İçeriğe geç
Miras-ı Saz

Online Viyolonsel çal

Dizler arasında tutulup ucundaki çubukla yere dayanan, dört telli, pes sesli büyük yaylı çalgıdır; kısaca çello da denir.

Dizi

Klavyede A S D F G H J K tuşları dizinin sekiz perdesini çalar.

Önerine açığız.

Telefonu yan çevirirsen veya tam ekrana geçersen enstrüman daha büyük görünür.

Karar perdesi Güçlü perdesi Kendi mandal ayarı olan sıra

Klavye: yukarı ve aşağı ok sıra seçer, Boşluk veya Enter çalar, artı ve eksi seçili sıranın mandalını bir koma oynatır.

Sağ taraftan dokun veya kaydır; soldaki etiketlere dokununca sıra seçilir. iPhone'da ses gelmiyorsa sessiz modu kapat.

Mandallar

Her perdeyi koma koma pestleştir veya tizleştir. Ayar, kendi ayarı olmayan bütün sıralara uygulanır.

Sıra mandalı

Tek bir sırayı perde ayarından ayrı ayarla. Ayarlanmayan sıralar perde ayarını izler.

Viyolonsel hakkında

Kısaca

  • Ailesi: Telli, yaylı (keman ailesinin pes sesi)
  • Kökeni: Kuzey İtalya, 16. yüzyıl
  • Gövde ve malzeme: Ladin göğüs, akçaağaç sırt; gövde yaklaşık 75 cm, altta yere dayanan çubuk
  • Teller: 4 tel; Do–Sol–Re–La, viyoladan bir oktav pes
  • Perdeler: Perdesiz; koma aralıkları parmak yeriyle basılır
  • Çalınışı: Oturarak dizler arasında tutulur; yayla ya da parmakla (pizzicato) çalınır
  • Türk müziğinde: 20. yüzyıl başında topluluklara girdi; Mesud Cemil önemli icracısıdır[1, 2]

Tarihçe

Batı müziğinden gelen viyolonsel, 20. yüzyılın başlarında Türk musikisi topluluklarına girdi. Tanbûrî Cemil Bey'in oğlu Mesud Cemil onu makam müziğinde ustalıkla çalarak çalgının bu alanda benimsenmesine katkı sağladı.

Yapısı

Kemanın büyük ve pes sesli akrabasıdır: kemerli ağaç gövde, iki f biçimli ses deliği, perdesiz uzun klavye, burgu kutusu ve gövdeyi yere dayayan bir alt çubuktan oluşur. Dört teli kemandan bir oktav ve bir beşli pes akort edilir.

Nasıl çalınır

Oturarak dizler arasında tutulur ve yayla çalınır; sol elin parmakları teli doğrudan klavyeye basar. Telleri parmakla çekerek (pizzicato) çalmak da yaygındır.

Çalışırken işine yarar

Proje notları
  • Ses sistemi: Arel-Ezgi-Uzdilek perdeleri, oktavı 53 eşit parçaya (Holder koması, ≈22,6 sent) bölen bir ölçekte gösterilir; bu, kuramın Pisagor oranlarına dayanan perdelerinin yakın bir karşılığıdır. Her perde, harf konumu artı mandal kaydırması olarak hesaplanır; referans La4 = 440 Hz.
  • Aralık kısaltmaları: B = bakiye (4), S = küçük mücenneb (5), K = büyük mücenneb (8), T = tanini (9), A = artık ikili (12–13 koma).
  • Ses: gerçek kanun kayıtları, perdeye göre koma hassasiyetinde ayarlanır. Sentez seçeneğinde her sıra hafif farklı akortlu üç tel olarak üretilir.
  • Mandallar: perde bazında ayar varsayılandır; istenen sıra ayrıca ayarlanabilir. Makam ön ayarları perde bazındadır.
  • Bilinen sınırlar: perde adları Rast (Sol) referanslı; makam ön ayarları uzman doğrulaması bekliyor.

Viyolonsel hakkında sık sorulan sorular

Sanal viyolonseli nasıl çalarım?

Gerçekçi görünümde viyolonselin klavyesi ekrana gelir, perdeler tellerin üzerinde parmak yerleri olarak işaretlenir. Dokunarak, tıklayarak ya da parmağını kaydırarak çalarsın; klavyede A–K ilk oktavı, Q–U ikinci oktavı çalar. Telefonda ekranı yan çevirmek ya da tam ekrana geçmek çalgıyı büyütür; "Görünüm" menüsünden sade tuşlara da geçebilirsin.

Sanal viyolonselde makam perdeleri nasıl çalınır?

Makam şeridinden bir makam seç: dizisi kararından başlayarak iki oktav boyunca koma değerleriyle dizilir. Pes ses alanı, makamların karar ve güçlü perdelerini derin bir tınıyla duymanı sağlar. Gerçek viyolonselde parmakla bulunan ara perdeleri sanal viyolonsel doğrudan verir; karar ve güçlü perdeleri renkle işaretlenir.

Sanal viyolonselin kayıtları nereden?

Sesler University of Iowa Elektronik Müzik Stüdyoları'nın Musical Instrument Samples arşivindeki viyolonsel kayıtlarıdır (Lawrence Fritts; kısıtlamasız kullanım izni). Her perde en yakın nota kaydından koma hassasiyetinde ayarlanır. Kayıtlar yüklenene kadar sentez ses duyulur; "Sentez" seçeneğiyle üretilmiş sese de geçebilirsin.

Sanal viyolonselle bir eseri nasıl çalışırım?

Bir eser sayfasında "Eseri öğren" bölümündeki "Sanal çalgıda çal" adımında viyolonseli seçip "Başla"ya dokun; sanal viyolonsel eserin makamıyla açılır. Ezgiyi bir oktav pesten izlemeyi denemek, toplulukta viyolonselin üstlendiği rolü tanımanın iyi bir yoludur.

Kaynaklar

  1. Vikipedi
  2. TDV İslâm Ansiklopedisi