درس 19 / 19 · مقامهای تازه
ماهور
مقامی با درجهٔ ایست راست (سل) و شاهد گردانیهٔ زیر (سل) که به گام ماژور در موسیقی غربی شبیه است؛ مقامی روشن و پرشور.
صفحهٔ مقام را بخوان
گام، پردههای ایست و شاهد، ساختار و سیر آن.
گام را بشنو
گام بالارونده و پایینرونده: ایست را در گوشت نگه دار.
گوشت را بیازما
پنج پرسش: گامی که نواخته میشود از کدام مقام است؟ دستکم چهار پاسخ درست بده.
بنواز و ارزیابی شو
میکروفون را روشن کن و گام را آهسته از ایست تا ایست بنواز یا بخوان. انحراف هر پرده به کُما سنجیده میشود؛ ۷۰٪ و بالاتر قبول است.
اثری در این مقام بنواز
اثری از آرشیو نت بنواز و نت را دنبال کن.
یادداشت درس
ساختار
از دانگ پنجصدایی چهارگاه (T T B T) روی درجهٔ راست و دانگ چهارصدایی چهارگاه (T T B) روی درجهٔ نوا تشکیل میشود؛ درجهٔ ماهور (فا دیز) به کار میرود.
سیر نغمه
سیری پایینرونده دارد؛ از پیرامون گردانیهٔ زیر آغاز میشود و روی راست ایست میکند.
در واژهنامه
مقامی با درجهٔ قرار راست و شاهد گردانیهٔ زیر. گام آن از دانگ پنجصدایی چهارگاه روی راست و دانگ چهارصدایی چهارگاه روی نوا ساخته میشود؛ سیری پایینرونده دارد و به گام ماژور شبیه است. مدخل واژهنامه
آثار نمونه از آرشیو (در کل 48)
- Yine Zevrâk-i Derûnum · Hammâmîzâde İsmâil Dede Efendi
- Mâhur Peşrev · Rauf Yekta Bey
- Mâhur Sazsemâîsi · Gazi Giray Han
- Mâhur Peşrev · Tanbûrî Cemil Bey
- Aldı Aklım · 2. Mahmut
صفحهٔ مقام ماهور: گام، سیر و همهٔ آثار
مفاهیم مرتبط
- ماهور: درجهٔ میانی در یک طنینی زیرترِ حسینی؛ فا با ۵ کُما زیرتر (فا کوچوک مُجنّب دیز)، و ۴ کُما پستترِ گردانیه. درجهٔ شاخص مقام ماهور است؛ اکتاو پستِ آن را گوشت مینامند.
- دانگ چهارصدایی چهارگاه: دانگی متشکل از دو طنینی و یک بقیه (T T B: ۹ + ۹ + ۴ کُما)؛ روی چهارگاه، درجههای چهارگاه–نوا–حسینی–عجم را میدهد. به دانگ ماژور در موسیقی غربی شبیه است.
- سیر پایینرونده: گونهای از سیر که نغمه از ناحیهٔ زیرِ گام آغاز میشود و گامبهگام به قرار پایین میآید. مقامهایی چون ماهور و محیّر از این گونهاند.