Online Bağlama çal

Türk halk müziğinin en bilinen telli çalgısıdır; uzun sapındaki perde bağlarıyla çalınır.

Dizi

Klavyede A S D F G H J K tuşları dizinin sekiz perdesini çalar.

Önerine açığız.

Telefonu yan çevirirsen veya tam ekrana geçersen enstrüman daha büyük görünür.

Karar perdesi Güçlü perdesi Kendi mandal ayarı olan sıra

Klavye: yukarı ve aşağı ok sıra seçer, Boşluk veya Enter çalar, artı ve eksi seçili sıranın mandalını bir koma oynatır.

Sağ taraftan dokun veya kaydır; soldaki etiketlere dokununca sıra seçilir. iPhone'da ses gelmiyorsa sessiz modu kapat.

Mandallar

Her perdeyi koma koma pestleştir veya tizleştir. Ayar, kendi ayarı olmayan bütün sıralara uygulanır.

Sıra mandalı

Tek bir sırayı perde ayarından ayrı ayarla. Ayarlanmayan sıralar perde ayarını izler.

Bağlama hakkında

Kısaca

Ailesi: Telli, mızraplı (uzun saplı, perdeli lavta ailesi)
Gövde ve malzeme: Dut, ceviz, kestane ya da gürgenden oyma ya da yaprak tekne; ladin göğüs
Teller: Üç grupta, yöreye göre 2 ile 12 arasında; en yaygını 2+2+3 yedi tel
Perdeler: Sapa bağlı misina perdeler; yöreye ve ustaya göre 8 ile 30 arasında
Akort: Kırka yakın yöresel düzen; başlıcaları bağlama, bozuk (kara) ve misket düzeni
Boyları: Küçükten büyüğe cura, bağlama, tambura (çöğür) ve divan sazı
Başka adları: Saz; yöresine göre bozuk, çöğür, ırızva, meydan sazı^{[1, 2]}

Başlarken: çeşitleri, ölçüleri, akordu

Boylar: Cura, bağlama, tambura ve divan sazı en bilinen boylardır; boyutların bir standardı yoktur, sıralama da kaynağa göre değişir.
Kısa sap, uzun sap: Türk Standartları (TS 13263) bağlamayı iki tipe ayırır; uzun sapta bozuk düzen, kısa sapta bağlama düzeni esas alınır.
Boy ve akort: Tekne boyu akordu belirler; 40 cm'den küçük teknelerde teller Do için gevşek kalır, bunlar Do diyez ya da Re'ye akortlanır.
Teller: 2 ya da 3 grupta toplam 2–12 tel bulunur; en ince tele cin teli, sarımlı kalın tele bam teli denir.
Perde bağları: 20. yüzyılın ikinci yarısından beri bir oktavda 17 perde bağı yaygındır; bağlar bugün misinadır.
İlk adım: Başlangıç kitaplarının çoğu bozuk düzenle başlar; düzeni (akordu) başlarda çoğunlukla öğretmen verir.
Başlangıç yaşı: 6–15 yaş çocuklara ders veren 291 bağlama eğitmeninin görüşüne göre 7–10 yaş başlamak için uygundur; eğitmenler kısa ve uzun saplıyı birlikte kullanıyor.
Yatkınlık: Eğitmenler çocuğun müzikal hafızasına (ezgi ve ritmi tekrarlama) ve fiziksel özelliklerine birlikte bakıyor.^{[1, 3, 4]}

Tarihçe

Orta Asya'daki kopuz geleneğinden gelen uzun saplı telli çalgıların Anadolu'daki en yaygın biçimidir. Âşıklık geleneğinin ve halk müziğinin temel çalgısı olarak yüzyıllardır köyden kente her yerde çalınır.

Yapısı

Dut ya da ceviz ağacından oyulmuş armut biçimli bir tekne, ladin göğüs ve uzun bir saptan oluşur. Sapa bağlanan misina perdeler, oktavı Batı müziğinden farklı aralıklara böler; üç grup halinde çoğunlukla yedi tel takılır. Boyuna göre divan sazı, bağlama ve cura diye ayrılır.

Nasıl çalınır

Tezene (kiraz kabuğu ya da plastik mızrap) ile ya da tezenesiz, parmaklarla vurularak çalınan şelpe tekniğiyle çalınır. Bağlama düzeni, bozuk düzen ve misket düzeni başlıca akort düzenleridir.

Çalışırken işine yarar

Bağlama: tarihçe, yapı ve ses örnekleri Nota arşivi: eserleri dinle, birlikte çal Koma akort aleti Türk Mûsıkîsi Usûlleri Öğrenme yolu

Makam dersleri Hicaz Rast Uşşak Nihavend Hüseyni Segâh

Proje notları

Ses sistemi: Arel-Ezgi-Uzdilek perdeleri, oktavı 53 eşit parçaya (Holder koması, ≈22,6 sent) bölen bir ölçekte gösterilir; bu, kuramın Pisagor oranlarına dayanan perdelerinin yakın bir karşılığıdır. Her perde, harf konumu artı mandal kaydırması olarak hesaplanır; referans La4 = 440 Hz.
Aralık kısaltmaları: B = bakiye (4), S = küçük mücenneb (5), K = büyük mücenneb (8), T = tanini (9), A = artık ikili (12–13 koma).
Ses: gerçek kanun kayıtları, perdeye göre koma hassasiyetinde ayarlanır. Sentez seçeneğinde her sıra hafif farklı akortlu üç tel olarak üretilir.
Mandallar: perde bazında ayar varsayılandır; istenen sıra ayrıca ayarlanabilir. Makam ön ayarları perde bazındadır.
Bilinen sınırlar: perde adları Rast (Sol) referanslı; makam ön ayarları uzman doğrulaması bekliyor.

Bağlama hakkında sık sorulan sorular

Sanal bağlamayı tarayıcıda nasıl çalarım?

Hiçbir şey indirmeden bu sayfada çalabilirsin. Gerçekçi görünümde perdeler sapın üzerinde parmak yerleri olarak görünür; dokununca ya da tıklayınca çalar, parmağını kaydırarak art arda çalabilirsin. Bilgisayar klavyesinde A–K tuşları ilk oktavı, Q–U tuşları ikinci oktavı verir. Telefonda ekranı yan çevirirsen ya da "Tam ekran"a geçersen saz büyür.

Makam seçince sanal bağlamanın perdeleri nasıl değişir?

Makam şeridinden seçtiğin makamın dizisi, kararından başlayarak iki oktav boyunca sapa dizilir. Gerçek bağlamada perde bağları sabit olduğu için bazı komalar en yakın bağla karşılanır; sanal bağlamada ise her perde makamın tam koma değerinde çalar. Karar ve güçlü perdeleri renkle işaretlenir, böylece makamın iskeletini görerek çalarsın.

Sanal bağlamadaki ses gerçek bir kayıt mı?

Evet. Sesler Freesound'da fcerim'in paylaştığı "Baglama Notes" paketindeki gerçek bağlama notalarıdır (CC0, serbest kullanım). Her perde en yakın kayıttan koma hassasiyetinde ayarlanarak çalınır. Kayıtlar ilk açılışta indirilir, o sırada sentez ses duyulur; "Sentez" seçeneğiyle istediğin zaman üretilmiş sese geçebilirsin.

Nota arşivindeki eserleri sanal bağlamada çalışabilir miyim?

Evet. Bir eser sayfasındaki "Eseri öğren" bölümünde "Sanal çalgıda çal" adımından bağlamayı seçip "Başla"ya dokunursan sanal bağlama eserin makamı seçili olarak açılır. Eseri dinledikten sonra ezgiyi perde perde kendin bulmaya çalışmak kulağı ve makam bilgisini birlikte geliştirir.

Kaynaklar

TDV İslâm Ansiklopedisi
Vikipedi
DergiPark
acikerisim.erbakan.edu.tr