عود (بربط)

ساختارشان یکی است، اما عود ترکی معمولاً بدنه‌ای کمی کوچک‌تر و کوکی زیرتر دارد؛ طنینش درخشان‌تر و شفاف‌تر است. عود عربی بیشتر کمی درشت‌تر، با کوک بم‌تر و صدایی پُرتر است. شیوه‌های کوک و سبک‌های نوازندگی نیز از هم جدا شده‌اند. با این حال هر یک می‌تواند رپرتوار دیگری را به‌راحتی بنوازد؛ تفاوت بیشتر در رنگ صداست.

معمولاً یازده سیم بسته می‌شود: پنج جفت و یک تک؛ در برخی عودها بم‌ترین سیم هم جفت می‌شود و شمار سیم‌ها به دوازده می‌رسد. سیم‌ها بیشتر با فاصلهٔ چهارم درست کوک می‌شوند؛ این کوک امکان می‌دهد گام‌های مقامی با جابه‌جایی کم روی دسته نواخته شوند. در سنت‌های ترکی و عربی اینکه هر سیم روی کدام پرده کوک شود کمی متفاوت است.

لوت اروپایی از شکلی از عود پدید آمد که از راه اندلس و مدیترانه به اروپا رسید؛ نامش نیز از واژهٔ عربی «العود» گرفته شده است. لوت اروپایی با گذشت زمان دسته‌ای پرده‌دار و کوکی دیگر یافت، اما عود بی‌پرده ماند. در عثمانی اما در سده‌های ۱۸ و ۱۹ نام «لاوتا» به ساز دیگری داده شده بود که به عود شباهت داشت، ولی پرده‌دار و کوچک‌تر بود.

درآوردن نخستین صداها آسان است؛ دشواری در پیدا کردن صدای درست روی دستهٔ بی‌پرده است. از همین رو گوش و دست چپ به‌مرور جای پرده‌ها را به خاطر می‌سپارند. معمولاً با اتودها و ترانه‌هایی در مقام‌های رایج مانند راست، عشاق، نهاوند و حجاز شروع می‌شود. جا انداختن ضربهٔ منظم بالا و پایین مضراب و گرفتن پردهٔ درست زیر نظر یک استاد، پیشرفت را سریع‌تر می‌کند.

بله. دکمهٔ «در مرورگر بنوازید» در این صفحه عود مجازی را باز می‌کند؛ صداها نت‌هایی هستند که یکی‌یکی از یک عود واقعی ضبط شده‌اند. چون عود بی‌پرده است، عود مجازی نیز هر پردهٔ مقام انتخابی‌ات را با مقدار دقیق کُما می‌دهد. در صفحه‌های آثار، از مرحلهٔ «خودتان بنوازید» می‌توانی مقام یک اثر را مستقیم به عود مجازی ببری.