Dars 7 / 19 · Ilk maqomlar
Hijoz
Oʻziga xos orttirilgan sekunda intervali bilan tanilgan, tonikasi Dugoh (Lya), dominantasi Navo (Re) boʻlgan maqom.
Maqom sahifasini oʻqi
Tovushqatori, tonika va dominanta pardalari, tuzilishi va sayri.
Tovushqatorni tingla
Koʻtariluvchi va tushuvchi tovushqator: tonika pardasini qulogʻingda tut.
Qulogʻingni sina
Beshta savol: chalingan tovushqator qaysi maqomniki? Kamida toʻrttasini toʻgʻri top.
Chal va baholan
Mikrofonni yoq, tovushqatorni tonikadan tonikagacha sekin chal yoki kuyla. Har bir parda necha komma chetga chiqqani oʻlchanadi; 70% va undan yuqori boʻlsa, oʻtasan.
Shu maqomda bir asar chal
Nota arxividan bir asarni chal va notani kuzat.
Dars qaydlari
Tuzilishi
Dugoh pardasidagi Hijoz tetraxordi (S A S) va Navo pardasidagi Rost pentaxordidan (T K S T) iborat. Tushishda Navoda Buselik pentaxordi, yaʼni Ajam pardasi ishlatiladi; saytdagi tayyor sozlama shu tushuvchi shaklni chaladi.
Kuy yoʻnalishi (seyr)
Koʻtariluvchi yoʻl bilan rivojlanadi; Navo atrofida aylanib, Hijoz tetraxordi orqali Dugohda tonikaga tushadi.
Lugʻatda
Tonika pardasi Dugoh (Lya), dominantasi Navo (Re) boʻlgan; Hijoz tetraxordidagi orttirilgan sekunda bilan taniladigan maqom. Humoyun, Uzzol va Zirguleli Hijoz bilan birga Hijoz oilasini tashkil etadi. Lugʻat maqolasi
Arxivdan namuna asarlar (jami 57)
- Hicaz Mandra · Lavtacı Andon
- Sen Bu Yerden Gideli · Şevkî Bey
- Ebrûlerinin Zahmı Nihandır · 2. Mahmut
- Hicaz Peşrev · Neyzen Salim Bey
- Solsan Da Sararsan · Udi İbrahim Efendi
Hijoz maqomi sahifasi: tovushqator, seyr va barcha asarlari
Bogʻliq tushunchalar
- Hijoz tetraxordi: Kichik mujenneb, orttirilgan sekunda va kichik mujennebdan (S A S: 5 + 12 + 5 komma) iborat tetraxord; Dugoh ustida Dugoh–Dik kurdiy–Nim hijoz–Navo pardalarini beradi.
- Orttirilgan sekunda: Tam tondan keng, 12 yoki 13 kommalik interval; qisqartmasi A. Hijoz tetraxordining oʻrtasidagi interval boʻlib, maqomlarga “Hijoz rangi” deb ataladigan xususiyatni beradi.