درجه

یادداشت درس

مفاهیم مرتبط

• درجهٔ اصلی: در نظریهٔ سنتی، درجه‌هایی که گام اصلی را می‌سازند: یگاه، حسینی عشیران، عراق، راست، دوگاه، سه‌گاه، چهارگاه، نوا، حسینی، اوج، گردانیه، محیّر و مانند آن‌ها. درجه‌های میان آن‌ها را درجهٔ میانی می‌نامند.
• درجهٔ میانی: درجه‌هایی که میان درجه‌های اصلی جای می‌گیرند؛ کردی، بوسلیک، حجاز، حصار، عجم و ماهور از این نمونه‌اند. رنگ ویژهٔ هر مقام تا حد زیادی از کاربرد همین درجه‌ها می‌آید.
• دستان: در سازهای دسته‌دار، بندی که بر روی دسته بسته می‌شود و جای فرودآمدن انگشت را نشان می‌دهد. در تنبور و باغلاما وجود دارد؛ عود و جمبش بی‌دستان‌اند.