Ұрмалы аспаптар
Бендир
Бендир: Кең құрсауына тері тартылған, қолмен ойналатын үлкен шеңберлі барабан. Кең шеңберлі қол барабаны; сопылық музыкада зікір мен илахиларды сүйемелдейді, халық музыкасында да кең тараған.
Қысқаша
- Тобы: Ұрмалы, бір беті терімен қапталған, сылдырмақсыз үлкен шеңбер дабыл
- Шығу тегі: Ежелгі Мысыр мен Месопотамияға барып тірелетін шеңбер дабыл дәстүрі; Солтүстік Африка мен Алдыңғы Азияда кең тараған
- Тұлғасы мен материалы: Жұқа ағаш шеңбердің бір бетіне тері керіледі
- Ішегі: Кейбірінде терінің астынан өтетін ішек тартпалар сыңғырлаған тембр береді
- Орындалуы: Тік ұсталады, бас бармақ шеңбердегі тесіктен өткізіледі; саусақ пен алақанмен соғылады
- Қолданылатын музыкасы: Текке музыкасы, зікір және иләһилер; Солтүстік Африка халық музыкасы
- Басқа атаулары: Бендер, мазхар; туыстары деф, дайра және сылдырмақсыз мысыр тары[1, 2]
Дыбысын тыңдау
Тарихы
Кең шеңберлі қол барабаны; сопылық музыкада зікір мен илахиларды сүйемелдейді, халық музыкасында да кең тараған.
Құрылымы
Жұқа ағаш шеңбердің бір бетіне тері керіледі; кейбір түрлерінде терінің астынан ішектер (кириш) өтіп, шытырлаған дыбыс береді.
Қалай ойналады
Бір қолмен ұсталады, екі қолдың саусақтары мен алақандарымен ұрылады; ортасы жуан дүм, шеті жіңішке тек дыбысын береді.
Мақам музыкасындағы орны
Усул үлгілерін ұстап тұрады; сопылық тәкияларда зікір мен діни әндердің ырғағын ұстайды. Сайттағы ұрмалы сүйемелдеуде бендирді таңдауға болады.
Бастау: түрлері, өлшемдері, күйі
Осы аспаппен баста
Жазбалардағы шеберлер
Ноталар мұрағатындағы шығармалардың жазбаларында осы аспапта ойнайтындар (MusicBrainz).
Бендир туралы жиі қойылатын сұрақтар
Бендир мен тефтің айырмашылығы неде?
Бендирдің диаметрі әдетте үлкенірек және шеңберінде табақша болмайды; көптеген бендирлерде терінің астынан өтетін ішектер (кириш) соққыларға шыртылдаған жаңғырық қосады. Ал тефтің шеңберінде қос-қостан жез табақшалар бар және әр соққыда сыңғырлайды. Бендирдің дыбысы тереңірек әрі жаңғырықты, тефтікі жарқынырақ әрі қозғалмалы.
Бендир сопылық музыкада неге маңызды?
Терең әрі жаңғырықты дыбысы зікірде қайталанатын сөздерге және иләһилердің усулдарына қарапайым негіз түзеді. Теккелерде зікір шеңберінің ырғағын ұстап, қауымды бір тыныста біріктіреді. Дәл осы аспап Солтүстік Африкадан Таяу Шығысқа дейінгі сопылық дәстүрлерде және халық музыкасында кең тараған.
Бендир қалай ойналады?
Бір қолмен шеңберінен ұсталып, екі қолдың саусақтары мен алақандарымен соғылады. Ортаға жасалған соққы төмен дүм, жиекке жасалған соққы жоғары тек дыбысын береді. Теріні артынан ұстаған қолдың саусақтары әрі соғады, әрі терінің керілуін өзгертіп, дыбыстың бояуын реттей алады.
Бендирді сайтта тыңдай аламын ба?
Иә. Осы беттегі «Дыбысын тыңдау» бөлімінде нақты бендир соққылары бар. Сонымен қатар «Құралдар» бөліміндегі усул метрономында және ноталар мұрағатындағы шығармалардың усул жолағында ұрмалы аспап ретінде бендирді таңдауға болады; осылайша иләһидің не шарқының усулын бендир дыбысымен тыңдай аласың.