Kulak eğitimi

Makam müziğinde aralıklar koma farklarıyla ayrılır: bakiye 4, küçük mücenneb 5, büyük mücenneb 8, tanini 9, artık ikili 12–13 komadır. Bu farkları kulakla ayırt edebilmek hem perdeleri doğru basmak hem de makamları tanımak için gerekir. Bu sayfada aralıkları ve makam dizilerini kanun sesiyle dinleyip tahmin ederek çalışırsın.

Arel-Ezgi-Uzdilek kuramında aralıklar koma ile ölçülür: oktav 53 eşit parçaya bölünmüş kabul edilir ve bir koma (Holder koması) yaklaşık 22,6 senttir. Bu 53'lük ölçek, kuramın Pisagor oranlarına dayanan perdelerinin yaklaşık gösterimidir; icrada perdeler makama göre esneyebilir. Batı müziğindeki yarım ses 4 ile 5 koma arasına düşer; bu yüzden Türk müziğinin ara sesleri piyano tuşlarıyla tam çalınamaz.

İki tür alıştırma var. Aralık alıştırmasında iki perde art arda çalınır ve aralığın adını seçersin. Makam alıştırmasında bir dizi önce çıkıcı sonra inici çalınır ve hangi makam olduğunu seçersin. Kolay seviyede daha az şık vardır; doğru sayın ve en uzun doğru serin bu tarayıcıda saklanır.

Uşşak ile Beyati, Kürdi ile Muhayyerkürdi gibi bazı makamların dizisi aynıdır; aralarındaki fark seyirdedir, yani ezginin dizide nasıl gezindiğindedir. Alıştırmada yalnız dizi dinletildiği için aralık yapısı aynı olan makamlar aynı soruda şık olarak verilmez.