Notani o‘qi, maqomni tingla, sozni chal
Turk maqom musiqasining notalar arxivi, maqom darslari, usullari, bastakorlari va brauzerda chalinadigan cholgʻulari bir joyda. Bepul, roʻyxatdan oʻtmasdan, 16 tilda.
- 1.079 asar
- 201 bastakor
- 155 maqom
- 37 cholg‘u
Miras-ı Saz nima?
Miras-ı Saz — turk maqom musiqasini oʻrganish va yashatish uchun yaratilgan bepul veb-platforma. Mualliflik huquqi muddati tugagan asarlarning notalarini Arel-Ezgi-Uzdilek alteratsiya belgilari bilan koʻrsatadi va 53 kommali soz bilan chaladi; maqomlarning tovushqatorini, tonika va dominanta pardalarini oʻrgatadi; usullarning düm-tek qoliplarini kudüm va boshqa zarbli cholgʻularda eshittiradi; bastakorlarni yashagan davrlari bilan tanishtiradi; qonun, ud, nay, tanbur va baglamani brauzerda chaldiradi.
Nima qilmoqchisiz?
Maqsadingizni tanlang, sizni toʻgʻri sahifalardan boshlaymiz.
Nota oʻqishni oʻrganing
Koma va alteratsiya belgilaridan boshlang, oson asarlar bilan mustahkamlang.
Eshitish qobiliyatini rivojlantiring
Ikki daqiqalik test bilan darajangizni biling, interval va maqom mashqlari bilan oldinga boring.
Cholgʻuni boshlang
Virtual cholgʻuda pardalarni taniting, sozlang, usul bilan mashq qiling.
Kashf et
Notalar arxivi
Mualliflik huquqi muddati tugagan asarlarning haqiqiy nota yozuvi; qonun ovozida tingla, surʼatini sozla, usul joʻrligini yoq.
Virtual cholgʻular
Qonun, ud, bagʻlama, nay va yana oʻnta cholgʻu: tanlagan maqomingiz pardalarida, koma aniqligida brauzerda chaling.
Oʻrganish
Bosqichma-bosqich oʻrganish yoʻli, eshitish mashqi va maqomlarni solishtirish: tingla, qulogʻingni sina, chalib tasdiqla.
Maqomlar
Har bir maqomning tovushqatori, tonika va dominanta pardalari, rivoji; tovushqatorni tingla, qonunda chal.
Vositalar
Metronom, usul vositasi, koma sozlagich, nota yozuvchi, maqom topuvchi, mashq vositasi: mashq qilganda yoningizda.
Tanlangan asarlar
Yozuvlari eng koʻp tinglangan asarlardan; notasini och, tingla, birga chal.
Fikrimin İnce Gülü
Muallim İsmail Hakkı Bey (1866–1927)
AjamkurdiySharqiYuruk samoiy II1:52Sarâhaten Acaba Söylesem
Ali Rıfat Çağatay (1869–1935)
NihovandFanteziSofyon3:19Kimseye Etmem Şikâyet
Kemani Sarkis Efendi Suciyan (1885–1944)
NihovandSharqiYopiq jurjuna3:29Senden Bilirim Yok Bana
Tanbûrî Ali Efendi (1836–1902)
HusayniySharqiYuruk samoiy3:07Allah Ü Ekber
Buhûrîzâde Mustafa Itrî (1640–1711)
SegohTakbirDurak evferi0:35Dök Zülfünü Meydana Gel
Tanbûrî Mustafa Çavuş (1700–1745)
HisarbûselikTavshanchaRaqs aqsogʻi2:20
Oʻrganishni boshlang
Qadam-baqadam: avval komma, parda va intervallar; soʻng ilk maqomlar, usullar va boshqalar. Har darsda oʻqiysan, tinglaysan, qulogʻingni sinaysan va chalib ball olasan.
- 1Asoslar53 kommalik tizim, pardalar, intervallar va cheshnilar: maqomning gʻishtlari.4 ta dars
- 2Ilk maqomlarEng koʻp chalinadigan beshta maqom: tovushqator, tonika va dominanta; quloq bilan tanish va chalib tasdiqlash.5 ta dars
- 3UsullarDüm va tek: toʻrtta asosiy usulni tingla, soʻng urib ushlab tur.4 ta dars
- 4Yangi maqomlarSegohdan Mohurgacha yana oltita maqom.6 ta dars
Onlayn chaling: virtual qonun, ud va bag‘lama
Har bir cholgʻu oʻz qatorlari va mandallari bilan sen tanlagan maqom pardalariga moslab sozlanadi.
Qonun
Turk, arab va fors musiqasining mandalli, uchtadan torli qatorlardan iborat mizrobli cholgʻusi.
Ud
Chuqur, noksimon korpusli va pardasiz dastali, mizrob bilan chalinadigan torli cholgʻu.
Baglama (saz)
Turk xalq musiqasining eng mashhur torli cholgʻusi; uzun dastasidagi parda bogʻlamlari bilan chalinadi.
Nay (ney)
Qamishdan yasalgan, oldida oltita, orqasida bitta teshigi bor, puflab chalinadigan cholgʻu; tasavvuf va klassik turk musiqasining ovozi.
Maqomlar
Notalar arxivida eng koʻp asari bor maqomlar; har birining tovushqatorini tinglab, qonunda chalishing mumkin.
Bastakorlar
Asrlar osha maqom musiqasining ustalari; asarlari va davrlariga nazar tashla.
Gazi Giray Han1554–1607 · 10 ta asar
Salim III1761–1808 · 13 ta asar
Neyzenbaşı Kaymakam1810–1888 · 6 ta asar
Zakoiy Dada afandi1825–1897 · 12 ta asar
Neyzen Hüseyin Fahreddin Dede1854–1911 · 6 ta asar
Ahmet Avni Konuk1868–1938 · 120 ta asar
Ali Rıfat Çağatay1869–1935 · 7 ta asar
Bimen Şen1873–1943 · 17 ta asar
Udi İbrahim Efendi1879–1948 · 11 ta asar
Nasibin Mehmet Yürü1882–1953 · 7 ta asar
Kemal Gürses1882–1939 · 1 ta asar
Artaki Terziyan1885–1948 · 5 ta asar
Hoca Ahmet Mükerrem Akıncı1885–1940 · 3 ta asar
Faize Ergin1894–1954 · 3 ta asar
Nega Miras-ı Saz?
Komma aniqligi
Pardalar oktavani 53 kommaga boʻluvchi Arel-Ezgi-Uzdilek shkalasi boʻyicha chalinadi; notalar va cholgʻular maqomning oraliq tovushlarini shu nazariy qiymatlar bilan beradi.
Haqiqiy nota yozuvi
Notalar rasm emas, AEÜ alteratsiya belgilari bilan qayta chizilgan haqiqiy nota; chalayotganingda qaysi notada ekaning belgilanadi.
Ishonchli manbalar
Notalar AEÜ alteratsiya belgilari bilan qayta yozildi va komma aniqligida chalinadi; faqat mualliflik huquqi muddati tugagan asarlar eʼlon qilinadi.
Hamma uchun ochiq
Bepul, roʻyxatdan oʻtish va oʻrnatish talab qilmaydi; telefonda, planshetda va kompyuterda 16 tilda ishlaydi.
Koʻp beriladigan savollar
Miras-ı Saz nima?
Miras-ı Saz — turk maqom musiqasini oʻrganish va yashatish uchun yaratilgan bepul veb-platforma. Unda notalar arxivi, maqom darslari, bastakorlarning vaqt chizigʻi (Davrlar), brauzerda chalinadigan qonun, ud, nay, tanbur va baglama, eshitish mashqi va mashq vositalari bir joyda. Roʻyxatdan oʻtish yoki oʻrnatish shart emas; sayt 16 tilda ishlaydi.
Maqom nima?
Maqom — turk musiqasida kuy qaysi pardalardan foydalanishini, qaysi pardada toʻxtashini (tonika), qaysi pardaga urgʻu berishini (dominanta) va qanday rivojlanishini (seyir) belgilaydigan qoidalar majmuidir. Hijoz, Rost, Ushshoq, Nihovand eng mashhur maqomlardandir. Miras-ı Saz'da 155 maqomning tovushqatorini tinglab, qonunda chalishing mumkin.
Komma nima?
Komma — turk musiqasi nazariyasida intervalning kichik oʻlchov birligi. Arel-Ezgi-Uzdilek tizimida pardalar oktavani 53 teng qismga (Holder kommasi, taxminan 22,6 sent) boʻluvchi shkalada koʻrsatiladi; bu shkala nazariyaning Pifagor nisbatlariga asoslangan pardalariga juda yaqin keladi. Bakiye (4 komma), kichik mujenneb (5), katta mujenneb (8) va tanini (9) kabi intervallar shu shkala bilan ifodalanadi. Haqiqiy ijroda pardalar maqomga va uning sayriga qarab bu qiymatlardan ogʻishi mumkin; masalan, segoh koʻp ijrolarda nazariyadagidan biroz pastroq chalinadi. Miras-ı Saz notalari va cholgʻulari shu 53 kommali nazariy soz bilan chaladi.
Notalar arxividagi asarlar qayerdan olingan?
Notalar bastakori va soʻz muallifi vafot etganiga 70 yildan oshgan, mualliflik huquqi muddati tugagan asarlardan jamlanadi; ochiq litsenziyali akademik toʻplamlardan moslashtirilib, AEÜ alteratsiya belgilari bilan qayta yoziladi. Asar, bastakor va yozuv maʼlumotlari MusicBrainz'dan keladi. Chalayotganingda qaysi notada ekaning belgilanadi; har bir asarning manbai uning sahifasi pastida koʻrsatilgan.
Qaysi cholgʻularni chala olaman?
Brauzerda qonun, ud, nay, tanbur, baglama, jumbush, klassik kamoncha, skripka, alt, violonchel, kontrabas, klarnet va akkordeonni haqiqiy yozuvlar bilan, santurni esa sintez ovoz bilan chalishing mumkin; hammasi tanlagan maqomingiz pardalariga oʻz-oʻzidan sozlanadi. Boshqa cholgʻular «Virtual cholgʻular» sahifasida oilalari boʻyicha tanishtiriladi; darbuka, bendir va def kabi ayrimlarining ovozini oʻz sahifasida tinglash mumkin.
Roʻyxatdan oʻtish yoki toʻlov kerakmi?
Yoʻq. Miras-ı Saz bepul; roʻyxatdan oʻtish, ilova oʻrnatish yoki shaxsiy maʼlumot talab qilinmaydi. Telefonda, planshetda va kompyuterda brauzer orqali ishlaydi; xohlasang, bosh ekranga qoʻshib, ilova kabi ham foydalanishing mumkin.