Sert kışın ardından bahar
Refik Fersan, çocukken Erenköy'deki Rıdvan Paşa Köşkü'nde geçirdikleri çok sert bir kışı yıllar sonra hatırlar: yollar karla kapanmış, ekmek bulmak bile zorlaşmıştır. Nisanın sonunda güzel bir bahar gelir; Rahmi Bey bu baharın hatırasını, güftesini de kendi yazdığı bu tâhir-bûselik şarkıyla yaşatmak ister. O kış 1323 yılıydı; bugünkü takvimle 1907 ya da 1908. Şarkının notası arşivimizde henüz yok. İlk mısraları[2, 3]:
Geçti o gamlı eyyâm-ı sermâ
Oldu bahârın âsârı peydâ
eyyâm-ı sermâ: kış günleri · âsâr: izler, belirtiler · peydâ olmak: ortaya çıkmak
Kaynaklar ne diyor?
- Belgelerde: o kışın İstanbul'da olağanüstü sert geçtiğini ya da Erenköy'de ekmek sıkıntısı çekildiğini gösteren bir gazete haberi ya da arşiv kaydı bulunamadı; Rıdvan Paşa Köşkü'nün Erenköy–Göztepe'deki yeri ise biliniyor.
- Hatıratta: kar, kapanan yollar, ekmek sıkıntısı, nisan sonunda gelen bahar ve Rahmi Bey'in bu baharı şarkıyla yaşatmak istemesi yalnız Refik Fersan'ın hatıralarında geçer; Fersan o kışı 13–14 yaşında yaşamış, hatıralarını yaklaşık elli yıl sonra yazmıştır. TDV İslâm Ansiklopedisi bu anlatıyı özetler.
- Sonradan eklenen: bazı müzik tarihleri şarkıyı Temmuz 1908'de ilan edilen II. Meşrutiyet'in sevincine bağlar, dayanağı bilinmiyor; "1907" yılı, hatıratta geçen "1323"ün sonradan yapılmış bir çevirisidir.
- Bilinmeyen: kışın 1907'de mi, 1907–1908'de mi olduğu; şarkının kesin bestelenme tarihi (Yılmaz Öztuna 1908 der).
