کمانچه دریای سیاه

بدنهٔ کمانچهٔ دریای سیاه باریک، بلند و بطری‌شکل است؛ اما کمانچهٔ کلاسیک گلابی‌شکل و کوتاه‌تر است. در کمانچهٔ دریای سیاه سیم‌ها بسیار به هم نزدیک‌اند و بیشتر دو سیم با هم نواخته می‌شوند تا صدای دوگانهٔ پیوسته‌ای پدید آید؛ در کمانچهٔ کلاسیک تزئین‌های ظریف روی یک سیم برجسته است. یکی ساز هورون است و دیگری ساز موسیقی کلاسیک استانبول.

سه سیمش معمولاً با فاصلهٔ چهارم کوک می‌شود. چون آرشه بیشتر وقت‌ها دو سیم را با هم می‌کشد، وقتی نغمه روی یک سیم نواخته می‌شود سیم کناری به‌صورت صدای همراه طنین می‌اندازد؛ این همان صدای پُر و ویژهٔ این کمانچه است. پردهٔ دقیق کوک ممکن است بسته به نوازنده و منطقه تغییر کند.

ساز اصلی نغمه‌های هورون، آهنگ‌های کمانچه و تورکوهای «آتما» در شرق دریای سیاه، به‌ویژه پیرامون ترابزون، ریزه و گیرسون است. نوازندگی تند و چابک با کوبیدن پا و حلقهٔ هورون درمی‌آمیزد. در موسیقی رومی‌های پونتوس، همین ساز با نام «لیرا» همچنان نواخته می‌شود.

می‌توان نسبتاً زود نغمه‌های پایهٔ هورون را شروع کرد، اما تعویض‌های سریع آرشه، دوسیم‌نوازی و حفظ سرزندگی ریتم تمرین طولانی می‌خواهد. چون بی‌پرده است، صداهای درست را باید با گوش پیدا کرد. بیشتر نوازندگان با گوش دادن به استادان محلی و نواختن همراه آنان می‌آموزند؛ جا انداختن نغمه‌های کوتاه در تمپوی آهسته و سپس تند کردن آن‌ها روشی رایج است.