Mazmuna geç
Miras-ı Saz

Abdülbaki Nasır Dede

Kompozitor · Aradan çykan ýyly: 1820
Hijri senenama boýunça ⁦? – 1235/36⁩

Abdülbaki Nasır Dede barada gysga maglumat we durmuşy. Notalar arhiwimizde entek eseri ýok.

Gysgaça

  • Döwri: XVIII asyryň ahyry, XIX asyryň başy
  • Doglan ýeri: Ýenikapy, Stambul
  • Wezipesi: Ýenikapy mewlewihanasynyň şyhy
  • Belli eseri: Ajem-buselik mewlewi aýini
  • Nazaryýet eseri: Tedkik u Tahkik, Tahririýe

Durmuşy

Stambulyň Ýenikapy etrabynda doguldy; Ýenikapy mewlewihanasynyň şyhy Abubekir Dedäniň ogly, Aly Nutky Dedäniň we Abdyrahym Künhi Dedäniň doganydyr. Arap, pars dillerini we dini ylymlary Halyl efendiden okady. Agasynyň şyhlygy döwründe baş neýçi boldy, onuň ölüminden soň dergähiň şyhy boldy. Ajem-buselik we Ysfahan mukamlarynda mewlewi aýinlerini döretdi, täze mukamlary we şirin usulyny düzdi. III Selimiň höweslendirmegi bilen 136 mukamy we 21 usuly beýan edýän Tedkik u Tahkigi we öz nota ýazgysyny düşündiren Tahririýäni ýazdy.[1, 2]

Saz nazaryýetine goşan goşantlary[1]

  • Nota ýazgysy: Tahrîriyye-ni 1794-nji ýylda III Selimiň buýrugy bilen tamamlady; ebjede esaslanýan bu notada harplar nokatsyz ýazylýar, urgy sanlary harpyň aşagyna san bilen goýulýar, söz bogunlara bölünýär.
  • Ilkinjiler: Nokat görnüşli dyngy belgisine (teneffüs) türk sazynda ilkinji gezek onuň notasynda duş gelinýär; III Selimiň Sûzidilârâ aýinini şu nota bilen ýazdy, ol nota geçirilen ilkinji mewlewi aýini hökmünde tanalýar.
  • Nazaryýet: Tedkîk u Tahkîk eserinde (1794, goşmaçasy 1797–98) neý boýunça 37 perdäni düşündirdi; 14 makamy, goşmaça bilen 136 terkibi we 21 usuly öwrendi.
  • Täze terkipler: Dilâviz, dildâr, gülruh, hisarkürdî we rûhefzâ makamlaryny hem-de 22 wagtly Şîrin usulyny döretdi.

Notalar arhiwinde

Arhiwimizde Abdülbaki Nasır Dede bilen baglanyşykly entek eser ýok. Awtorlyk hukugy möhleti geçen notaňyz bar bolsa, bize iberip bilersiňiz.

Nota iber

Döwürdeşleri

Soňky täzelenme:

Çeşmeler

  1. TDV İslâm Ansiklopedisi
  2. DergiPark