İçeriğe geç
Miras-ı Saz

Abdülbaki Nasır Dede

Bestekâr · Ölüm: 1820
Hicrî takvimle ⁦? – 1235/36⁩

Abdülbaki Nasır Dede hakkında kısa bilgiler ve hayatı. Nota arşivimizde henüz eseri yok.

Kısaca

  • Dönemi: 18. yüzyıl sonu, 19. yüzyıl başı
  • Doğum yeri: Yenikapı, İstanbul
  • Görevi: Yenikapı Mevlevîhânesi şeyhi
  • Bilinen eseri: Acem-bûselik Mevlevî Âyini
  • Nazariyat eseri: Tedkîk u Tahkîk, Tahrîriyye

Hayatı

İstanbul'un Yenikapı semtinde doğdu; Yenikapı Mevlevîhânesi şeyhi Ebûbekir Dede'nin oğlu, Ali Nutkî Dede ile Abdürrahim Künhî Dede'nin kardeşidir. Arapça, Farsça ve dinî ilimleri Halil Efendi'den okudu. Ağabeyinin şeyhliğinde neyzenbaşılık yaptı, onun ölümü üzerine dergâhın şeyhi oldu. Acem-bûselik ve Isfahan makamlarında Mevlevî âyinleri besteledi, yeni makamlar ve şîrin usulünü terkip etti. III. Selim'in teşvikiyle 136 makam ve 21 usulü anlatan Tedkîk u Tahkîk'i ve kendi nota yazısını açıkladığı Tahrîriyye'yi yazdı.[1, 2]

Mûsiki nazariyatına katkıları[1]

  • Nota yazısı: Tahrîriyye'yi 1794'te III. Selim'in emriyle tamamladı; ebced esaslı bu notada harfler noktasız yazılır, vuruş sayıları harfin altına rakamla konur, güfte hecelere bölünür.
  • İlkler: Nokta biçimli sus işaretine (teneffüs) Türk mûsikisinde ilk kez onun notasında rastlanır; III. Selim'in Sûzidilârâ âyinini bu notayla yazdı, notaya alınmış ilk Mevlevî âyini olarak bilinir.
  • Nazariye: Tedkîk u Tahkîk'te (1794, zeyli 1797–98) 37 perdeyi ney üzerinde anlattı; 14 makam, zeylle 136 terkip ve 21 usul ele aldı.
  • Yeni terkipler: Dilâviz, dildâr, gülruh, hisarkürdî ve rûhefzâ makamlarını ve 22 zamanlı Şîrin usulünü ortaya koydu.

Nota arşivinde

Nota arşivimizde Abdülbaki Nasır Dede ile ilgili henüz bir eser yok. Telif süresi dolmuş bir notası elinizdeyse bize gönderebilirsiniz.

Nota gönder

Çağdaşları

Son güncelleme:

Kaynaklar

  1. TDV İslâm Ansiklopedisi
  2. DergiPark