Ποντιακή λύρα

Το σώμα της ποντιακής λύρας είναι στενό, μακρύ και σε σχήμα μπουκαλιού· η πολίτικη λύρα είναι σε σχήμα αχλαδιού και πιο κοντή. Στην ποντιακή λύρα οι χορδές είναι πολύ κοντά η μία στην άλλη και συνήθως παίζονται δύο χορδές μαζί, ώστε να προκύπτει συνεχής διπλός ήχος· στην πολίτικη λύρα προβάλλουν τα λεπτά στολίδια πάνω σε μία χορδή. Η μία είναι όργανο του χορού (horon), η άλλη της κλασικής μουσικής της Κωνσταντινούπολης.

Οι τρεις χορδές της κουρδίζονται συνήθως σε διαστήματα τετάρτης. Επειδή το δοξάρι τραβά συχνά δύο χορδές μαζί, ενώ η μελωδία παίζεται στη μία χορδή, η διπλανή ηχεί ως συνοδευτικός φθόγγος· αυτό δίνει τον χαρακτηριστικό γεμάτο ήχο της λύρας. Το ακριβές τονικό ύψος του κουρδίσματος μπορεί να αλλάζει ανάλογα με τον οργανοπαίκτη και τον τόπο.

Είναι το κύριο όργανο στους χορευτικούς σκοπούς horon, στους σκοπούς της λύρας και στα ατμά τουρκιά της Ανατολικής Μαύρης Θάλασσας, ιδίως της περιοχής της Τραπεζούντας, του Ριζούντα και της Κερασούντας. Το γρήγορο και ευκίνητο παίξιμο δένεται με τα χτυπήματα των ποδιών και τον κύκλο του χορού. Στην ποντιακή ελληνική μουσική το ίδιο όργανο συνεχίζει να παίζεται με το όνομα «λύρα».

Στις βασικές χορευτικές μελωδίες μπορείς να ξεκινήσεις σε σχετικά σύντομο χρόνο, αλλά οι γρήγορες αλλαγές δοξαριού, το παίξιμο σε διπλές χορδές και η διατήρηση της ζωντάνιας του ρυθμού απαιτούν μακρόχρονη εξάσκηση. Επειδή δεν έχει τάστα, οι σωστοί φθόγγοι πρέπει να βρίσκονται με το αυτί. Οι περισσότεροι οργανοπαίκτες μαθαίνουν ακούγοντας και παίζοντας μαζί με τοπικούς μάστορες· συνηθισμένη μέθοδος είναι να στεριώνεις σύντομες μελωδίες σε αργό τέμπο και μετά να τις επιταχύνεις.