Sapak 2 / 19 · Esaslar
Perde
Belli bir beýiklikdäki ses we bu sesiň ady; makam sazynda her perdäniň Rast, Dügäh, Segäh ýaly öz aýratyn ady bardyr. Şol bir söz, saply sazlarda barmagyň basylýan ýerlerini görkezýän baglar üçin hem ulanylýar.
Adalgany oka
Sözlükde gysga düşündirişini we degişli baglanyşyklary oka.
guralyny synap gör
Guraly aç we bir gezek ulan; bu ädim özbaşdak bellenýär.
Sapak belligi
Baglanyşykly düşünjeler
- Esasy perde: Däp bolan nazaryýatda esasy gammany emele getirýän perdeler: Ýegäh, Hüseýni-aşyran, Yrak, Rast, Dügäh, Segäh, Çargäh, Nawa, Hüseýni, Ewiç, Gerdanýe, Muhaýýer ýaly. Olaryň aralarynda galýan perdelere ara perde diýilýär.
- Ara perde: Esasy perdeleriň aralarynda galýan perdeler; Kürdi, Buselik, Hijaz, Hisar, Ajem we Mahur bulara mysaldyr. Makamlaryň öz öwüşgini uly derejede şu perdeleriň ulanylyşyndan gelýär.
- Perde bagy: Saply sazlarda sapyň üstünde baglanan, barmagyň basylýan ýerlerini kesgitleýän bag. Tanburda we baglamada bolýar; udda we jümbüşde perde ýokdur.