Eshitish mashqi
Tingla va tani. Maqom musiqasining komma intervallari va maqom tovushqatorlarini qonun ovozi bilan mashq qil.
Ovozni yoq; iPhone'da ovozsiz rejimni o‘chir. Klaviatura: Probel — tinglash yoki keyingi, 1–8 — tanlash.
Koʻp beriladigan savollar
Eshitish mashqi nima va u nega muhim?
Maqom musiqasida intervallar bir-biridan komma farqlari bilan ajraladi: bakiye 4, kichik mujenneb 5, katta mujenneb 8, tanini 9, orttirilgan sekunda 12–13 kommaga teng. Bu farqlarni quloq bilan ajrata olish pardalarni toʻgʻri bosish uchun ham, maqomlarni tanish uchun ham zarur. Bu sahifada intervallar va maqom tovushqatorlarini qonun ovozida tinglab, taxmin qilib mashq qilasan.
Komma nima, bir oktavada nechta komma bor?
Arel-Ezgi-Uzdilek nazariyasida intervallar komma bilan oʻlchanadi: oktava 53 teng qismga boʻlingan deb hisoblanadi va bitta komma (Holder kommasi) taxminan 22,6 sentga teng. Bu 53 pogʻonali shkala nazariyaning Pifagor nisbatlariga asoslangan pardalarining taxminiy ifodasidir; ijroda pardalar maqomga qarab egilishi mumkin. Gʻarb musiqasidagi yarim ton 4 va 5 komma oraligʻiga toʻgʻri keladi; shu sababli turk musiqasining oraliq tovushlarini fortepiano klavishlarida aniq chalib boʻlmaydi.
Mashqlar qanday ishlaydi?
Mashqning ikki turi bor. Interval mashqida ikki parda ketma-ket chalinadi va sen intervalning nomini tanlaysan. Maqom mashqida tovushqator avval koʻtarilish, soʻng tushish yoʻnalishida chalinadi va sen qaysi maqom ekanini tanlaysan. Oson darajada variantlar kamroq; toʻgʻri javoblaring soni va eng uzun ketma-ket toʻgʻri javoblar seriyang shu brauzerda saqlanadi.
Nega tovushqatori bir xil maqomlar bitta savolda chiqmaydi?
Ushshoq va Bayotiy, Kurdiy va Muhayyarkurdiy kabi baʼzi maqomlarning tovushqatori bir xil; ular orasidagi farq rivojlanish yoʻlida, yaʼni kuyning tovushqator boʻylab qanday harakatlanishida. Mashqda faqat tovushqator eshittirilgani uchun interval tuzilishi bir xil boʻlgan maqomlar bitta savolda variant sifatida berilmaydi.