هالیله (سنج مولوی)

هالیله ویژهٔ آیین‌های مولوی است و از دو سنج فلزی بزرگ، پهن و نازک تشکیل شده؛ طنینی بلند و درخشان می‌دهد. اما زیل بیشتر کوچک‌تر است و در محیط‌های بسیاری از مهتر تا آهنگ‌های رقص و رقص نواخته می‌شود. هالیله در موسیقی آیین در کنار کودوم ضربه‌های مهم اصول را برجسته می‌کند.

همراه با نی، رباب و کودوم یکی از سازهای اصلی موسیقی مولوی است. در آیین، با نواخته شدن در ضربه‌های قوی اصول، صدای کودوم را کامل می‌کند و به سماع طنینی درخشان می‌افزاید. نوازنده با خفه کردن یا آزاد گذاشتن طنین سنج‌ها، مدت صدا را تنظیم می‌کند.

در هر دست سنجی هست که با تسمه یا ریسمانی در میانه‌اش گرفته می‌شود. سنج‌ها با کوبیدن به هم به صدا درمی‌آیند؛ صدا در لحظهٔ دلخواه با فشردن به سینه یا بدن خاموش می‌شود. زاویه و نیروی برخورد، درخشش و مدت صدا را تعیین می‌کند.

بله. در گروه‌هایی که آیین‌های مولوی را ادامه می‌دهند و احیا می‌کنند، هالیله همچنان به کار می‌رود. اما در گروه‌های فاصل موسیقی کلاسیک ترکی کمتر جای دارد؛ آنجا اصول را بیشتر کودوم و دیگر سازهای کوبه‌ای حمل می‌کنند.