İçeriğe geç
Miras-ı Saz

Bir Gonca Femin Yâresi

Bestekâr: Hammâmîzâde İsmâil Dede Efendi (1778–1846) · Güfte: Hammamizade Dede Efendi

Bir Gonca Femin Yâresi, Hammâmîzâde İsmâil Dede Efendi bestesidir. Eser beyâtî makamında, hafîf usulünde ve beste formundadır.

Makam BeyâtîForm BesteUsul HafîfYüzyıl 19. yüzyılSüre 6:16 (♩ = 81)Seviye İleri

Seviye notadan otomatik tahmin edilir (ses alanı, hız, ritim, usul, perde çeşitliliği, uzunluk).

%100
Nota yükleniyor…
Bir Gonca Femin Yâresi notası: Beyâtî makamı, Hafîf usulüNotayı indirA4 baskıya hazır, Miras-ı Saz düzeniyle · ücretsiz
Eseri öğren

Eseri adım adım çalış: önce dinle, sonra yavaşlat, usulünü ve makamını tanı, notadan takip et ve sanal çalgıda çal.

    Eserin hikâyesi

    Bu esere bağlanan, kaynaklarda anlatılan hikâye. Üstünde kaynağın güvenilirliği yazar; kaynaklar sayfanın sonundadır.

    Oğlunun ardından

    Dede Efendi'nin ilk oğlu Sâlih, şeyhi Ali Nutkî Dede'nin ölümünden bir yıl sonra, 1805'te üç yaşında öldü. Anlatıldığına göre Dede Efendi bu acıyı, güftesini de kendisinin yazdığı bu bayâtî besteyle dile getirdi. 1810'da ikinci oğlu Mustafa'yı da yitirdi. Bestenin hangi yıl yapıldığı bilinmiyor. Bestenin ilk mısraı[1, 2, 3]:

    Bir gonca-femin yâresi vardır ciğerimde

    gonca-fem: ağzı gonca gibi küçük, güzel · gonca: açmamış gül tomurcuğu · yâre: yara

    Kaynaklar ne diyor?
    • Belgelerde: eser 1853'ten başlayarak güfte mecmualarında ve 19. yüzyıldan kalma Hamparsum notalı bir yazmada Dede Efendi'nin bayâtî bestesi olarak geçer; bu kaynaklar eserin konusundan söz etmez.
    • Biyografilerde: bestenin 1805'te üç yaşında ölen oğlu Sâlih için mersiye olduğu ve güftenin Dede Efendi'nin olduğu ilk kez Rauf Yektâ'nın 1924 tarihli kitabında geçer; Yılmaz Öztuna (1987) ve TDV (2001) bunu tekrarlar.
    • Sonradan eklenen: "Türk musikisinde kişisel konulu ilk eser" nitelemesi; akademik bir kaynağı yok, bestelenmiş mersiyeler bu eserden çok önce de vardı.
    • Bilinmeyen: bestelenme yılı; Yenikapı Mevlevîhânesi'ndeki mezar taşının tarihi ve bugünkü durumu (kitabesi yalnız Öztuna'nın aktarımıyla biliniyor).

    Güfte

    Bir gonca femin yaresi vardır ah ah ciğerimde efendim Ah ah ah aman beli şahı men hey canım Her lahza hayali duruyor ah ah ah didelerimde efendim Ah ah ah aman beli şahı men

    Terennüm: Yel lel la yel lel li yel lel lel lel lel li

    Kayıtlar

    Hammâmîzâde İsmâil Dede Efendi: diğer eserleri

    Benzer eserler

    Yazım ve çalma verisi: Miras-ı Saz (AEÜ arıza işaretleri, koma hassasiyeti) · uyarlama kaynağı (CC BY-NC-SA 4.0, ticari olmayan kullanım): SymbTr · Eser bilgisi: MusicBrainz · Lisans CC BY-NC-SA 4.0: kaynak göstererek, ticari olmayan amaçla ve aynı lisansla paylaşabilirsin.

    Kaynaklar

    1. Rauf Yektâ, Esâtîz-i Elhân III: Dede Efendi, İstanbul 1924
    2. Nuri Özcan, “İsmâil Dede Efendi, Hamâmîzâde”, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 23, İstanbul 2001, s. 93–95
    3. Corpus Musicae Ottomanicae, CMO1-I/2.115, 2020