Mazmuna geç
Miras-ı Saz
Rahmi Bey
Kamu malı (70 yıldan eski fotoğraf)

Rahmi Bey

Doglan ýyly: 1865 · Aradan çykan ýyly: 1924
Hijri senenama boýunça ⁦1281/82 – 1342/43⁩

Rahmi Bey (1865–1924) eserleriniň notalary: AEÜ belgileri bilen hakyky nota ýazgysynda 19 eser, kanun sesi bilen diňlemek we ýazgylar.

Makam Kürdilihijazkar (4), Mahur (2), Muhayyer (2), Nihawend (2)Forma Şarky (19)Usul Aksak (6), Jurjuna (4), Ýürük semai II (3), Agyr aksak (2)Söz awtory hökmünde eserleri

Durmuşy

1865-nji ýylda Stambulyň Beýazyt etrabynda doguldy, 1924-nji ýylda Stambulda aradan çykdy. Döwlet edaralarynda memur bolup işledi, mekdeplerde musiki öwretdi we Darülelhanyň musiki geňeşinde işledi. Neýi we nysfiýäni özbaşdak öwrendi; Hacı Ârif Beýiň eserlerini göni onuň özünden meşk etdi. Söz bilen sazyň sazlaşygyna üns berýän şarkylary bilen tanalýar; Bimen Şen onuň şägirdidir.[1]

Ýatlamalary

Oňa degişli edilýän, çeşmelerde gürrüň berilýän ýatlamalar. Her biriniň üstünde çeşmäniň ygtybarlylygy ýazylýar; çeşmeler sahypanyň ahyrynda.

Gazaply gyşdan soň bahar

Refik Fersan köp ýyllardan soň çagalykda Erenköýdäki Rydwan Paşa köşgünde geçiren örän agyr gyşyny ýatlaýar: ýollary gar basypdyr, hatda çörek tapmak hem kynlaşypdyr. Aprel aýynyň ahyrynda owadan bahar gelýär; Rahmi beý bu baharyň ýadygärligini sözlerini hem özi ýazan bu tahir-büselik aýdymy bilen ýaşatmak isleýär. Şol gyş 1323-nji ýyldy; häzirki senenama boýunça 1907 ýa-da 1908. Aýdymyň notasy arhiwimizde entek ýok. Ilkinji setirleri[2, 3]:

Geçti o gamlı eyyâm-ı sermâ
Oldu bahârın âsârı peydâ

eyyâm-ı sermâ: gyş günleri · âsâr: yzlar, alamatlar · peydâ olmak: peýda bolmak

Çeşmeler näme diýýär?
  • Resminamalarda: şol gyşyň Stambulda adatdan daşary agyr geçendigini ýa-da Erenköýde çörek ýetmezçiligini görkezýän gazet habary ýa-da arhiw ýazgysy tapylmady; Rydwan Paşa köşgüniň Erenköý–Göztepedäki ýeri bolsa belli.
  • Ýatlamalarda: gar, ýapylan ýollar, çörek ýetmezçiligi, aprel ahyrynda gelen bahar we Rahmi beýiň bu bahary aýdym bilen ýatlamak islegi diňe Refik Fersanyň ýatlamalarynda geçýär; Fersan şol gyşy 13–14 ýaşynda başdan geçiripdir, ýatlamalaryny takmynan elli ýyl soň ýazypdyr. TDV ensiklopediýasy bu beýany gysgaça berýär.
  • Soňra goşulan: käbir saz taryhlary aýdymy 1908-nji ýylyň iýulynda yglan edilen II Meşrutiýetiň şatlygy bilen baglaýar, esasy belli däl; "1907" ýyly ýatlamalardaky "1323"-iň soňra edilen öwrümidir.
  • Belli däl: gyşyň 1907-nji ýylda ýa-da 1907–1908-nji ýyllarda bolandygy; aýdymyň takyk döredilen senesi (Ýylmaz Öztuna 1908 diýýär).

Eserleri (19)

Mugallymlary, şägirtleri we maşgalasy[1]

Döwürdeşleri

Beýleki çeşmelerde: MusicBrainz · Wikidata

Soňky täzelenme:

Çeşmeler

  1. TDV İslâm Ansiklopedisi
  2. Refik Fersan’ın hatıraları: Murat Bardakçı, Refik Bey: Refik Fersan ve Hatıraları, İstanbul 1995
  3. Nuri Özcan, “Rahmi Bey”, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 34, İstanbul 2007, s. 422–423