Perde bagy hasaplaýjysy
Bağlama, tanbur, cümbüş ýaly saply gurallarda tar uzynlygyny gir: AEÜ perdeleriniň, bir makamyň perdeleriniň ýa-da deň 12 sesiň eşikden millimetr uzaklyklaryny çap edip bolýan tablisa bilen berýär.
Hakyky tanburlarda perdeleriň ölçelen ýerleri seniň giren kirişiň uzynlygyna laýyklaşdyrylýar; nazaryýetde ady bolmadyk perdeler "aralyk perde" diýlip ýazylýar. Basanyňda kiriş çekilýär, şonuň üçin ses ýeriň görkezişinden birneme inçe bolýar. Çeşme: Gedik, Bozkurt we Çırak 2009 (CIM09): Jem Çyragyň tanburynda ölçeg (kiriş 104,7 sm) we Nejdet Ýaşaryň tanburynyň ilkinji oktawasy (Jafer Açynyň kitabyndan, kiriş 104 sm).
| № | Perde | Komma | Eşikden (mm) | Öňküden (mm) | Köprä çenli (mm) |
|---|
Tar uzynlygy ýokarky eşik bilen köpri arasynda titreýän uzynlykdyr. Setire basanyňda perde çalýar. Perdeleri baglandan soň sazlaýjy bilen barla: taryň galyňlygy we beýikligi sebäpli 1–2 mm düzediş gerek bolup biler.
Baş ekrana aýry programma hökmünde goş: bir basmak bilen açylýar, internetsiz hem işleýär. Mugt.
Perde bagy hasaplaýjysy näme?
Perde bagy hasaplaýjysy baglama, tanbur we jümbüş ýaly perdeli sazlarda perde baglarynyň ýokarky diregden näçe millimetr uzaklykda daňylmalydygyny tar uzynlygyna görä hasaplaýar. Arel-Ezgi-Uzdilegiň 24 perdesini, saýlan makamyňyň perdelerini ýa-da Günbataryň deň 12 sesini deňeşdirip, bir ýa-da iki oktawa üçin tablisany çap edip bilersiň. Hasap perdäniň açyk tara görä komma boýunça belentliginden edilýär.
Degişli: Perde bagyPerdeKomma sazlaýjysy
Köp soralýan soraglar
Baglama perdeleri nädip hasaplanýar?
Ýokarky diregden aşaky diregä çenli yrgyldaýan taryň uzynlygyny millimetrde giriz. Her perdäniň ýokarky diregden uzaklygy tar uzynlygy × (1 − 2^(−koma/53)) formulasy bilen tapylýar; gural muny ähli perdeler üçin tablisa görnüşinde berýär.
Tanbur bilen baglamanyň perdeleri birmeňzeşmi?
Ýok. Tanburyň perdeleri klassyky türk sazynyň komma perdelerine görä has ýygy daňylýar; baglamada bolsa ýerli däbe görä dürli perdeler ulanylýar. Guralda AEÜ-niň 24 perdesini, belli bir makamyň perdelerini ýa-da deň 12 sesi saýlap, tapawudy görüp bilersiň.
Hasap näçe takyk?
Gural nazary uzaklygy berýär. Hakyky sazda taryň galyňlygy, taryň beýikligi we diregiň ýagdaýy kiçi gyşarmalary döredýär; bagy ýerleşdireniňden soň soňky sazlamany sazlaýjy we gulak bilen etmek maslahat berilýär.