Usuls der türkischen Musik
Wähle ein Usul und starte es: Die Kudüm ist von dort aus gezeigt, wo der Spieler sitzt; links auf dem Bildschirm ist deine linke Seite. Hast du eine Kudüm vor dir, kannst du dem Bildschirm folgen und mit derselben Hand dieselbe Trommel schlagen. Stelle das Tempo ein oder spiele mit Velvele.
Seite des Usuls → Mit Metronom spielen
Leertaste: Start / Stopp · ← → vorheriges / nächstes Usul
Füge es als eigene App zum Startbildschirm hinzu: öffnet mit einem Tipp und funktioniert auch offline. Kostenlos.
Was ist ein Usul und wie spielt man die Kudüm?
Ein Usul ist das rhythmische Muster aus starken (düm) und schwachen (tek, ke) Schlägen, das in der türkischen Musik die Melodie begleitet; ein vollständiger Durchlauf heißt Devir. Die Kudüm besteht aus zwei lederbezogenen Kupferschalen mit gespanntem Kamelfell; besonders in der Mevlevi-Musik wird das Usul auf ihr gehalten. Düm wird mit dem rechten Schlägel auf der großen (tiefen) Trommel rechts geschlagen, tek und ke mit dem linken auf der kleinen (hohen) links; geht der rechte Schlägel zur kleinen Trommel, entsteht te. In diesem Werkzeug ist die Kudüm aus Sicht des Spielers gezeichnet: Wer eine Kudüm vor sich hat, kann dem Bildschirm mit derselben Hand auf derselben Trommel folgen.
Verwandt: UsulKudümVelveleUsulsUsul-Klopfübung
So funktioniert es
- Wähle ein Usul aus der Liste oder blättere mit ‹ ›; Takt und düm-tek-Kästchen erscheinen sofort.
- Tippe auf Start oder auf die Zeichnung des Instruments; die Schläge werden aus Sicht des Spielers lebendig.
- Stelle das Tempo mit dem Regler ein; wähle bei Bedarf Velvele und wechsle das Instrument (Kudüm, Bendir, Def, Darbuka, Davul).
- Vergrößere die Bühne mit der Vollbild-Taste; die Leertaste startet und stoppt, ← → wechseln das Usul.
Usuls und Düm-Tek-Muster
Tippe auf den Namen eines Usuls, um es im Werkzeug zu öffnen; „Werke“ führt zu den Werken in diesem Usul.
| Usul | Taktart | Düm-Tek-Muster | Werke |
|---|---|---|---|
| Nim sofyan | 2/4 | Düm · Tek | 15 Werke |
| Semai | 3/4 | Düm · Tek · Tek | 44 Werke |
| Sofyan | 4/4 | Düm (2) · Tek · Ke | 51 Werke |
| Türk aksağı | 5/8 | Düm (2) · Tek (2) · Tek | 22 Werke |
| Yürük semai | 6/8 | Düm · Tek · Tek · Düm · Tek (2) | 51 Werke |
| Devr-i hindi | 7/8 | Düm · Tek · Tek · Düm (2) · Tek (2) | 30 Werke |
| Aksak | 9/8 | Düm (2) · Tek · Ke · Düm (2) · Tek (2) · Tek | 156 Werke |
| Curcuna | 10/8 | Düm (2) · Tek · Ke (2) · Düm (2) · Tek (2) · Tek | 41 Werke |
| Düyek | 8/8 | Düm · Tek (2) · Tek · Düm (2) · Tek (2) | 89 Werke |
| Ağır Düyek | 8/4 | Düm · Tek (2) · Tek · Düm (2) · Tek (2) | 15 Werke |
| Ağır Aksak | 9/4 | Düm (2) · Tek · Ke · Düm (2) · Tek (2) · Tek | 81 Werke |
| 2+3+2+2+2+3 | 14/8 | — | |
| Nim Evsat | 13/8 | Tek · Ke · Tek · Ke (2) · Düm (4) · Düm (4) | 2 Werke |
| Düyek (8/4) | 8/4 | Düm · Tek (2) · Tek · Düm (2) · Tek (2) | 89 Werke |
| Devr-i Kebîr (28/8) | 28/8 | Düm (2) · Düm (2) · Tek (2) · Düm · Tek · Ke · Düm · Tek (2) · Tek (2) · Tek (2) · Düm (2) · Düm (2) · Ke (2) · Düm (2) · Tek · Ke … | 32 Werke |
| Aksak Semai | 10/8 | Düm (2) · Tek · Ke (2) · Düm (2) · Tek (2) · Tek | 104 Werke |
| Devr-i Kebîr | 28/4 | Düm (2) · Düm (2) · Tek (2) · Düm · Tek · Ke · Düm · Tek (2) · Tek (2) · Tek (2) · Düm (2) · Düm (2) · Ke (2) · Düm (2) · Tek · Ke … | 32 Werke |
| Zencir | 120/4 | Düm (2) · Tek (4) · Tek (2) · Düm (2) · Düm (2) · Tek (2) · Tek · Ke · Düm (2) · Düm · Düm · Tek (2) · Tek (2) · Tek (2) · Düm (2) · Ke (2) … | 8 Werke |
| Yürüksemâî II | 6/8 | — | 36 Werke |
| Muhammes | 32/4 | Düm (2) · Tek · Ke · Düm (2) · Tek (2) · Düm (2) · Düm (2) · Tek (2) · Tek · Ke · Düm (2) · Tek (2) · Tek · Ke · Düm (2) · Ke (2) … | 21 Werke |
| Yürüksemâî (6/4) | 6/4 | Düm · Tek · Tek · Düm · Tek (2) | 51 Werke |
| Raks Aksağı | 9/8 | Düm (2) · Tek (3) · Düm (2) · Tek (2) | 2 Werke |
| Devr-i Hindî (7/8) | 7/8 | Düm · Tek · Tek · Düm (2) · Tek (2) | 30 Werke |
| Mevlevî Evferi | 9/4 | Düm (2) · Tek · Ke · Düm (2) · Tek · Tek (2) | 2 Werke |
| Aksak (9/4) | 9/4 | Düm (2) · Tek · Ke · Düm (2) · Tek (2) · Tek | 156 Werke |
| Müsemmen | 8/8 | Düm (3) · Tek (2) · Tek (3) | 25 Werke |
| Fahte | 20/4 | Düm (2) · Düm · Düm · Tek (2) · Tek (2) · Tek (2) · Düm (2) · Ke (2) · Düm (2) · Tek · Ke · Tek · Ke | 7 Werke |
| Kapalı Curcuna | 10/8 | Düm (5) · Düm (2) · Tek (3) | 24 Werke |
| Hâvî | 64/4 | Düm (2) · Tek · Tek · Düm (2) · Tek · Ke · Düm (2) · Tek · Ke · Tek · Ke · Düm (2) · Tek · Ke · Tek · Ke … | 2 Werke |
| Âyin Devr-i Revânı | 14/8 | Düm (3) · Düm (2) · Tek (2) · Düm (3) · Tek (2) · Tek (2) | 1 Werke |
| Ağır Evfer | 9/4 | Düm (2) · Tek · Ke · Düm (2) · Tek · Tek (2) | 13 Werke |
| Kapalı Curcuna (10/16) | 10/16 | Düm (5) · Düm (2) · Tek (3) | 24 Werke |
| Ağır Aksaksemâî | 10/4 | Düm (2) · Tek · Ke (2) · Düm (2) · Tek (2) · Tek | 10 Werke |
| Hafif | 32/4 | Düm · Tek · Tek (2) · Düm · Tek · Tek (2) · Düm (2) · Tek · Ke · Düm · Tek · Tek (2) · Düm (2) · Tek · Ke · Düm … | 18 Werke |
| Nim Devir | 18/4 | Düm (2) · Düm (2) · Tek (2) · Düm (2) · Düm (2) · Ke (2) · Düm (2) · Tek · Ke · Tek · Ke | 1 Werke |
| Durak Evferi | 21/4 | Tek · Ke · Tek · Ke (2) · Düm (4) · Düm (4) · Tek (4) · Tek (4) | 3 Werke |
| Darb-ı Fetih | 88/4 | Düm (2) · Tek · Ke · Düm (2) · Tek · Ke · Tek · Ke · Düm (2) · Tek · Ke · Düm (2) · Tek (2) · Düm (2) · Tek (2) · Düm (2) … | 5 Werke |
| Çifte Sofyan | 9/8 | Düm (2) · Tek (2) · Düm (2) · Tek (3) | 7 Werke |
| Şarkı Devr-i Revânı | 13/4 | — | 5 Werke |
| Frenkçin | 12/8 | Düm · Düm (2) · Düm · Düm (2) · Tek · Ke · Tek · Ke · Tek · Ke | 1 Werke |
| Sengin Semai | 6/4 | Düm · Tek · Tek · Düm · Tek (2) | 44 Werke |
| Sofyan (4/8) | 4/8 | Düm (2) · Tek · Ke | 51 Werke |
| Evfer | 9/8 | Düm (2) · Tek · Ke · Düm (2) · Tek · Tek (2) | 9 Werke |
| Devr-i Revân-ı Hindî | 14/8 | Düm (3) · Düm (2) · Tek (2) · Düm (3) · Tek (2) · Tek (2) | 25 Werke |
| Ağır Çenber | 24/2 | Düm (2) · Tek · Ke · Düm (2) · Düm · Düm · Tek (2) · Tek (2) · Tek (2) · Düm (2) · Ke (2) · Düm (2) · Tek · Ke · Tek · Ke | 7 Werke |
| Hafîf (32/2) | 32/2 | Düm · Tek · Tek (2) · Düm · Tek · Tek (2) · Düm (2) · Tek · Ke · Düm · Tek · Tek (2) · Düm (2) · Tek · Ke · Düm … | 18 Werke |
| Nim Hafif | 16/4 | Düm · Tek · Tek (2) · Düm · Tek · Tek (2) · Düm · Tek · Düm · Düm · Tek (2) · Tek · Ke | 1 Werke |
| Aydın | 9/8 | — | 6 Werke |
| Devr-i Hindî II | 7/8 | — | 1 Werke |
| Firengî Fer‘ | 28/4 | Düm (2) · Düm (4) · Düm (2) · Düm (4) · Düm (2) · Tek (2) · Düm (2) · Düm (2) · Ke (2) · Düm (2) · Tek · Ke · Tek · Ke | 1 Werke |
| Hafîf (32/8) | 32/8 | Düm · Tek · Tek (2) · Düm · Tek · Tek (2) · Düm (2) · Tek · Ke · Düm · Tek · Tek (2) · Düm (2) · Tek · Ke · Düm … | 18 Werke |
| Yürüksemâî II (6/4) | 6/4 | — | 36 Werke |
| Ağır Sengin Semâî | 6/2 | Düm · Tek · Tek · Düm · Tek (2) | 2 Werke |
| Çenber | 24/4 | Düm (2) · Tek · Ke · Düm (2) · Düm · Düm · Tek (2) · Tek (2) · Tek (2) · Düm (2) · Ke (2) · Düm (2) · Tek · Ke · Tek · Ke | 9 Werke |
| Devr-i Kebîr (14/2) | 14/2 | Düm · Düm · Tek · Düm (2) · Tek (2) · Tek (2) · Düm · Tek (2) · Tek · Ke | 32 Werke |
| Evsat | 26/8 | Tek · Ke · Tek · Ke (2) · Düm (2) · Tek (2) · Düm (2) · Düm (2) · Tek (2) · Tek · Ke (2) · Düm (4) · Düm (4) | 5 Werke |
| Devr-i Turan II | 7/16 | Düm (2) · Tek (2) · Tek (3) | 1 Werke |
| Bektaşî Raksı | 16/8 | Düm (3) · Düm (2) · Tek (2) · Düm (2) · Tek (2) · Düm (3) · Tek (2) | 1 Werke |
| Devr-i Tûran | 7/8 | Düm (2) · Tek (2) · Tek (3) | 1 Werke |
| Berefşan | 32/8 | Düm (4) · Tek (2) · Düm (4) · Tek (2) · Düm (4) · Düm (2) · Tek (2) · Düm (2) · Düm (2) · Ke (2) · Düm (2) · Tek · Ke · Tek · Ke | 3 Werke |
| Katikofti | 8/8 | — | 1 Werke |
| Türk Darbı | 14/4 | — | 1 Werke |
| Nîmevsat (13/4) | 13/4 | Tek · Ke · Tek · Ke (2) · Düm (4) · Düm (4) | 2 Werke |
| Çifte Düyek | 16/4 | Düm (2) · Tek (4) · Tek (2) · Düm (2) · Düm (2) · Tek (2) · Tek · Ke | 6 Werke |
| Remel | 28/2 | Düm (2) · Tek · Ke · Düm (2) · Tek · Ke · Tek · Ke · Düm (2) · Tek · Ke · Düm (2) · Düm (2) · Tek (2) · Düm · Tek … | 2 Werke |
| Darb | 6/4 | Düm (2) · Tek (4) | 5 Werke |
| Mürekkep Nîm Sofyan | 6/8 | Düm (3) · Tek (3) | |
| Iraksak | 9/8 | — | 1 Werke |
| Aksak Semâî Evferi | 10/8 | Düm (2) · Tek (3) · Düm (2) · Tek · Tek (2) | 2 Werke |
| İkiz Aksak | 12/8 | — | 1 Werke |
| Mürekkep Sofyan | 12/8 | — | 1 Werke |
| Semâî (3/8) | 3/8 | Düm · Tek · Tek | 44 Werke |
| Oynak | 9/8 | Düm · Tek · Tek · Düm (2) · Tek (2) · Tek (2) | 2 Werke |
| Lenk Fahte | 10/4 | Düm (2) · Tek (3) · Düm · Tek (2) · Tek · Ke | 2 Werke |
| Fer'i Muhammes (16/8) | 16/8 | — | 1 Werke |
| Nim Sakîl | 24/4 | Düm (2) · Tek · Ke · Düm (2) · Tek · Ke · Tek · Ke · Düm (2) · Tek (2) · Tek (2) · Ke (2) · Düm (2) · Tek · Ke · Tek … | 1 Werke |
| Beste Devr-i Revânı | 26/4 | — | |
| Remel (28/4) | 28/4 | Düm (2) · Tek · Ke · Düm (2) · Tek · Ke · Tek · Ke · Düm (2) · Tek · Ke · Düm (2) · Düm (2) · Tek (2) · Düm · Tek … | 2 Werke |
| Muhammes (32/8) | 32/8 | Düm (2) · Tek · Ke · Düm (2) · Tek (2) · Düm (2) · Düm (2) · Tek (2) · Tek · Ke · Düm (2) · Tek (2) · Tek · Ke · Düm (2) · Ke (2) … | 21 Werke |
| Nîmberefşan (16/8) | 16/8 | Düm (2) · Tek · Düm (2) · Tek · Düm (2) · Düm · Tek · Düm · Düm · Tek (2) · Tek · Ke | 1 Werke |
| Darbeyn | 28/4 | — | 1 Werke |
| Evsât (26/4) | 26/4 | Tek · Ke · Tek · Ke (2) · Düm (2) · Tek (2) · Düm (2) · Düm (2) · Tek (2) · Tek · Ke (2) · Düm (4) · Düm (4) | 5 Werke |
| Çenber (12/2) | 12/2 | — | 9 Werke |
| Sakîl | 48/4 | Düm (2) · Tek · Ke · Düm (2) · Tek · Ke · Tek · Ke · Düm (2) · Tek · Ke · Düm (2) · Tek (2) · Tek (2) · Düm (2) · Düm (2) … | 2 Werke |
| Frenkçîn (12/4) | 12/4 | Düm · Düm (2) · Düm · Düm (2) · Tek · Ke · Tek · Ke · Tek · Ke | 1 Werke |
| Devr-i Revân | 14/8 | Düm (3) · Düm (2) · Tek (2) · Düm (3) · Tek (2) · Tek (2) | 3 Werke |
| Bektaşî Devr-i Revânı | 13/8 | — | 1 Werke |
| Fer‘ | 16/4 | Düm (2) · Tek · Ke · Düm (2) · Tek (2) · Düm · Tek · Düm · Düm · Tek (2) · Tek · Ke | 1 Werke |
| Türkaksağı (5/4) | 5/4 | Düm (2) · Tek (2) · Tek | 22 Werke |
| Mürekkep Semâî | 9/8 | Düm (3) · Tek (3) · Tek (3) | |
| Ceng-i Harbî | 10/8 | Düm · Tek · Düm · Tek · Düm · Tek · Tek · Düm · Tek · Tek | |
| Tek Vuruş | 11/8 | Düm (2) · Tek (2) · Tek · Düm (2) · Tek (2) · Tek (2) | |
| Nîm Çenber | 12/4 | Düm (2) · Tek · Tek · Düm (2) · Tek (2) · Tek (2) · Tek · Ke | |
| Bektaşî Raksânı | 15/8 | Düm · Tek · Tek · Düm (2) · Tek · Ke (2) · Düm (2) · Tek (2) · Tek · Ke (2) | 1 Werke |
| Hezeç | 22/4 | Düm (2) · Düm · Düm · Tek (2) · Düm · Düm · Tek (2) · Düm (2) · Tek (2) · Düm (2) · Tek (2) · Tek · Ke · Tek · Ke |
Häufig gestellte Fragen
Worin unterscheidet sich das von einem Metronom?
Ein Metronom gibt jeden Schlag mit demselben Klick. Dieses Werkzeug spielt das düm-tek-Muster des Usuls: düm tief und kräftig, tek hoch und leicht, ke ein Zwischenschlag. In Aksak-Usuls liegen lange und kurze Zeiten an der richtigen Stelle. Nur fürs Tempo nutze das Metronom der Website.
Was ist ein Aksak-Usul?
Usuls, deren Zeiten nicht gleichmäßig gruppiert sind: das 9/8-Aksak 2+2+2+3, das 7/8-Devr-i Hindî 3+2+2, das 5/8-Türk Aksağı 2+3. Die düm-tek-Kästchen auf der Bühne zeigen diese Gruppen durch ihre Breite.
Was ist ein Usul mit Velvele?
Velvele heißt, die langen Zählzeiten eines Usuls in kleinere Schläge zu teilen und verziert zu spielen. Wählst du „Mit Velvele“, werden lange Düms und Teks mit „te-ke“-Zwischenschlägen gefüllt; Usuls wie Devr-i Kebîr, deren Velvele-Formel in den Quellen überliefert ist, erklingen so, wie die Quelle sie angibt.
Warum ist das Instrument aus Sicht des Spielers gezeichnet?
Damit jemand mit dem Instrument vor sich mit derselben Hand an dieselbe Stelle folgen kann: links auf dem Bildschirm ist links für den Spieler. Auf der Kudüm wird düm mit der rechten Hand auf der großen Trommel rechts geschlagen, tek und ke mit der linken auf der kleinen links.
Ist es kostenlos, funktioniert es offline?
Es ist kostenlos und braucht kein Konto. Als App hinzugefügt öffnet es im Vollbild und funktioniert auch ohne Verbindung.