بندیر

بندیر معمولاً قطر بزرگ‌تری دارد و روی چنبرش زنگ (زیل) نیست؛ در بسیاری از بندیرها سیم‌هایی (زه) که از زیر پوست می‌گذرند، طنینی وزوزدار به ضربه‌ها می‌افزایند. اما روی چنبر دف زنگ‌های برنجی جفت‌جفت هست که با هر ضربه به صدا درمی‌آیند. صدای بندیر عمیق‌تر و پرطنین‌تر و صدای دف درخشان‌تر و پرتحرک‌تر است.

صدای عمیق و پرطنینش زمینه‌ای ساده برای کلمات تکرارشونده در ذکر و اصول الهی‌ها (سرودهای عرفانی) می‌سازد. در خانقاه‌ها ریتم حلقهٔ ذکر را نگه می‌دارد و جمع را در یک نفس گرد می‌آورد. همین ساز از شمال آفریقا تا خاورمیانه در سنت‌های تصوف و موسیقی محلی رایج است.

با یک دست از چنبرش گرفته می‌شود و با انگشتان و کف هر دو دست ضربه زده می‌شود. ضربه به میانه صدای بم دُم و ضربه به لبه صدای زیر تِک را می‌دهد. انگشتان دستی که از پشت پوست ساز را نگه می‌دارد، هم ضربه می‌زنند و هم می‌توانند با تغییر کشش پوست رنگ صدا را تنظیم کنند.

بله. در بخش «صدایش را بشنوید» در این صفحه، ضربه‌های واقعی بندیر هست. همچنین در مترونوم اصول در «ابزارها» و در نوار اصول آثار آرشیو نت، بندیر را می‌توان به‌عنوان ساز کوبه‌ای انتخاب کرد؛ بدین ترتیب می‌توانی اصول یک الهی یا شرقی (ترانه) را با صدای بندیر بشنوی.