İçeriğe geç

Miras-ı Saz

Usul

Oynak

9/8 ile yazılan dokuz zamanlı küçük usul; semâî usullerinin birleşmesinden oluşur ve altı vuruşludur. Türkü ve şarkılarda kullanılır; Suphi Ezgi’nin bir mektubuna göre Yalvaçlılardan derlenmiş, adını H. S. Arel vermiştir.

İlgili: Oynak metronom Aksak Semâî usulü

Bu usulde örnek eserler (toplam 2)

A Benim Mor Çiçeğim · Tamburacı Osman Pehlivan
İki De Durnam · Hammâmîzâde İsmâil Dede Efendi

Oynak usulünün sayfası: kalıbı, metronomu ve bütün eserleri

Diğer Usul terimleri

Ağır Aksak Ağır Aksak Semâî Ağır Çenber Ağır Düyek Ağır Evfer Ağır Sengin Semâî Aksak Aksak Semâî Aksak Semâî Evferi Aydın Âyin Devr-i Revânı Bektaşî Devr-i Revânı Bektaşî Raksânı Bektaşî Raksı Berefşan Büyük usul Ceng-i Harbî Curcuna Çenber Çifte Düyek Çifte Sofyan Darb Darb-ı Fetih Darb Usulü Darbeyn Devr-i Hindî Devr-i Kebîr Devr-i Revân Devr-i Revân-ı Hindî Devr-i Tûran Dolap Durak Evferi Düm Düyek Evfer Evsat Fahte Fer‘Fer‘-i Muhammes Firengî Fer‘Frenkçin Hafif Hâvî Hezeç Iraksak İkiz Aksak Kapalı Curcuna Katikofti Ke Küçük usul Lenk Fahte Mevlevî Evferi Muhammes Mürekkep Nîm Sofyan Mürekkep Semâî Mürekkep Sofyan Müsemmen Nîm Berefşan Nîm Çenber Nîm Devir Nîm Evsat Nîm Hafîf Nîm Sakîl Nim Sofyan Raks Aksağı Remel Sakîl Semâî usulü Sengin Semâî Serbest Sofyan Şarkı Devr-i Revânı Tek Tek Vuruş Tekâ Türk Aksağı Türk Darbı Türkmen Usul Usul vurmak Velvele Vuruş Yürük Semâî usulü Zencir

Kaynaklar

Tanımlar TDV İslâm Ansiklopedisi, Yılmaz Öztuna'nın Türk Musikisi Ansiklopedik Sözlüğü ve Vikipedi gibi kaynaklardan yararlanılarak kendi cümlelerimizle yazıldı; perde ve aralık değerleri Arel-Ezgi-Uzdilek sistemine göredir. İçerik henüz bir uzman tarafından gözden geçirilmedi; bir hata görürsen bize yaz.

TDV İslâm Ansiklopedisi
Yılmaz Öztuna, Türk Musikisi: Akademik Klasik Türk San'at Musikisi'nin Ansiklopedik Sözlüğü, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara, 1990.
H. Sadettin Arel, Türk Mûsikîsi Nazariyatı Dersleri (haz. Onur Akdoğu), Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara, 1991.
Vikipedi, “Türk müziği” maddesi.

Son güncelleme: 28.10.2026

Kaynak: Sibel Karaman, “Türk Mûsıkîsi’nde Kullanılan 9 Zamanlı Usûllerde Adlandırma ve İcra Hataları”, Türkiyat Araştırmaları Dergisi