбысы (карар) — Дүгах (Ля), басым дыбысы (гючлю) — Нева (Ре). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Хүзи

Хүзи мақамының тірек дыбысы (карар) — Дүгах (Ля), басым дыбысы (гючлю) — Нева (Ре). Нота мұрағатында бұл мақамда әзірге шығарма жоқ.

Мүберка

Мүберка мақамының тірек дыбысы (карар) — Йегах (Ре), басым дыбысы (гючлю) — Дүгах (Ля). Нота мұрағатында бұл мақамда әзірге шығарма жоқ.

Нишабурейн

Нишабурейн мақамының тірек дыбысы (карар) — Буселик (Си), басым дыбысы (гючлю) — Нева (Ре). Нота мұрағатында бұл мақамда әзірге шығарма жоқ.

Пейк-и Нешат

Пейк-и Нешат мақамының тірек дыбысы (карар) — Раст (Соль), басым дыбысы (гючлю) — Чаргах (До). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Ренг-и Дил

Ренг-и Дил мақамының тірек дыбысы (карар) — Аджем аширан (Фа), басым дыбысы (гючлю) — Чаргах (До). Нота мұрағатында бұл мақамда әзірге шығарма жоқ.

Рейя

Рейя мақамының тірек дыбысы (карар) — До (До), басым дыбысы (гючлю) — Раст (Соль). Нота мұрағатында бұл мақамда әзірге шығарма жоқ.

Рухнүваз

Рухнүваз мақамының тірек дыбысы (карар) — Хусейни аширан (Ми), басым дыбысы (гючлю) — Раст (Соль). Нота мұрағатында бұл мақамда әзірге шығарма жоқ.

Руй-и Дилара

Руй-и Дилара мақамының тірек дыбысы (карар) — Раст (Соль), басым дыбысы (гючлю) — Нева (Ре). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Саба-Аширан

Саба-Аширан мақамының тірек дыбысы (карар) — Хусейни аширан (Ми), басым дыбысы (гючлю) — Чаргах (До).

Селмек

Селмек мақамының тірек дыбысы (карар) — Раст (Соль), басым дыбысы (гючлю) — Сегах (Си). Нота мұрағатында бұл мақамда әзірге шығарма жоқ.

Шерефнүма

Шерефнүма мақамының тірек дыбысы (карар) — Йегах (Ре), басым дыбысы (гючлю) — Нева (Ре).

Султанисегах

Султанисегах мақамының тірек дыбысы (карар) — Йегах (Ре), басым дыбысы (гючлю) — Нева (Ре). Нота мұрағатында бұл мақамда 1 шығарма бар.

Веджд-и Дил

Веджд-и Дил мақамының тірек дыбысы (карар) — Йегах (Ре), басым дыбысы (гючлю) — Дүгах (Ля). Нота мұрағатында бұл мақамда әзірге шығарма жоқ.

Йени Чаргах

Йени Чаргах мақамының тірек дыбысы (карар) — Чаргах (До), басым дыбысы (гючлю) — Гердание (Соль). Нота мұрағатында бұл мақамда әзірге шығарма жоқ.

Жиі қойылатын сұрақтар

Мақам деген не?

Мақам — белгілі бір гаммамен (перделер мен интервалдар), тоника пердесімен, доминанта пердесімен және әуендік даму жолымен, яғни әуеннің гамма бойымен қалай қозғалатынымен анықталатын әуен жүйесі. Бір гамманы қолданатын екі мақам бір-бірінен әуендік даму жолы арқылы ажыратылуы мүмкін.

Тоника мен доминанта нені білдіреді?

Тоника (түрікше karar) — мақамның әуенді аяқтайтын тірек пердесі. Доминанта (güçlü) — гаммадағы екінші маңызды тірек перде; ол көбінесе гамманың тетрахорды мен пентахорды қосылатын жерде орналасады.

Мақам гаммалары қалай түзіледі?

Гаммалар тетрахорд және пентахорд деп аталатын бөліктердің қосылуынан түзіледі: Раст, Ушшак, Хиджаз, Күрди, Буселик, Чаргах сияқты. Интервалдар коммамен өлшенеді: бакийе — 4, кіші мүженнеб — 5, үлкен мүженнеб — 8, танини — 9, үлкейтілген секунда — 12–13 комма.

Мұндағы мәліметтер қаншалықты сенімді?

Мақам гаммалары Arel-Ezgi-Uzdilek теориясы бойынша дайындалды. Қанунда әр нота атауына бір ғана мандал баптауы қолданылатындықтан, өрлегенде және төмендегенде өзгеретін перделерде мақамның ең тән түрі таңдалды. Мазмұнды әлі маман растаған жоқ; қате байқасаң, байланыс беті арқылы бізге жаза аласың.

Дереккөздер