Notany oka, makamy diňle, sazy çal
Türk makam sazynyň nota arhiwi, makam sapaklary, usullary, kompozitorlary we brauzerde çalyp bolýan sazlary bir ýerde. Mugt, hasaba durmazdan, 16 dilde.
- 1.079 eser
- 201 kompozitor
- 155 makam
- 37 saz
Miras-ı Saz näme?
Miras-ı Saz türk makam sazyny öwrenmek we ýaşatmak üçin taýýarlanan mugt web-platformadyr. Awtorlyk hukugynyň möhleti geçen eserleriň notalaryny Arel-Ezgi-Uzdilek alterasiýa belgileri bilen görkezýär we 53 kommalyk sazlanyş bilen çalýar; makamlaryň gammasyny, tonika we dominanta perdelerini öwredýär; usullaryň düm-tek nusgalaryny kudüm we beýleki urgy sazlary bilen diňledýär; kompozitorlary ýaşan döwürleri bilen tanyşdyrýar; kanuny, udy, neýi, tanbury we baglamany brauzerde çaldyrýar.
Näme etmek isleýärsiň?
Maksadyňy saýla, seni dogry sahypalardan başladalyň.
Nota okamagy öwren
Koma we alterasiýa belgilerinden başla, ýeňil eserler bilen berkit.
Gulagyňy ösdür
Iki minutlyk synag bilen derejäňi gör, aralyk we makam maşklary bilen öňe git.
Bir saza başla
Wirtual sazda perdeleri tany, sazla, usul bilen türgenleş.
Açyp gör
Nota arhiwi
Awtorlyk hukugynyň möhleti geçen eserleriň hakyky nota ýazgysy; kanun sesinde diňle, tempini sazla, usul ugurdaşlygyny aç.
Wirtual sazlar
Kanun, ud, bağlama, neý we ýene on saz: saýlan makamyňyň perdeleri bilen, koma takyklygynda brauzerde çal.
Öwren
Ädimme-ädim öwreniş ýoly, gulak türgenleşigi we makamlary deňeşdirmek: diňle, gulagyňy synag et, çalyp barla.
Makamlar
Her makamyň gammasy, tonika we dominanta perdeleri, heň ösüşi; gammany diňle, kanunda çal.
Gurallar
Metronom, usul guraly, koma sazlaýjy, nota ýazyjy, makam tapyjy, meşk guraly: türgenleşeniňde ýanyňda.
Saýlanan eserler
Ýazgylary iň köp diňlenen eserlerden; notasyny aç, diňle, bile çal.
Fikrimin İnce Gülü
Muallim İsmail Hakkı Bey (1866–1927)
AjemkürdiŞarkyÝürük semai II1:52Sarâhaten Acaba Söylesem
Ali Rıfat Çağatay (1869–1935)
NihawendFanteziSofýan3:19Kimseye Etmem Şikâyet
Kemani Sarkis Efendi Suciyan (1885–1944)
NihawendŞarkyÝapyk jurjuna3:29Senden Bilirim Yok Bana
Tanbûrî Ali Efendi (1836–1902)
HüseýniŞarkyÝürük semai3:07Allah Ü Ekber
Buhûrîzâde Mustafa Itrî (1640–1711)
SegähTekbirDurak ewferi0:35Dök Zülfünü Meydana Gel
Tanbûrî Mustafa Çavuş (1700–1745)
HisarbûselikTawşanjaRaks aksagy2:20
Öwrenip başla
Ädimme-ädim: ilki komma, perde we aralyklar; soňra ilkinji makamlar, usullar we has köpüsi. Her sapakda okaýarsyň, diňleýärsiň, gulagyňy synaýarsyň, çalyp bal alýarsyň.
- 1Esaslar53 kommalyk ulgam, perdeler, aralyklar we çeşniler: makamyň gurluş daşlary.4 sapak
- 2Ilkinji makamlarIň köp çalynýan bäş makam: gamma, tonika we güýçli; gulak bilen tanamak we çalyp tassyklamak.5 sapak
- 3UsullarDüm we tek: dört esasy usuly diňle, soňra kakyp sakla.4 sapak
- 4Täze makamlarSegähden Mahura çenli ýene alty makam.6 sapak
Onlaýn çal: wirtual kanun, ud we bağlama
Her saz öz hatarlary we mandallary bilen saýlan makamyňyň perdelerine görä sazlanýar.
Kanun
Türk, arap we pars sazynyň mandally, üç simli hatarlardan ybarat mizraply guraly.
Ud
Çuň, armyt görnüşli gövreli we perdesiz saply, mizrap bilen çalynýan simli gural.
Baglama (saz)
Türk halk sazynyň iň meşhur simli guraly; uzyn sapyndaky perde baglary bilen çalynýar.
Neý
Gamyşdan ýasalan, öňünde alty, arkasynda bir deşigi bolan, üflenip çalynýan gural; tasawwuf we klassyky türk sazynyň sesi.
Makamlar
Nota arhiwinde iň köp eseri bolan makamlar; olaryň her biriniň gammasyny diňläp, kanunda çalyp bilersiň.
Kompozitorlar
Asyrlar boýy makam sazynyň ussatlary; eserlerine we döwürlerine göz aýla.
Gazi Giray Han1554–1607 · 10 eser
Selim III1761–1808 · 13 eser
Neyzenbaşı Kaymakam1810–1888 · 6 eser
Zekâî Dede1825–1897 · 12 eser
Neyzen Hüseyin Fahreddin Dede1854–1911 · 6 eser
Ahmet Avni Konuk1868–1938 · 120 eser
Ali Rıfat Çağatay1869–1935 · 7 eser
Bimen Şen1873–1943 · 17 eser
Udi İbrahim Efendi1879–1948 · 11 eser
Nasibin Mehmet Yürü1882–1953 · 7 eser
Kemal Gürses1882–1939 · 1 eser
Artaki Terziyan1885–1948 · 5 eser
Hoca Ahmet Mükerrem Akıncı1885–1940 · 3 eser
Faize Ergin1894–1954 · 3 eser
Döwürler: ähli kompozitorlar →
Näme üçin Miras-ı Saz?
Komma takyklygy
Perdeler oktawany 53 komma bölýän Arel-Ezgi-Uzdilek şkalasy bilen çalynýar; notalar we sazlar makamyň aralyk seslerini şu nazary bahalar bilen berýär.
Hakyky nota ýazgysy
Notalar surat däl, AEÜ alterasiýa belgileri bilen täzeden çyzylan hakyky nota; çalanyňda haýsy notadadygyň bellenýär.
Ygtybarly çeşmeler
Notalar AEÜ alterasiýa belgileri bilen täzeden ýazyldy we komma takyklygy bilen çalynýar; diňe awtorlyk hukugynyň möhleti geçen eserler çap edilýär.
Hemmeler üçin açyk
Mugt, hasaba durmagy we gurnamagy talap etmeýär; telefonda, planşetde we kompýuterde 16 dilde işleýär.
Köp soralýan soraglar
Miras-ı Saz näme?
Miras-ı Saz türk makam sazyny öwrenmek we ýaşatmak üçin taýýarlanan mugt web-platformadyr. Nota arhiwi, makam sapaklary, kompozitorlaryň wagt çyzgysy (Döwürler), brauzerde çalyp bolýan kanun, ud, neý, tanbur we baglama, gulak türgenleşigi we türgenleşik gurallary bir ýerde jemlenendir. Hasaba durmak ýa-da gurnamak gerek däl; sahypa 16 dilde elýeterlidir.
Makam näme?
Makam türk sazynda heňiň haýsy perdeleri ulanjakdygyny, haýsy perdede saklanjakdygyny (tonika), haýsy perdä agram berjekdigini (dominanta) we nähili ösjekdigini (seýir) kesgitleýän düzgünleriň jemidir. Hijaz, Rast, Uşşak, Nihawend iň meşhur makamlardandyr. Miras-ı Saz-da 155 makamyň gammasyny diňläp, kanunda çalyp bilersiň.
Komma näme?
Komma türk sazy nazaryýetinde interwalyň kiçi ölçeg birligidir. Arel-Ezgi-Uzdilek ulgamynda perdeler oktawany 53 deň bölege (Holder kommasy, takmynan 22,6 sent) bölýän şkalada görkezilýär; bu şkala nazaryýetiň Pifagor gatnaşyklaryna esaslanýan perdelerine örän ýakyndyr. Bakiýe (4 komma), kiçi müjenneb (5), uly müjenneb (8) we tanini (9) ýaly interwallar şu şkala bilen aňladylýar. Hakyky ýerine ýetirişde perdeler makama we onuň seýrine görä bu bahalardan gyşaryp biler; meselem, segäh köp ýerine ýetirişlerde nazaryýetdäkiden birneme pesräk çalynýar. Miras-ı Saz notalary we sazlary şu 53 kommalyk nazary sazlanyş bilen çalýar.
Nota arhiwindäki eserler nireden gelýär?
Notalar kompozitory we söz awtory aradan çykaly 70 ýyldan köp bolan, awtorlyk hukugynyň möhleti geçen eserlerden toplanýar; açyk ygtyýarnamaly akademiki ýygyndylardan uýgunlaşdyrylyp, AEÜ alterasiýa belgileri bilen täzeden ýazylýar. Eser, kompozitor we ýazgy barada maglumatlar MusicBrainz-den gelýär. Çalanyňda haýsy notadadygyň bellenýär; her eseriň çeşmesi onuň sahypasynyň aşagynda görkezilýär.
Haýsy sazlary çalyp bilerin?
Brauzerde kanuny, udy, neýi, tanbury, baglamany, jümbüşi, klassyky kemençäni, skripkany, altý, wiolonçeli, kontrabasy, klarneti we akkordeony hakyky ýazgylar bilen, santury bolsa sintez ses bilen çalyp bilersiň; hemmesi saýlan makamyňyň perdelerine özbaşdak sazlanýar. Beýleki sazlar «Wirtual sazlar» sahypasynda maşgalalary boýunça tanyşdyrylýar; darbuka, bendir we def ýaly käbirleriniň sesini öz sahypasynda diňläp bilersiň.
Hasaba durmak ýa-da töleg gerekmi?
Ýok. Miras-ı Saz mugt; hasaba durmak, programma gurnamak ýa-da şahsy maglumat gerek däl. Telefonda, planşetde we kompýuterde brauzerden işleýär; isleseň, baş ekrana goşup, programma ýaly hem ulanyp bilersiň.