İçeriğe geç
Miras-ı Saz

Niçin Terkeyleyip Gittin

Bestekâr: Hacı Ârif Bey (1831–1885) · Güfte: Hacı Ârif Bey

Niçin Terkeyleyip Gittin, Hacı Ârif Bey bestesidir. Eser kürdîlihicazkâr makamında, aksak usulünde ve şarkı formundadır.

Makam KürdîlihicazkârForm ŞarkıUsul AksakYüzyıl 19. yüzyılSüre 5:02 (♩ = 53)Seviye Orta

Seviye notadan otomatik tahmin edilir (ses alanı, hız, ritim, usul, perde çeşitliliği, uzunluk).

%100
Nota yükleniyor…
Niçin Terkeyleyip Gittin notası: Kürdîlihicazkâr makamı, Aksak usulüNotayı indirA4 baskıya hazır, Miras-ı Saz düzeniyle · ücretsiz
Eseri öğren

Eseri adım adım çalış: önce dinle, sonra yavaşlat, usulünü ve makamını tanı, notadan takip et ve sanal çalgıda çal.

    Eserin hikâyesi

    Bu esere bağlanan, kaynaklarda anlatılan hikâye. Üstünde kaynağın güvenilirliği yazar; kaynaklar sayfanın sonundadır.

    Çeşmidilber'in ardından

    Hacı Ârif Bey, Sultan Abdülmecid'in sarayında harem cariyelerine musiki öğretirken Çeşmidilber'e gönül verdi; ikisi evlendirildi ve Ârif Bey saraydan ayrıldı. Anlatılana göre Çeşmidilber bir gün onu bırakıp gitti; Ârif Bey saraydaki görevine döndü ve ayrılığın acısını bu şarkıyla dile getirdi. Şarkının ilk mısraı[1, 2]:

    Niçin terkeyleyip gittin a zâlim

    terkeylemek: bırakıp gitmek · zâlim: acımasız, insafsız

    Kaynaklar ne diyor?
    • Belgelerde: 1854'te saraydan çıkarılan Çeşmidilber Hanım'a maaş bağlanması, Ârif Bey'in 1858'de saray hizmetinden çıkarılmış olarak maaş alması ve ikisinin ortak dilekçesi (Osmanlı Arşivi; Talip Mert 2016).
    • Biyografilerde: harem derslerinde tanışmaları, evlendirilmeleri, Çeşmidilber'in Ârif Bey'i bırakması, saraya dönüş ve şarkının bu ayrılık üzerine bestelenmesi (TDV 1996; Yılmaz Öztuna 1986).
    • Sonradan eklenen: Çeşmidilber'in yaşı ve kökeni, ayrılığın sebebi ve evliliğin süresi; bunlar belgelere dayanmıyor.
    • Bilinmeyen: evliliğin, ayrılığın ve şarkının bestelenişinin kesin tarihleri.

    Güfte

    Niçin terk eyleyip gittin a zalim Seni sevmek midir bilmem vebâlim Fedâ olsun sana bu cân-ü mâlim Yine görmekliğe yoksa a zalim

    Terennüm: Of of of of

    Kayıtlar

    Hacı Ârif Bey: diğer eserleri

    Benzer eserler

    Yazım ve çalma verisi: Miras-ı Saz (AEÜ arıza işaretleri, koma hassasiyeti) · uyarlama kaynağı (CC BY-NC-SA 4.0, ticari olmayan kullanım): SymbTr · Eser bilgisi: MusicBrainz · Lisans CC BY-NC-SA 4.0: kaynak göstererek, ticari olmayan amaçla ve aynı lisansla paylaşabilirsin.

    Kaynaklar

    1. Bekir Sıtkı Sezgin, “Hacı Ârif Bey”, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 14, İstanbul 1996, s. 440–442
    2. Talip Mert, “Hacı Arif Bey (1831–1885)”, Osmanlı İstanbulu IV, İstanbul 2016, s. 807–821 (Osmanlı Arşivi belgeleri)