Asosiy mazmunga oʻtish
Miras-ı Saz

Dars 5 / 19 · Ilk maqomlar

Rost

Turk maqom musiqasining asosiy maqomlaridan biri; tonikasi Rost (Sol), dominantasi Navo (Re) pardasi. Aksariyat maqomlarni oʻrganish Rostdan boshlanadi.

  1. Maqom sahifasini oʻqi

    Tovushqatori, tonika va dominanta pardalari, tuzilishi va sayri.

  2. Tovushqatorni tingla

    Koʻtariluvchi va tushuvchi tovushqator: tonika pardasini qulogʻingda tut.

  3. Qulogʻingni sina

    Beshta savol: chalingan tovushqator qaysi maqomniki? Kamida toʻrttasini toʻgʻri top.

  4. Chal va baholan

    Mikrofonni yoq, tovushqatorni tonikadan tonikagacha sekin chal yoki kuyla. Har bir parda necha komma chetga chiqqani oʻlchanadi; 70% va undan yuqori boʻlsa, oʻtasan.

  5. Shu maqomda bir asar chal

    Nota arxividan bir asarni chal va notani kuzat.

Dars qaydlari

Tuzilishi

Rost pardasidagi Rost pentaxordi (T K S T) va Navo pardasidagi Rost tetraxordi (T K S) birikmasidan tashkil topadi.

Kuy yoʻnalishi (seyr)

Koʻtariluvchi yoʻl bilan rivojlanadi: dominanta Navo atrofida aylanib, tonika Rost pardasida toʻxtaydi. Tushishda Evich pardasi oʻrniga koʻpincha Ajam pardasi ishlatiladi.

Lugʻatda

Tonika pardasi Rost (Sol), dominantasi Navo (Re) boʻlgan asosiy maqom. Tovushqatori Rost pentaxordi va Navodagi Rost tetraxordidan iborat; tushishda Evich oʻrniga koʻpincha Ajam ishlatiladi. Lugʻat maqolasi

Arxivdan namuna asarlar (jami 53)

Rost maqomi sahifasi: tovushqator, seyr va barcha asarlari

Bogʻliq tushunchalar

  • Rost: Turk musiqasi parda tizimining boshlangʻich nuqtasi hisoblangan asosiy parda; Gʻarb notasida Sol bilan yoziladi. Rost, Mohur, Nihovand kabi maqomlar shu pardada tonikaga keladi; bir oktava tizi Gardoniya deb ataladi.
  • Rost tetraxordi: Tanini, katta mujenneb va kichik mujennebdan (T K S: 9 + 8 + 5 komma) iborat tetraxord; Rost pardasi ustida Rost–Dugoh–Segoh–Chorgoh pardalarini beradi.
  • Koʻtariluvchi sayr: Kuyning tonika yoki tonika atrofidan boshlanib, tiz registrga qarab koʻtarilishi, soʻng tonikaga qaytishi bilan tavsiflanadigan sayr turi. Ushshoq va Rost kabi maqomlar shu turdandir.