درس 3 / 19 · مبانی
فاصله
تفاوت ارتفاع صدا میان دو درجه. در موسیقی مقامی فاصله‌ها با شمار کُما نام‌گذاری می‌شوند: بقیه (۴)، کوچوک مُجنّب (۵)، بویوک مُجنّب (۸)، طنینی (۹) و دوم افزوده (۱۲ تا ۱۳ کُما).
اصطلاح را بخوان
تعریف کوتاه و پیوندهای مرتبطش را در واژه‌نامه بخوان.
ابزار را امتحان کن
ابزار را باز کن و یک بار به کار ببر؛ این مرحله خودکار علامت می‌خورد.
یادداشت درس
مفاهیم مرتبط
- بقیه: فاصلهٔ چهار کُمایی؛ کوچک‌ترین نیم‌پرده در سیستم AEÜ. نخستین فاصلهٔ دانگ چهارصدایی کردی (دوگاه–کردی) بقیه است؛ نشان مخفف آن B است.
- کوچوک مُجنّب: فاصلهٔ پنج کُمایی؛ نشان مخفف آن S است. در دانگ چهارصدایی عشاق، فاصلهٔ میان سه‌گاه و چهارگاه، و در دانگ چهارصدایی حجاز، فاصلهٔ اول و آخر کوچوک مُجنّب است.
- بویوک مُجنّب: فاصلهٔ هشت کُمایی؛ نشان مخفف آن K است. یکی از فاصله‌های رنگین ویژهٔ موسیقی مقامی که میان تن کامل و نیم‌پرده جای می‌گیرد؛ نخستین فاصلهٔ دانگ چهارصدایی عشاق (دوگاه–سه‌گاه) بویوک مُجنّب است.
- طنینی: فاصلهٔ نه‌کُمایی، یعنی تن کامل؛ نشان مخفف آن T است. فاصلهٔ میان راست و دوگاه، و میان چهارگاه و نوا طنینی است.
- دوم افزوده: فاصله‌ای گسترده‌تر از تن کامل، به اندازهٔ ۱۲ یا ۱۳ کُما؛ نشان مخفف آن A است. این فاصله در میان دانگ چهارصدایی حجاز قرار دارد و به مقام‌ها رنگ ویژهٔ «حجازی» می‌دهد.