تولوم (نی‌انبان)

هر دو سازهای انبان‌دار (کیسهٔ هوا) هستند، اما تولوم دریای سیاه لولهٔ دم جداگانه ندارد: «نغمه‌لیک» که از دو لولهٔ موازی تشکیل شده، هم نغمه و هم صدای همراه را می‌دهد. اما در گایدای تراکیه و بالکان، کنار لولهٔ نغمه، لولهٔ دم جداگانه‌ای هست که یک صدای پیوستهٔ واحد می‌دهد. طنین‌ها و شیوه‌های نواختنشان نیز متفاوت است.

در جشن‌های ییلاقی، عروسی‌ها و هورون‌های شرق دریای سیاه، به‌ویژه ریزه، آرتوین و ترابزون نواخته می‌شود. نغمه‌های تند با تزئین‌های چابک و ریتم‌های هورون رپرتوار اصلی تولوم‌اند. در موسیقی همشین و لاز نیز جایگاه مهمی دارد؛ همراه با کمانچه یکی از دو ساز اصلی منطقه شمرده می‌شود.

نوازنده انبان را از لولهٔ دمیدن پر می‌کند و با فشار دادن بازو بر انبان، هوا را به نغمه‌لیک می‌فرستد. چون هنگام نفس گرفتن هوای انبان همچنان جریان دارد، صدا قطع نمی‌شود. به لطف این، نغمه در تولوم در فاصلهٔ نفس‌ها گسسته نمی‌شود؛ نت‌ها با ضربه‌های انگشت و تزئین‌ها از هم جدا می‌شوند.

وارد کردن فشار منظم بر انبان و هماهنگ نگه داشتن نفس با فشار بازو نیاز به عادت دارد. تنظیم قمیش‌ها و نگهداری انبان چرمی نیز بخشی از تولوم‌نوازی است. تزئین‌های نغمه‌های تند هورون هم تمرین طولانی می‌خواهد. بیشتر نوازندگان با گوش دادن به استادان محلی و نواختن همراه آنان می‌آموزند.