Dars 17 / 19 · Yangi maqomlar
Kurdiy
Tonikasi Dugoh (Lya), dominantasi Navo (Re) boʻlgan; birinchi intervali bakiye boʻlgan Kurdiy tetraxordi bilan tanilgan maqom.
Maqom sahifasini oʻqi
Tovushqatori, tonika va dominanta pardalari, tuzilishi va sayri.
Tovushqatorni tingla
Koʻtariluvchi va tushuvchi tovushqator: tonika pardasini qulogʻingda tut.
Qulogʻingni sina
Beshta savol: chalingan tovushqator qaysi maqomniki? Kamida toʻrttasini toʻgʻri top.
Chal va baholan
Mikrofonni yoq, tovushqatorni tonikadan tonikagacha sekin chal yoki kuyla. Har bir parda necha komma chetga chiqqani oʻlchanadi; 70% va undan yuqori boʻlsa, oʻtasan.
Shu maqomda bir asar chal
Nota arxividan bir asarni chal va notani kuzat.
Dars qaydlari
Tuzilishi
Dugoh pardasidagi Kurdiy tetraxordi (B T T) va Navo pardasidagi Buselik pentaxordi (T B T T) birikmasidan tashkil topadi.
Kuy yoʻnalishi (seyr)
Navo atrofida aylanib, Kurdiy tetraxordi orqali Dugohda tonikaga tushadi.
Lugʻatda
Tonika pardasi Dugoh, dominantasi Navo boʻlgan maqom. Tovushqatori Kurdiy tetraxordi va Navodagi Buselik pentaxordidan iborat; birinchi intervalning bakiye boʻlishi unga oʻziga xos rang beradi. Lugʻat maqolasi
Arxivdan namuna asarlar (jami 5)
- Kürdî Peşrev · Şehzade Sultan Korkud
- Âşık-i Dilhasteye Rahmeyle · Ahmet Avni Konuk
- Kametin Serv-i Sehîdir · Molla Rif'at Süleyman Efendi
- Kürdî Örnek-Öz · Hüseyin Sadettin Arel
- Seyr-i Kürdî'yi · Ahmet Avni Konuk
Kurdiy maqomi sahifasi: tovushqator, seyr va barcha asarlari
Bogʻliq tushunchalar
- Kurdiy tetraxordi: Bakiye va ikki taninidan (B T T: 4 + 9 + 9 komma) iborat tetraxord; Dugoh ustida Dugoh–Kurdiy–Chorgoh–Navo pardalarini beradi.
- Bakiye: Toʻrt kommalik interval; AEÜ tizimidagi eng kichik yarim ton. Kurdiy tetraxordining birinchi intervali (Dugoh–Kurdiy) bakiyedir; qisqartmasi B.