تنبور آرشه‌ای

هر دو همان دستهٔ بلند و پرده‌دار و پرده‌هایی را دارند که بر اساس فاصله‌های مقامی بسته شده‌اند. تنبور مضرابی با زدن مضراب بر سیم نواخته می‌شود و صدایش زود خاموش می‌شود. اما تنبور آرشه‌ای چون با آرشه نواخته می‌شود، صدا را می‌توان تا هر اندازه که خواستید کشید و میان پرده‌ها گذرهای پیوسته (لگاتو) انجام داد. از همین رو تنبور آرشه‌ای بیشتر آوازگونه و تنبور مضرابی بیشتر ضربی و شفاف طنین می‌اندازد.

هر دو عمودی گرفته و با آرشه نواخته می‌شوند، اما دستهٔ تنبور آرشه‌ای بسیار بلند و پرده‌دار است و کمانچه کوتاه و بی‌پرده. در تنبور آرشه‌ای کُمای درست آماده با پرده‌ها می‌آید، در کمانچه انگشت آن را پیدا می‌کند. صدای تنبور آرشه‌ای بم‌تر، عمیق‌تر و باوقارتر است؛ کمانچه طنینی زیرتر و تودماغی دارد.

سازی نسبتاً تازه است: در آغاز سدهٔ بیستم پدید آمد و شمار سازندگان و آموزگارانش همیشه اندک ماند. دستهٔ بلند و بدنهٔ بزرگش حمل را دشوار می‌کند و ترکیب فن آرشه با پرده‌های تنبور نیز تمرین ویژه‌ای می‌طلبد. با این همه به سبب طنین عمیقش در تقسیم و آثار سنگین محبوب است و سنت آن با کوشش چند نوازنده ادامه دارد.

در بخش «صدایش را بشنوید» در این صفحه، نمونه‌های صوتی برگرفته از ضبط‌های واقعی تنبور آرشه‌ای هست. تنبور آرشه‌ای هنوز به‌عنوان ساز مجازی اضافه نشده است؛ برای امتحان همین پرده‌بندی می‌توانی تنبور مجازی، و برای طنینی آرشه‌ای کمانچهٔ کلاسیک مجازی را در مرورگر بنوازی.