کلارینت

نوازندگان موسیقی ترکی بیشتر کلارینت سل را به کار می‌برند که از کلارینت سی‌بمل رایج در غرب بزرگ‌تر و بم‌تر است. طنینش تیره‌تر و نرم‌تر است و با گسترهٔ صوتی و نت‌نویسی موسیقی مقامی سازگارتر است. کلیدهای سیستم آلبرت (ساده) برای لغزاندن پرده‌ها و فنون نیم‌سوراخ مناسب‌اند؛ این نیز دادن کُماها را آسان‌تر می‌کند.

تفاوتشان در چیدمان کلیدهاست. سیستم بوهم در موسیقی کلاسیک غربی استاندارد است و برای قطعه‌های تند با پرده‌های برابر طراحی شده است. سیستم آلبرت قدیمی‌تر و ساده‌تر است؛ کلیدهای کمتری دارد و اجازهٔ بیشتری برای لغزاندن انگشت روی سوراخ‌های باز می‌دهد. از همین رو در موسیقی ترکی، رومانی (کولی) و بالکان برای گلیساندو و صداهای میانی سیستم آلبرت ترجیح داده می‌شود.

شکری تونار و مصطفی کاندیرالی استادانی شمرده می‌شوند که سبک کلارینت ترکی را به شکل امروزی‌اش رساندند. در نسل‌های پس از آنان، نوازندگانی چون حسنو شنلندیریجی و سرکان چاغری هم موسیقی فاصل و رومانی را ادامه دادند و هم کلارینت را به صحنه‌های جاز و موسیقی جهان بردند. ضبط‌های این استادان منبع مهمی برای آموختن شیوهٔ مقامی است.

درآوردن نخستین صداها و آموختن پرده‌های پایه در چند هفته ممکن است. اما دادن کُماها با فشار لبِ ویژهٔ موسیقی مقامی، لغزش‌ها و تزئین‌ها تمرین طولانی می‌خواهد. معمولاً ابتدا صدا و فن انگشت‌گذاری پایه تمرین می‌شود و سپس با اتودهای موسیقی ترکی و گوش دادن به ضبط‌های استادان، شیوهٔ اجرا به دست می‌آید.

بله. دکمهٔ «در مرورگر بنوازید» کلارینت مجازی را باز می‌کند؛ صداها نت‌های کلارینت سی‌بمل از ضبط‌های سازی با مجوز استفادهٔ آزاد University of Iowa هستند. کُماهایی را که در کلارینت واقعی با لب و انگشت داده می‌شوند، کلارینت مجازی بر اساس مقادیر کُمای مقام انتخابی‌ات خودبه‌خود می‌نوازد.