سرنا

هر دو با قمیش دوزبانه نواخته می‌شوند، اما بدنهٔ سرنا مخروطی است و انتهایش مانند قیف باز می‌شود؛ صدایش بسیار بلند، درخشان و مناسب فضای باز است. بدنهٔ مِی کوتاه و استوانه‌ای است و قمیشش بسیار پهن؛ صدایش نرم، مه‌آلود و پرسوز است. سرنا ساز عروسی، رقص و موسیقی مهتر است و مِی ساز اوزون هاوا و سوگواره.

بر اساس اندازه، انواعی مانند سرنای قبا (درشت)، سرنای میانه و سرنای جورا هست. سرنای قبا بزرگ‌ترین و بم‌ترین است و برای اوزون هاواها و رقص‌های سنگین به کار می‌رود. سرنای جورا کوچک و زیرصداست و در آهنگ‌های تند رقص ترجیح داده می‌شود. نام‌ها و اندازه‌ها از منطقه‌ای به منطقهٔ دیگر تغییر می‌کنند.

سرنا نغمه و دهل اصول را حمل می‌کند؛ چون هر دو بسیار بلندصدا هستند، در فضای باز و در محیط‌های شلوغی چون عروسی، جشن و کشتی یکدیگر را کامل می‌کنند. از آناتولی تا بالکان و آسیای میانه، دوتایی «دهل و سرنا» گروه پایهٔ رقص‌های محلی است. در مهتر عثمانی نیز سرنا و دهل شکل بزرگی از همین دوتایی را می‌ساختند.

وارد کردن فشار درست لب بر قمیش و مهار صدای بلند در آغاز دشوار است. تنفس چرخشی که سرنانوازان استاد به کار می‌برند، یعنی ادامهٔ دمیدن با هوای ذخیره‌شده در گونه‌ها هم‌زمان با نفس گرفتن از بینی، نیز تمرین طولانی جداگانه‌ای می‌خواهد. ساختن و تنظیم قمیش هم بخشی از سرنانوازی است؛ معمولاً نزد یک استاد آموخته می‌شود.

در بخش «صدایش را بشنوید» در این صفحه، نمونه‌های صوتی برگرفته از ضبط‌های واقعی سرنا هست. سرنا هنوز به‌عنوان ساز مجازی اضافه نشده است؛ برای امتحان یک ساز بادی در مرورگر می‌توانی نی مجازی یا کلارینت مجازی را باز کنی.