درس 9 / 19 · نخستین مقامها
حسینی
مقامی با درجهٔ ایست دوگاه (لا) و شاهد حسینی (می)، نزدیک به عشاق اما گردان در ناحیهٔ زیرتر.
صفحهٔ مقام را بخوان
گام، پردههای ایست و شاهد، ساختار و سیر آن.
گام را بشنو
گام بالارونده و پایینرونده: ایست را در گوشت نگه دار.
گوشت را بیازما
پنج پرسش: گامی که نواخته میشود از کدام مقام است؟ دستکم چهار پاسخ درست بده.
بنواز و ارزیابی شو
میکروفون را روشن کن و گام را آهسته از ایست تا ایست بنواز یا بخوان. انحراف هر پرده به کُما سنجیده میشود؛ ۷۰٪ و بالاتر قبول است.
اثری در این مقام بنواز
اثری از آرشیو نت بنواز و نت را دنبال کن.
یادداشت درس
ساختار
از پیوند دانگ پنجصدایی حسینی (K S T T) روی درجهٔ دوگاه و دانگ چهارصدایی عشاق (K S T) روی درجهٔ حسینی تشکیل میشود؛ در ناحیهٔ زیر از درجهٔ اوج استفاده میشود.
سیر نغمه
سیری پایینرونده-بالارونده دارد: از پیرامون شاهد، یعنی درجهٔ حسینی، آغاز میشود و روی دوگاه ایست میکند.
در واژهنامه
مقامی با درجهٔ قرار دوگاه و شاهد حسینی (می). رنگ عشاق را دارد؛ سیرش از پیرامون شاهد آغاز میشود، در ناحیهٔ زیر اوج و در فرود غالباً عجم به کار میرود. مدخل واژهنامه
آثار نمونه از آرشیو (در کل 41)
- Senden Bilirim Yok Bana · Tanbûrî Ali Efendi
- Hüseynî Peşrev · Lavtacı Andon
- Ceddin Deden · Kaptanzâde Ali Rıza Bey
- Hüseynî Sazsemâîsi · Kemânî Tatyos Efendi
- Ben Gibi Sana · Tab'i Mustafa Efendi
صفحهٔ مقام حسینی: گام، سیر و همهٔ آثار
مفاهیم مرتبط
- حسینی: درجهٔ اصلی در یک طنینی زیرترِ نوا؛ در نتنویسی غربی با می نوشته میشود. درجهٔ شاهد مقامهای حسینی و بوسلیک است؛ اکتاو پستِ آن را حسینی عشیران مینامند.
- سیر پایینرونده-بالارونده: گونهای از سیر که نغمه از درجهٔ شاهد یا میانهٔ گام آغاز میشود، به ناحیهٔ زیر و پست گشت میزند و سپس قرار میدهد. مقامهایی چون بیاتی و حسینی از این گونهاند.