کمانچه کلاسیک

نه. کمانچهٔ کلاسیک بدنه‌ای گلابی‌شکل، کوتاه و پهن دارد؛ سیم‌ها با تماس کناری بیخ ناخن انگشتان نواخته می‌شوند و تزئین‌ها و لغزش‌های ظریف برجسته‌اند. اما کمانچهٔ دریای سیاه بدنه‌ای باریک، بلند و بطری‌شکل دارد و بیشتر دوسیمه نواخته می‌شود. یکی ساز موسیقی کلاسیک استانبول و دیگری ساز موسیقی محلی دریای سیاه است.

کمانچهٔ کلاسیک سه سیم دارد، روی زانو و عمودی گرفته می‌شود و سیم‌ها با تماس کناری ناخن نواخته می‌شوند؛ صدایش نازک، تودماغی و غمگین است. ویولن چهار سیم دارد، روی شانه گرفته می‌شود و سیم‌ها با نوک انگشت روی صفحهٔ انگشت‌گذاری فشرده می‌شوند؛ گسترهٔ صوتی‌اش وسیع‌تر و صدایش قوی‌تر است. در سدهٔ بیستم ویولن در گروه‌ها رواج یافت و کمانچه با طنین اصیلش به‌عنوان ساز تک‌نوازی و گروه‌های کوچک باقی ماند.

کمانچه‌چی واسیلاکی، طنبوری جمیل بیگ و آلکو باجانوس از برجسته‌ترین نوازندگان کمانچه در دورهٔ صفحه‌های گرامافون‌اند. ضبط‌های جمیل بیگ شیوهٔ کمانچه‌نوازی را عمیقاً تحت تأثیر قرار داد. در دورهٔ اخیر نوازندگانی چون احسان اوزگن و دریا تورکان هم رپرتوار سنتی را ادامه دادند و هم کمانچه را به صحنه‌های بین‌المللی بردند.

از سازهای دشوار به شمار می‌آید: لمس کناری سیم با بیخ ناخن بی‌آنکه فشرده شود، تنظیم فشار آرشه و پیدا کردن درست کُماها روی دستهٔ بی‌پرده تمرین طولانی می‌خواهد. در آغاز حتی درآوردن صدای تمیز هم ممکن است زمان ببرد. معمولاً نزد یک استاد و با اتودهای آهسته و پیشروها شروع می‌شود؛ تربیت گوش خوب پیشرفت را به‌طور محسوسی سریع‌تر می‌کند.

بله. دکمهٔ «در مرورگر بنوازید» در این صفحه کمانچهٔ مجازی را باز می‌کند؛ صداها یکی‌یکی از ضبط یک گام عشاق که نوا گونایدین نواخته بریده شده‌اند (CC BY 4.0). پرده‌های مقام انتخابی‌ات با مقادیر کُما به صدا درمی‌آیند؛ بدین ترتیب می‌توانی فاصله‌های مقامی را با طنین کمانچه بشنوی و امتحان کنی.