İçeriğe geç
Miras-ı Saz

Online Cümbüş çal

Metal gövdesi ve deri kaplı yüzeyiyle banjoyu andıran, perdesiz saplı telli çalgıdır.

Dizi

Klavyede A S D F G H J K tuşları dizinin sekiz perdesini çalar.

Önerine açığız.

Telefonu yan çevirirsen veya tam ekrana geçersen enstrüman daha büyük görünür.

Karar perdesi Güçlü perdesi Kendi mandal ayarı olan sıra

Klavye: yukarı ve aşağı ok sıra seçer, Boşluk veya Enter çalar, artı ve eksi seçili sıranın mandalını bir koma oynatır.

Sağ taraftan dokun veya kaydır; soldaki etiketlere dokununca sıra seçilir. iPhone'da ses gelmiyorsa sessiz modu kapat.

Mandallar

Her perdeyi koma koma pestleştir veya tizleştir. Ayar, kendi ayarı olmayan bütün sıralara uygulanır.

Sıra mandalı

Tek bir sırayı perde ayarından ayrı ayarla. Ayarlanmayan sıralar perde ayarını izler.

Cümbüş hakkında

Kısaca

  • Ailesi: Telli, mızraplı (perdesiz; banjoya benzer zarlı gövde)
  • Kökeni: 1930'da Zeynelabidin Bey (sonra Cümbüş) tarafından geliştirildi
  • Adı: Çalgının adı, 1934 Soyadı Kanunu'yla yapımcısının soyadı oldu
  • Gövde ve malzeme: Alüminyum kasa, ön yüzde gergin deri ya da plastik zar; sap sökülüp takılır
  • Teller: Ud cümbüşünde altı grupta 12 tel; ud gibi de akort edilebilir
  • Türleri: Saz, cura, tanbur, mandolin ve gitar saplı türleri var
  • Kullanıldığı müzikler: Fasıl, Roman ve Balkan müziği, halk müziği; sonra Anadolu rock

Tarihçe

1930'larda Zeynelabidin Cümbüş tarafından geliştirilen ve adını ona borçlu olan Türk çalgısıdır. Gazino ve fasıl müziğinde, Roman ve Balkan müziğinde yaygınlaştı.

Yapısı

Metal (alüminyum) bir kasanın ön yüzüne gergin deri ya da plastik zar geçirilir; sapı ayrı takılır ve perdesizdir. Ud gibi on iki tel takılan türü en yaygınıdır; mandolin ve bağlama sapları da takılabilir.

Nasıl çalınır

Mızrapla çalınır; zarlı gövdesi sayesinde sesi yüksek ve delicidir, bu yüzden kalabalık ortamlarda öne çıkar.

Çalışırken işine yarar

Proje notları
  • Ses sistemi: Arel-Ezgi-Uzdilek perdeleri, oktavı 53 eşit parçaya (Holder koması, ≈22,6 sent) bölen bir ölçekte gösterilir; bu, kuramın Pisagor oranlarına dayanan perdelerinin yakın bir karşılığıdır. Her perde, harf konumu artı mandal kaydırması olarak hesaplanır; referans La4 = 440 Hz.
  • Aralık kısaltmaları: B = bakiye (4), S = küçük mücenneb (5), K = büyük mücenneb (8), T = tanini (9), A = artık ikili (12–13 koma).
  • Ses: gerçek kanun kayıtları, perdeye göre koma hassasiyetinde ayarlanır. Sentez seçeneğinde her sıra hafif farklı akortlu üç tel olarak üretilir.
  • Mandallar: perde bazında ayar varsayılandır; istenen sıra ayrıca ayarlanabilir. Makam ön ayarları perde bazındadır.
  • Bilinen sınırlar: perde adları Rast (Sol) referanslı; makam ön ayarları uzman doğrulaması bekliyor.

Cümbüş hakkında sık sorulan sorular

Sanal cümbüşü nasıl çalarım?

Bu sayfada cümbüşün sapı ve yuvarlak metal gövdesi çizilir; perdeler telin üzerinde parmak noktaları olarak görünür. Dokunarak ya da parmağını kaydırarak çalarsın; klavyede A–K ilk oktavı, Q–U ikinci oktavı çalar. "Görünüm" menüsünden sade görünüme geçebilir, telefonda ekranı yan çevirerek çalgıyı büyütebilirsin.

Sanal cümbüşte hangi makamları çalabilirim?

Makam şeridindeki 150'yi aşkın makamın hepsini çalabilirsin. Cümbüşün sapı perdesiz olduğu için gerçek çalgıda da komalar parmakla bulunur; sanal cümbüş seçtiğin makamın perdelerini doğrudan koma değerleriyle verir. Karar ve güçlü perdeleri renkle işaretlenir, böylece fasıl ve oyun havalarının dizilerini kolayca izlersin.

Sanal cümbüşün sesi gerçek mi?

Evet. Sesler Xavier Serra'nın Freesound'da paylaştığı ve Hamza Zeytinoğlu'nun çaldığı "cumbus-2.wav" kaydından tek tek kesilmiştir (CC BY 4.0). Metal gövdenin keskin ve parlak tınısı kayıtta korunur; her perde en yakın nota kaydından koma hassasiyetinde ayarlanır. İstersen "Sentez" seçeneğiyle üretilmiş sese geçebilirsin.

Aynı makamı sanal udla karşılaştırabilir miyim?

Evet. Cümbüş ve ud aynı düzende akort edilen iki perdesiz çalgıdır; iki sanal çalgıda aynı makamı seçip art arda çalarak tını farkını duyabilirsin. Nota arşivindeki bir eserin "Sanal çalgıda çal" adımında çalgıyı değiştirirsen ikisi de eserin makamıyla açılır.

Kaynak: Vikipedi