Πνευστά
Μέι
Μέι: Ξύλινο πνευστό που μοιάζει με το μπαλαμπάν, με φαρδύ διπλό γλωσσίδι και απαλό, μελαγχολικό ήχο. Πνευστό με διπλό γλωσσίδι και συγκινητικό ήχο από την ανατολική Ανατολία και τον Καύκασο· το αρμενικό ντουντούκ και το αζερικό μπαλαμπάν είναι στενοί συγγενείς του.
Με λίγα λόγια
- Οικογένεια: Πνευστό με διπλό γλωσσίδι
- Σώμα και υλικά: Κυλινδρικό σώμα από σκληρό ξύλο όπως δαμασκηνιά, καρυδιά, μουριά ή βερικοκιά· περίπου 23–44 cm
- Οπές: Οκτώ οπές, επτά μπροστά και μία πίσω
- Κούρδισμα / έκταση: Περίπου μία οκτάβα· το κούρδισμα ρυθμίζεται μετακινώντας τον σφιγκτήρα στο γλωσσίδι
- Τύποι: Cura mey (το μικρότερο, οξύτερο), orta mey και ana mey (το μεγαλύτερο, βαθύτερο)
- Περιοχές: Ανατολική Ανατολία και Καύκασος· κοινή εγγραφή με το Αζερμπαϊτζάν στην UNESCO (2023)
- Συγγενικά όργανα: Αζερμπαϊτζανικό μπαλαμπάν, αρμενικό και γεωργιανό ντουντούκ
- 16ος–17ος αιώνας: Εμφανίζεται με το όνομα μπαλαμπάν ανάμεσα στα πνευστά που απαριθμεί ο Εβλιγιά Τσελεμπή· περιγράφεται ως πνευστό στενής κοιλότητας με γλωσσίδι (sipsi)[1, 2, 3, 4]
Άκου τον ήχο
Ιστορία
Πνευστό με διπλό γλωσσίδι και συγκινητικό ήχο από την ανατολική Ανατολία και τον Καύκασο· το αρμενικό ντουντούκ και το αζερικό μπαλαμπάν είναι στενοί συγγενείς του.
Κατασκευή
Σε ένα κοντό σώμα από σκληρό ξύλο, όπως δαμασκηνιά, καρυδιά ή βερικοκιά, προσαρμόζεται πολύ φαρδύ, πλατύ διπλό γλωσσίδι· έχει επτά τρύπες μπροστά και μία πίσω.
Πώς παίζεται
Παίζεται με απαλή ανάσα· ο ήχος του είναι θολός και μαλακός. Συνήθως ένα δεύτερο μέι το συνοδεύει με συνεχές ισοκράτημα.
Η θέση του στη μουσική μακάμ
Είναι ιδανικό για ουζούν χαβά και μοιρολόγια· τα κόμματα ρυθμίζονται με την ανάσα και την πίεση των χειλιών.
Για αρχή: είδη, διαστάσεις, κούρδισμα
Ξεκίνα με αυτό το όργανο
Δεξιοτέχνες στις ηχογραφήσεις
Όσοι παίζουν αυτό το όργανο σε ηχογραφήσεις έργων του αρχείου παρτιτούρων (MusicBrainz).
Συχνές ερωτήσεις: Μέι
Είναι το μέι, το ντουντούκ και το μπαλαμπάν το ίδιο όργανο;
Είναι στενοί συγγενείς της ίδιας οικογένειας: κοντό κυλινδρικό σώμα και πολύ φαρδύ, πλατύ διπλό καλάμι. Στην Ανατολική Ανατολία είναι γνωστό ως μέι, στην Αρμενία ως ντουντούκ, στο Αζερμπαϊτζάν και στο Ιράν ως μπαλαμπάν. Τα μήκη, ο αριθμός των τρυπών και τα κουρδίσματά τους παρουσιάζουν μικρές διαφορές, ενώ οι χροιές τους μοιάζουν πολύ: απαλές, θολές και μελαγχολικές.
Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στο μέι και τον ζουρνά;
Και τα δύο παίζονται με διπλό καλάμι, αλλά το καλάμι του μέι είναι πολύ φαρδύτερο και το σώμα του κυλινδρικό και κοντό· ο ήχος του είναι απαλός και κατάλληλος για κλειστό χώρο. Το σώμα του ζουρνά είναι κωνικό και ανοίγει στο άκρο· ο ήχος του είναι πολύ δυνατός και φτιαγμένος για το ύπαιθρο. Το μέι είναι όργανο του ούζουν χαβά και του μοιρολογιού, ο ζουρνάς του γάμου και του χορού.
Γιατί το μέι παίζεται συνήθως από δύο άτομα;
Στην παραδοσιακή εκτέλεση, ενώ ένα μέι παίζει τη μελωδία, ένα δεύτερο μέι κρατά συνεχές ισοκράτημα στον φθόγγο της τονικής. Αυτός που κρατά το ίσο συνεχίζει τον ήχο χωρίς διακοπή με κυκλική αναπνοή. Αυτή η συνοδεία δίνει βάθος στη μελωδία και κάνει να νιώθεται συνεχώς ο φθόγγος της τονικής του μακάμ ή της λαϊκής κλίμακας· η ίδια τεχνική χρησιμοποιείται και στο αρμενικό ντουντούκ.
Είναι δύσκολο να μάθει κανείς μέι;
Χρειάζεται στην αρχή εξοικείωση για να δίνεις τη σωστή πίεση των χειλιών στο φαρδύ καλάμι και να εξασφαλίζεις απαλή, ισορροπημένη ροή ανάσας. Η υγρασία και η ρύθμιση του καλαμιού επηρεάζουν άμεσα τον ήχο. Επειδή οι τρύπες είναι λίγες και η έκταση μικρή, οι απλές μελωδίες ξεκινούν γρήγορα· η λεπτή ρύθμιση των φθόγγων με τα χείλη και το εκφραστικό παίξιμο των ούζουν χαβά όμως αναπτύσσονται με τα χρόνια.